Posts tonen met het label Willemstad. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Willemstad. Alle posts tonen

maandag 17 november 2014

Een Spitfire in de West-Brabantse klei

...onthulling van het informatiebord...
Afgelopen maandag 3 november was ik uitgenodigd om de onthulling bij te wonen van het eerste informatiebord van een serie van zes over neergestorte vliegtuigen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Westelijk Noord-Brabant. Het was een initiatief van de Heemkundekring ‘Fijnaart en Heijningen’, in samenwerking met andere kringen uit de buurt. De onthulling zou rond 13.00 uur plaatsvinden, min of meer op de minuut af exact 70 jaar nadat een Belgische piloot zijn Spitfire zo’n 200 meter verderop aan de grond had moeten zetten, nadat hij was geraakt door Duits luchtafweergeschut.

Het was een grijze dag, met laaghangende wolken die langs de hemel voortgejaagd werden door een stevige wind. Regen dreigde en je was blij als je een jas aanhad. Precies dezelfde weersomstandigheden als 70 jaar daarvoor, bleek uit het stukje War Diary van piloot Paul Decroix dat Willem van Dranen voorlas. Willem (zelf ex-luchtmachtman) is de grote inspirator  van het onderzoeksproject naar neergestorte vliegtuigen in de Westhoek waar een aantal leden van de heemkundekring mee bezig is.

Daar stonden we aan de Oostdijk bij Willemstad te wachten op het moment van de onthulling. Naast een aantal mannen van de heemkundekringen, waren er twee officieren aanwezig van de Belgische luchtmacht, om preciezer te zijn, van hetzelfde 349 squadron waartoe in 1944 de Spitfire van Paul Decroix had behoord; een luchtmachtofficier van de RAF; iemand van de Britse ambassade; iemand in een authentiek ogend pilotenjack (die later een van de directe collega’s van Decroix bleek te zijn geweest, de inmiddels 91-jarige André Kicq) en de kleinzoon van Decroix met zijn vrouw en kinderen. Alleen, die laatsten waren nog niet gearriveerd.
...dreigende wolken boven het gezelschap, hetzelfde weer als 70 jaar geleden... 
Terwijl ik even met Willem stond te praten, kwam de RAF-man (“I am Joe”) naar ons toe met de vraag of het gepast zou zijn straks de meegebrachte krans te plaatsen. En inderdaad hield de man van de ambassade een kleine krans van “poppies” (klaprozen) achter zijn rug. Willem was even van zijn stuk: Decroix had alleen maar een noodlanding gemaakt, hij was pas in 1974 overleden. O, geen probleem, dan leggen we de krans weer terug achterin de auto…

Even later was het zover: onder applaus haalden de burgemeester van Moerdijk en de inmiddels gearriveerde kleinzoon (allebei manhaftig keurig in pak, zónder jas) de Belgische vlag weg voor het informatiebord. Daarmee werd in drie talen het verhaal zichtbaar over dit moment, zoals er vele van zijn geweest tijdens de oorlog. Déze piloot had het overleefd (al moest hij het wel met krijgsgevangenschap bekopen), maar er zijn in die jaren tussen ’40 en ’45 talloze andere vliegeniers gevallen in de strijd om de vrijheid. In Brabant alleen al gaat het om honderden doden in de luchtoorlog. En daarom is het goed, zoals burgemeester Klijs zei, dat we de herinnering aan hen blijven koesteren. Een mooi initiatief van de Fijnaartse heemkundekring, die informatieborden met daaraan gekoppeld een fietsroute “in het spoor van de bevrijders”!

Rien Wols

Vind je dit interessant? Lees dan ook:

maandag 13 juni 2011

BHIC van de kaart






















BHIC zet vier eeuwen "papieren juweeltjes" online

Deze unieke 16de-eeuwse plattegrond van Willemstad is slechts één van de bijna 5000 ‘papieren juweeltjes’ die het BHIC online heeft gezet op www.bhic.nl/kaarten. Dan te bedenken dat dit nog maar een klein deel is van de rijke collectie kaarten, prenten en tekeningen die de hele provincie Noord-Brabant omvat en die voor iedereen vrij toegankelijk is.

“Gront caerte van Willems-stadt gheleghen inden ruyghen hil met haer ryvier ende hauen straten grachten boltewercken ende catten alsulcx als die in haer platte forme geleghen is. aldus gedaen deur co[m]missie vanden tresaurier van synder genaden Graeff Mauritz van Nassauwen...."

Dat schreef landmeester Symon Damass van Dueren in Middel-Nederlands op deze plattegrond van Willemstad, die hij in 1586 in opdracht van de rentmeester van Prins Maurits van Nassau had gemaakt. Hij bedoelde daarmee te zeggen dat het een plattegrond van Willemstad was, gelegen in de Ruigenhil met haar rivier en haven, straten, grachten, bolwerken en katten. Een ‘kat’ maakt deel uit van een bastion, het is een aarden wal met bomen en struiken. Daarachter kan geschut worden geplaatst, de wal is trouwens ook bedoeld voor het opvangen van kanonskogels. Kortom, we hebben hier te maken met een vestingwerk in opstand.

Het is een unieke manuscriptkaart op perkament met het oosten boven. Zijn de kanonnerende scheepjes in de haven en Hollands Diep je al opgevallen? In het midden boven zie je een landpoort en daar vlakbij staan namen van eigenaren bij een paar percelen vermeld. Centraal valt de kerk op, toch stond die er nog niet in 1586. Deze is ook nooit zo gebouwd. De huidige kerk in Willemstad is voorzien van een koepel en dateert uit 1596.
Drie jaar eerder, in 1583, werd besloten om het strategisch gelegen de Ruigenhil (dat op de grens van de provincies Holland, Zeeland en Noord-Brabant lag) van een omwalling te voorzien. In 1584 werd de Ruigenhil geschonken aan Willem van Oranje en zou vanaf dat moment Willemstad gaan heten.

bhic.nl/kaarten
Dit online gaan is in ieder geval een mooie aanleiding om deze week op Brabant Bekijken bij kaarten stil te staan. We zijn deze week dus een beetje van de kaart.

P.s. Veel kijkplezier en... laat ons weten wat je ervan vindt!