Geboorteakte "op hooger bevel" verbeterd

Opmerkelijk genoeg leidt het vastleggen van het geslacht van een pasgeborene in een akte nogal eens tot problemen, zoals we eerder zagen. Soms werd dat later alsnog verbeterd. Op "hooger bevel" nog wel.

de aangekondigde kanttekening...

Bij de officiële geboorteakten van Vught werd een handgeschreven brief (d.d. Vught 20 mei 1860, Nr. 153) aangetroffen, ondertekend door de ambtenaar van de Burgerlijke stand der gemeente Vught, gericht aan de Officier van Justitie te ’s-Hertogenbosch en betrekking hebbend op een ‘Verbetering van Geboorteakten op hooger bevel’.

...Adriana in plaats van Adriaan!...

Ambtenaar J.P. van Miert schrijft daarin o.a.: “...op de Geboorteakte d.d. 6 September 1839 N 58: Bij vonnis der Arrondissements Regtbank te ’s Bosch d.d. 27 April 1860, door ons ingeschreven in de geboorteregisters van het loopende jaar onder N 25, is de verbeetering dezer geboorteakte bevolen, zoodat dezelve behoort te vermelden dat op het daarin vermeld tijdstip is geboren een kind van het vrouwelijk geslacht genaamd Adriana, in plaats van het mannelijk geslacht genaamd Adriaan. Vught den 9 Mei 1860. De ambtenaar van den Burgelijken Stand der Gemeente Vught (Get) J.P. van Miert. Geschreven deze kennisgeving ten einde U Ed A in de gelegenheid te stellen om ook in de registers over de jaren 1834 & 1839 ter Griffie der Arrondissements Regtbank berustende die kantteekeningen te kunnen doen bewerkstelligen.”

...ook de griffier is overtuigd...

De afbeeldingen betreffen deze bij de geboorteregisters aangetroffen brief, alsmede de geboorteakte van Adriaan uit 1839 die in 1860 blijkens de toegevoegde kantmelding toen officieel als Adriana werd erkend. In de bevolkingsregisters van Vught (1840-1850) staat haar naam overigens al als achtjarig meisje ingeschreven.

Als Adriana Witlox op 17 januari 1861 te Vught in het huwelijk treedt, wordt ook in het als huwelijksbijlage bewaarde extract uit het geboorteregister met geen woord meer over de geslachtsverwisseling gesproken.

...alsof het altijd Adriana is geweest

Stilte a.u.b.! Cito

Sinds gisteren buigen weer meer dan 170.000 achtste-groepers hun hoofd over de Cito-toets. Gisteren, vandaag en morgen krijgen de kids zo'n 300 vragen voorgeschoteld op het gebied van taal, rekenen/wiskunde, studievaardigheden en wereldoriëntatie. Samen met het advies van de school zou deze objectieve toets een oordeel moeten geven over de toekomst van de leerling.

"Mwah, op tijd naar bed en niet vergeten kauwgom mee te nemen (want da's goed voor de concentratie!)", aldus een Brabantse puber in spe." Oké, het helpt natuurlijk wel als je een beetje vertrouwen hebt in je eigen kracht. Maar gelukkig is na donderdag de stress weer voorbij en kan de achtstegroeper zich richten op het échte werk: het schoolverlaterskamp en de musical. Voor ouders begint dan pas het circus: wachten op de uitslag en maar hopen dat je kind wordt aangenomen op de school van zijn/haar keuze...

De Citotoets bestaat inmiddels alweer 45 jaar. Op vier ochtenden in maart en april 1966 braken zesduizend Amsterdamse zesdeklassers hun brein over de 275 vragen van de 'Amsterdamse Schooltoets', wat later de Citotoets werd. Netjes kleurden ze de bij iedere vraag met een potlood één van de vier vakjes op hun antwoordblad zwart. Een IBM-computer controleerde na afloop de antwoorden. Makkelijk zat!
Eigenlijk was het tot in de jaren zestig heel normaal dat het hoofd van de school je schoolkeuze bepaalde. Of dat advies altijd klopte, blijft natuurlijk de vraag. Ook andere factoren dan het leervermogen werden zwaar meegewogen. In 1965 kwam er dus op aanraden van de toenmalige regering een tweede meetinstrument: een toets. De gemeente Amsterdam klopte hiervoor aan bij psycholoog Adriaan de Groot. Deze had veel (internationale) ervaring met het meten van leerprestaties. Hij introduceerde - de in Nederland nog onbekende - meerkeuzevraag. Deze meerkeuzetoetsen werd voor het eerst in het voorjaar van 1966 afgenomen. In 1968 neemt het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling (Cito) de landelijke basisschooltoetsen over.

Hoe kijk jij terug op jouw Citotoets? Kun je je daar nog veel van herinneren? Weet je misschien nog leuke anekdotes hierover of was het gewoon een nare ervaring? Het BHIC is erg benieuwd naar je verhaal, laat het ons weten!

Foto's: Doorkijkje naar ploeterende kinderen die bezig zijn met hun toets (foto: Reformatorisch Dagblad), Professor Adriaan de Groot, de grondlegger van de Citotoets