Wie was Anna Terruwe?

...het graf van Anna Terruwe...

Dwalend over een begraafplaats kan de geschiedenis van een dorp of stad zich in al haar facetten manifesteren. Pompeuze monumenten van rijke families, witte stenen van gesneuvelde soldaten… En soms valt je oog ineens op een relatief onopvallend graf.

Zo stuitte ik in 2005 op dit priestergraf van J.E.A. Terruwe. Priester in Frankrijk maar in Deurne begraven. Maar meer nog trok de vrouw eronder mijn aandacht. Haar naam: Anna Terruwe. Geboren in 1911 was ze blijkbaar zenuwarts geworden. Best bijzonder in die tijd! Enkele jaren later dook haar naam weer op. Anna werd in Deurne geëerd met maar liefst twee kunstwerken en haar naam werd verbonden aan een plein. Wie was die vrouw? Mijn nieuwsgierigheid was nu echt gewekt. Dus dook ik in het leven van Anna Terruwe.

Anna bleek een sterke vrouw, die moest knokken voor haar plek onder de zon. Natuurlijk, in basis zat het haar mee: Een Brabants meisje dat tijdens het interbellum mocht gaan studeren, behoorde ongetwijfeld tot de happy few. Met de vroedvrouwencarrière van haar moeder als voorbeeld, ging ze medicijnen studeren en in 1945 werd ze de eerste vrouwelijke psychiater in Nederland met een eigen praktijk.

Maar Anna was ook diepgelovig. In een nog sterk verzuilde samenleving wilde ze haar katholieke geloof dienen. Getriggerd door de vele seksueel verkrampte religieuzen in haar praktijk ontwikkelde ze een katholiekvriendelijke variant van Freuds psychoanalyse. Atheïst Freud, die de nadruk legde op seksualiteit als bron van psychische stoornissen… Alleen al zijn naam werkte als een rode lap op een stier in conservatief-katholiek Nederland! Haar goedbedoelde actie leidde dan ook tot een ware hetze en Anna was zo’n 10 jaar persona non grata in Rome. Tot de jaren zestig verlichting brachten en ze weer in genade aangenomen werd.

Ondanks alles bleef Anna haar ideeën doorontwikkelen. Zo kwam ze tot de bevestigingsleer: een behandelwijze voor neurosen, gebaseerd op het idee dat iemand van jongs af aan bevestiging nodig heeft om tot een volwaardig mens uit te groeien. Als een ware Messias predikte ze deze leer in binnen- en buitenland, ondersteund door populariserende boekjes, elpees en cassettebandjes. Een grote schare fans was het gevolg. Zij lieten zien hoe Anna’s ideeën onder andere toepasbaar zijn in het onderwijs, de gezondheidszorg, het bedrijfsleven en de politiek. Onder hen oud-ministers Hirsch-Ballin en Gardeniers. Zeker niet de minsten!

Wil je de Brabantse voetsporen van Anna Terruwe volgen? Bekijk dan deze historische gids.  

Deze tekst is geschreven door gastblogger Miranda van de Mortel. Ben jij ook op een mooi verhaal gestuit tijdens je genealogische of historische onderzoek? En wil je dat verhaal delen? Stuur het in! Niet te lang (rond de 250 woorden), illustratie erbij en we plaatsen het op ons weblog. Wie durft? :-)  

Vind je dit interessant? Lees dan ook:

- Ze werkt te hard!

- Anna van Egmond

Een mobiele kerk

De Lambertuskerk van Huisseling wordt al in 1421 in diverse bronnen genoemd. Op de Schaafdries stond de oude middeleeuwse kerk van Huisseling. Tijdens het beleg van Grave in 1586 werd deze kerk door de troepen van Parma geplunderd en vernield. Zij namen onder andere de klokken uit de toren mee. Zo’n plundering, hoe erg ook, was op zich niet zo uitzonderlijk in het oorlogsgebied dat Noord-Brabant toen was.

In 1626 verrees een nieuwe kerk op de huidige (nieuwe) locatie aan de Hamstraat. Door de eeuwen heen heeft het gebouw diverse her- en verbouwwerkzaamheden doorstaan. Echter, in 1911 werd in overleg met architect Caspar Franssen besloten tot een compleet nieuwe neogotische kerk van Sint Lambertus. Wie nu de kerk bezoekt, ziet er een prachtig doopvont uit de 15e eeuw en een houten Sint Eligiusbeeld uit de 16e eeuw. Naast het kerkplein staat een knekelhuisje uit de 19e eeuw.

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de Sint Lambertuskerk te Huisseling geeft de heemkundekring Land van Ravenstein een kleurrijk boek (met veel foto’s!) uit over de geschiedenis van Huisseling. Aan bod komen onder andere families, het veefonds, de kerkgeschiedenis, de polders en overlaatbrug, de diverse verenigingen, bijzondere personen en nog veel meer.

Kortom, een prachtig boek om te hebben of om aan iemand te schenken. Gun je dit boek een mooi plekje in je boekenkast en/of wil je meer informatie? Dat kan via de site van de Heemkundekring Land van Ravenstein of download de flyer.

Meer weten over de geschiedenis van deze kerk of over Huisseling? Ga dan ook eens naar het online geschiedenisboekje van Huisseling en Neerloon.

Soms zit het mee, soms zit het ...

Een kabinet dat valt, een schaatscoach met een verkeerde aanwijzing: soms zit het mee, soms zit het tegen. De afgelopen dagen heeft Nederland dat aan den lijve ondervonden. Dan is het verstandig gewoon door te zetten (maar af en toe is het beter om er maar gewoon mee op te houden).

Van ophouden wil vliegenier Marinus van Meel in 1911 in ieder geval niets weten. Hij neemt samen met zijn compaan Farman deel aan een Europese rondvlucht. Deze wedstrijd - met start en finish in Parijs - doet ook Nederland aan en de 33 deelnemende vliegtuigen komen ook over Sint Anthonis, Sint Hubert en Grave. Van Meel krijgt motorpech en maakt een noodlanding op de heide bij Mill. Hierbij raakt het vliegtuig flink beschadigd.

Millse notabelen zien wel brood in het ongeval en nodigen Van Meel uit vliegdemonstraties te geven, nu hij toch uit de race ligt. Met veel tamtam wordt het evenement aangekondigd en van heinde en verre komen mensen erop af. Om te kunnen zien hoe het vliegtuig na een korte vlucht wederom een verkeerde landing maakt en opnieuw flinke schade oploopt.

Gezien het enthousiasme van de bezoekers komt er nog een vervolg en gaan Van Meel en Farman opnieuw de lucht in. Dit keer lijken er nog meer mensen op het evenement te zijn afgekomen en ook plaatselijke muziekkorpsen zijn aanwezig. Maar Mill blijkt geen goede plek om te landen: voor de derde keer raakt het vliegtuig beschadigd. Pas na dagen van repareren, kan het vliegtuig weer vertrekken om nooit meer terug te keren...

Foto: Aankondiging voor de vliegdemonstratie in Mill

Over ontucht en andere onzedelijkheden

Het zou de Nederlandsche Vereeniging tegen Prostitutie goed in de oren hebben geklonken: bezoeken aan illegale prostituees worden binnenkort strafbaar, als het aan minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken ligt. De doelstellingen van de "vereeniging" uit 1911 blijken overigens nog heel wat raakvlakken te hebben met de 21e eeuw.

De vereniging maakt zich in een rapport - verspreid in het Land van Cuijk - zorgen over de mogelijke zedeloosheid in dorpen, nu er steeds makkelijkere "verkeersmiddelen" komen. Want er bestaat dan wel een landelijke wet tot bestrijding van zedeloosheid, maar de vereniging is bang dat dat niet voldoende is. "Dat zal blijken een onvoldoend strijdmiddel te zijn tegen het bordeelwezen."

De vereniging maakt begin vorige eeuw nog geen onderscheid in legale en illegale prostitutie. Zij meent dat de "schandelijke vrouwenhandel" vooral door het bordeelwezen wordt bevorderd. Naast de landelijke wet moet een gemeenteverordening komen zodat misstanden nog beter kunnen worden aangepakt. Nu blijkt de term "openbaar huis" nog voor veel onduidelijkheid te zorgen waardoor "verschillende personen die niet in dat huis wonen toch ontucht kunnen plegen." Een gemeentelijke wet moet hieraan een einde maken.

Overigens blijken deze bepalingen uit de vorige eeuw lang niet altijd achterhaald. Zo wordt gehamerd op reglementering van bordelen, geneeskundig toezicht op prostituees en algehele uitroeiing van ontucht. "Al is uitroeiing van geen enkel kwaad, ook niet van de ontucht, mogelijk, bestrijding ervan is een plicht", aldus A. de Blécourt, voorzitter van de Nederlandse Vereeniging tegen Prostitutie.