Posts tonen met het label 1798. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 1798. Alle posts tonen

maandag 11 maart 2013

Hoe eeuwig is eeuwig?





Het BHIC in Grave zit nu vijf jaar aan de Arnoud van Gelderweg 73 in Grave. In het kader van het lustrum verzorgt Leny van Lieshout drie maanden iedere maandag een blog over bijzondere archiefstukken. Vandaag deel vier.


Dankzij een Graafsche Courant uit 1895 is een Graafsche Courant van 23 mei 1798 bewaard gebleven met daarin een uitvoerig verslag van de manier waarop in Grave het aannemen van de Bataafse Staatsregeling (in wezen de eerste Nederlandse grondwet) is gevierd. Het was een onvergetelijk feest, gevierd op zaterdag 19 mei 1798 op het ‘plein der vrijheid’ (de Markt) onder overweldigende belangstelling. 

Kosten noch moeite waren gespaard. Een grote optocht bracht een wagen met daarop een vrijheidsboom naar de Markt. Voor de wagen liepen 16 ‘Vaderlandsche zangeressen’ met in de ene hand een ‘Bataafsche Zang’ en in de andere een bloemtak; voor hen uit een vlag met daarop de spreuk ‘Hij zal ons steeds aan dezen dag doen gedenken’. Onder algemene geestdrift werd de boom geplant, waarbij de zangeressen uitbarstten in hun ‘Bataafsche zang’. 

Klokgelui, kanongebulder, illuminaties en ander vermaak zorgden tot laat in de avond voor een uitgelaten stemming. De complete ‘Bataafsche Zang’, gedicht door H.J. Giebe op de muziek van de Marseillaise, werd in de Graafsche Courant van een week later (in 1895) aan de vergetelheid ontrukt. In het Oud Archief van Grave is deze ‘Bataafsche Zang’ in het door Adriaan van Dieren gedrukte origineel bewaard gebleven (hier getoond). Met een ontnuchterend effect: waar Giebe dicht dat de boom diende ‘om gryzen eeuwen te verduuren’ is met de pen toegevoegd: ‘tot 14 mei 1811’.

Wil je meer weten over deze tijd? Lees dan het verhaal over Marcelus van Aar.
Of benieuwd naar meer verhalen van Leny van Lieshout? Klik dan hier.

woensdag 19 september 2012

Op pad met de dominee


Dominee Stephanus Hanewinckel, blogger avant la lettre!
 
“De zeden van Den Bosch zijn slecht en geweldig bedorven”. Toegegeven, de protestantse dominee Stephanus Hanewinckel was niet altijd even genuanceerd. Maar dat maakt het nou net zo leuk om zijn brieven te lezen!

Nadat het BHIC vorig jaar is gestart met zijn eerste voetreis uit 1798 in een blog te presenteren, wandelen we – aan de hand van Hanewinckels’ brieven - nu verder onder meer naar Valkenswaard, Helmond, Sint-Oedenrode en uiteindelijk terug naar ’s-Hertogenbosch. Loop je mee? Dat kan via de blog www.stephanushanewinckel.nl of volg zijn tweets.

De brieven die Stephanus schreef, verschenen in 1799 onder de titel Reize door de Majorij. Het boek verkocht zo goed dat er het jaar daarna een tweede boek verscheen: Tweede reize door de Majorij. Gezien de enthousiaste reacties op de blog over de eerste reis gaan we door en volgen Stephanus weer verder op zijn tocht. Wel "hoop ik nu méér verdraagzaamheid en liefde te ontmoeten dan tijdens mijn vorige reis", aldus Hanewinckel. Benieuwd hoe het hem vergaat en hoe de route precies verloopt? Op de blog staat de route via Google Maps.


Wandelen door de Meierij, hier nabij Vught (foto Henri Floor)

Maar het BHIC heeft nóg een weblog! Op het Brabantse Bronnen Blog worden nieuwtjes en tips gezet voor archiefonderzoekers en genealogen. Nieuwe bronnen online, uitleg bij archieven, nieuws over projecten en links naar moeilijk vindbare databases. Een blog voor de diepgravers!

vrijdag 27 mei 2011

Verstuur je eigen groeten uit de Meierij...


Op het weblog Reizen door de Meierij, Brabant door de ogen van Stephanus Hanewinckel worden de reisnotities van Stephanus Hanewinckel gepubliceerd. Hanewinckel verwerkte zijn reisnotities tot brieven die hij verstuurde aan een vriend. Een soort "groeten uit de Meierij", maar dan in heel veel woorden, vol persoonlijke beschouwingen van de dominee.

Je kunt nu ook zelf iemand de groeten doen uit de Meierij! Het BHIC heeft ansichtkaarten laten maken met daarop het portretje van Hanewinckel en een viertal plaatsen die hij tijdens zijn eerste reis door de Brabantse Meierij aandeed. De ansichtkaarten liggen binnenkort bij verschillende bibliotheken en andere instellingen in de Meierij. Leuk om te versturen!

Wil je een gratis setje ansichtkaarten ontvangen? Stuur dan een email met je naam en adres naar: info@bhic.nl

Rondleiding
Zin in een rondleiding achter de schermen van het BHIC? Tijdens de rondleiding vertellen we over de geschiedenis van onze prachtige Citadel, laten we je de depots zien waar alle archiefstukken worden bewaard, tonen we enkele topstukken uit de collectie... en natuurlijk de collectie van Stephanus Hanewinckel!

Wat moet je doen?
Als je een van de ansichtkaarten terugstuurt naar het BHIC (postbus 81, 5201 AB 's-Hertogenbosch) en daarop de reden schrijft waarom je het leuk vindt om de reisverslagen van Hanewinckel via het weblog te volgen, dan nodigen wij je uit voor deze speciale Hanewinckel-rondleiding. Met z'n tweeën komen? Geen probleem!
Verstuur dus je eigen groeten uit de Meierij: naar het BHIC en naar je familie en vrienden!


Het prachtige zeventiende-eeuwse fort de Citadel, waar het BHIC in is gevestigd


vrijdag 11 maart 2011

Stephanus Hanewinckel: Blogger avant la lettre


Het BHIC heeft een nieuw weblog: Reizen door de Meierij, Brabant door de ogen van Stephanus Hanewinckel. De Brabantse dominee Hanewinckel (1766-1856) doet hierin verslag van zijn voettocht door de Meierij in 1798.

Hij doet dat als rechtgeaarde blogger met een stevig gekleurde bril op zijn neus, maar ook met scherpe observaties die met regelmaat nog steeds actualiteitswaarde hebben. Bijvoorbeeld wanneer hij het heeft over hoe politici zich moeten gedragen om gekozen te worden:

Zijn de inwoners van de Meierij wel in staat hun eigen volksvertegenwoordigers te kiezen? Nee! Want ze letten maar op drie dingen: de kandidaat moet goed kunnen zwetsen en flink kunnen uitweiden over hoe slecht het vroeger was, hij moet vooral veel praten over de verbeteringen die er zullen komen als hij eenmaal in het bestuur zit, en hij moet natuurlijk rooms zijn.

Katholieken versus protestanten
De rode draad in Hanewinckels blogposts is de gespannen verhouding tussen katholieken en protestanten. De dominee reist door de Meierij in 1798. Dankzij de Bataafse revolutie is er godsdienstvrijheid en juist vanaf dat jaar kunnen de katholieken hun oude kerkgebouwen weer terugkrijgen. Dat gaat niet zonder slag of stoot en Hanewinckel is geneigd er de ergste gruwelverhalen over op te dissen.

Zoals in Oerle, waar de halfvergane lijken van een predikantenvrouw en haar dochtertje uit de kerk gehaald worden en buiten neergesmeten, terwijl de pastoor (met een zakdoek voor de neus) jenever uitdeelt aan de daders.

Maar Hanewinckel is tegelijk ook een scherp waarnemer met een humoristische pen. Hij kan grof en beledigend zijn en slaat regelmatig een verkeerde toon aan. Het zal dan ook niet verbazen dat hij zijn boeken anoniem liet uitgeven. Maar we kunnen niet ontkennen dat juist de manier waarop hij zijn gal spuwt, zijn reisnotities tegenwoordig weer zo interessant maakt.

Hanewinckels blogadres is www.stephanushanewinckel.nl en hij zit ook op Twitter: @shanewinckel. Wandel dus mee met de dominee!