Op het biljart

Driek van Lankvelt heeft het paard voor de huifkar gespannen om met zijn pasgeboren zoon Leo en de even jonge buurtgenoot Jan Somers, vergezeld van hun respectievelijke tantes, de gezusters Van Lankvelt en de gezusters Emonds, naar het dorp te rijden. Geboorteaangifte geschiedde op het raadhuis en daarna volgde de doop in de kerk. Dit lijkt nu allemaal eenvoudig, maar het was vroeger vaak geen kleinigheid. 

Zo is eens het volgende gebeurd. In een zeer strenge winter werd een pasgeborene, wonend op grote afstand van het dorp, naar het centrum gereden. Zoals meestal gebruikelijk, werd bij “Den Brouwer” uitgespannen. Aangifte en doop volgden, maar iedereen was zo verkleumd van de kou en uit zijn gewone doen door het geschok over de hard bevroren zandweg dat als remedie menig citroentje met suiker werd gedronken alvorens de thuisreis werd aanvaard.
De kou was wat verdreven, maar het verstand wat beneveld, want toen men eindelijk thuis kwam bleek men de baby te hebben vergeten. “Waar is onze kleine benjamin?”, vroeg men zich stomverbaasd af. Deze lag nog rustig in het café te slapen, op het biljart!

Foto boven: Driek van Lankvelt en consorten staan klaar om met de baby’s naar het dorp te rijden. Beide moeders liggen dan in het kraambed.
Foto beneden: Het oude raadhuis van Erp waar Driek in de jaren '30 van de vorige eeuw met zijn huifkar naar toe reed...

Bron: ‘Erp in oude ansichten, waarin ook enkele afbeeldingen van Boerdonk en Keldonk’, uitgegeven in opdracht van de gemeente Erp, 1975.

Het is niet mijn broer...

Op het eerste gezicht een doopakte zoals zovelen. De pastoor noteert op 17 april 1721 keurig dat er een jongetje is gedoopt. Maar in een paar regels schetst de pastoor een compleet familiedrama waarmee Goede Tijden Slechte Tijden met gemak een seizoen zou kunnen vullen...

Want wat staat er nu precies? Gedoopt: een bastaard, Adrianus. De aangewezen vader Anthonius Gilis van den Bos had tijdens het leven van zijn wettige echtgenote de weduwe van zijn broer zwanger gemaakt. Doet het jou ook denken aan die oude mop van Snip&Snap: "Het is niet mijn broer en toch is het de zoon van mijn vader?"

En nu nooit meer denken dat stamboomonderzoek wel eens saai zou kunnen zijn ;-)

Geboren als Willems, sterven als Van den Broek

Word je geboren als Wilhelmus Willems en Anna Maria Willems, ben je vervolgens nergens meer onder die naam te traceren in een stamboomonderzoek. Wat is er gebeurd? Martien Veekens van het BHIC dook in de boeken en kwam met deze interessante kwestie op de proppen...

Op 24 mei 1796 wordt te Zeeland Anna Maria gedoopt als dochter van Mathijs Willems en Joanna van der Heijden. Twee jaar later, op 29 september 1798, wordt Wilhelmus te Reek geboren en gedoopt als zoon van Thomas Willems en Joanna Maria Klokgieters. Samen trouwen ze 1 juni 1828 te Zeeland onder de namen Wilhelmus Willems (zo ook genoemd in de huwelijksafkondigingen) en Anna Maria van Kessel.

geboren als Wilhelmus Willems

en Anna Maria Willems... maar dan?

Volgens de registratie voor de Nationale Militie, een huwelijksbijlage d.d. 10 mei 1828, wordt de bruidegom dan Wilhelmus van den Broek genoemd, hoewel hij deze akte zelf nog ondertekent met W Willems. Op 18 juni 1829 wordt Johannes geboren als zoon van Willem van den Broek en Anna Maria van Kessel. Vader ondertekent dan de aangifte met W vd Broek. De afstammelingen van de in 1798 geboren Wilhelmus zullen voortaan steeds Van den Broek worden genoemd.

Van den Broek als naam, Willems nog in de handtekening.

In het BHIC-archief in Grave bevindt zich in de ‘Archieven Gemeente Zeeland (1570) 1609 – 1928’ onder inventarisnummer 1463 een heel bijzonder ‘Register van Geslacht- of Familie-Namen, volgens besluit van Zijne Majesteit den Koning der Nederlanden, van den 8en November 1825 (Staatsblad no. 74), geschikt tot de verklaringen der Inwoneren der Gemeente Zeeland omtrent het behouden of aannemen van vaste Geslacht- of Familie-Namen’ betreffende het jaar 1826. 

Geboorteakte van Johannes... van den Broek

De inschrijving onder aktenummer 75 betreft een verklaring van Mathijs bijgenaamd Willems ook van Kessel (de vader van de hiervoor genoemde Anna Maria). Op 6 mei 1826 verklaart hij, dat hij de naam Van Kessel als een familie- of geslachtsnaam aanneemt en dat hij vier kinderen heeft, waaronder Anna Maria oud dertig jaren. Bij haar huwelijk in 1828 heet Anna Maria dus al officieel Van Kessel.

de naamswijziging van familie Van Kessel

Mogelijk dat er nog eens ooit ook zo’n register opduikt, waarin de naamsverandering van Wilhelmus officieel wordt bevestigd. Opmerkelijk blijft echter, dat hij zelf zijn handtekening in één jaar tijd van Willems naar Van den Broek heeft gewijzigd en dat gelet op die Nationale Militie die wijziging rondom zijn huwelijk heeft plaatsgevonden. Voor de onlangs zoekende genealoog  te Grave was het in ieder geval een bijzondere vondst.

Dodenherdenking met een persoonlijk verhaal

Wiebe Geskus is 22 jaar als hij door de Duitsers wordt gefusilleerd. Wiebe is één van de vele mensen bij wie we vandaag, 4 mei, stilstaan.

Wiebe is een Haagse machinebankwerker. Hij raakt betrokken bij de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO). Later doet Wiebe mee aan een overval in Utrecht. Hij wordt daarna gevangen genomen door de Duitsers en weer bevrijd door het verzet. Na verraad wordt Wiebe samen met vijftien anderen gearresteerd. Via Scheveningen komt Wiebe in Kamp Vught terecht waar hij in 'de bunker' wordt opgesloten. Op 4 september 1944 wordt Wiebe met zijn gehele LO-ploeg door de Duitsers in Vught gefusilleerd.

Klik hierop om de illustratie groter te krijgen

Dit is één van de persoonlijke verhalen die je terug vindt op de site van Nationaal Monument Kamp Vught. Aan deze levensverhalen wordt voortdurend gewerkt. Zeker omdat verschillende van deze biografieën zijn voorzien van een foto, levert dat een indrukwekkend geheel op.

Vanaf het ogenblik dat Kamp Vught zijn eerste gevangenen huisvest is een Duitse ambtenaar van de Burgerlijke Stand (Standesamt) aangesteld. Deze administratie berust bij het speciale bureau van de Duitse Burgerlijke Stand te Arolsen, dat na de Tweede Wereldoorlog als taak kreeg informatie te verzamelen over personen die zijn omgekomen in Duitse concentratiekampen.

Van de administratie van overleden gevangen in Kamp Vught in 1943 en 1944 is bij het BHIC in Den Bosch een kopie aanwezig. Dit "Sterbebuch" vind je in de bieb (toegangsnr. 1142, inventarisnrs. 134A5 en 134A6). Ook Wiebe is hierin terug te vinden, zoals je kunt zien op de illustratie hierboven.

Goedkeuring van pa voor 38-jarige bruid

Op 6 mei 1811 wordt te Heusden het huwelijk voltrokken tussen Arnoldus Sens en Maria Margarita Machiels. Arnoldus is geboren op ‘le second du mois de janvier mil sept cent quatre vingt quatre’ (02-01-1784) en ‘demoiselle’ Maria Margareta op ‘le neuf dus mois de mars mil septe cent soixante treize’ (09-03-1773). De bruid is dus inmiddels al 38 jaar oud als zij voor het eerst in het huwelijk treedt.

Ook al komt het omgekeerde aanzienlijk meer voor, op zich is het niet echt iets bijzonders dat de bruid 11 jaar ouder is dan de bruidegom. Wel heel bijzonder is het feit dat als bijlage 3 en 4 van de huwelijksakte de toestemmingen voor het aangaan van dit huwelijk worden bijgevoegd van zowel de vader van de bruidegom als die van de 38-jarige bruid.

In het verleden bereikte men pas op 30-jarige leeftijd de huwelijkse meerderjarigheid. Daarvoor was bij het aangaan van een huwelijk de goedkeuring van het ouderlijk gezag een vereiste. Daarom ook moesten in 1811 zowel de vader als de toekomstige schoonvader van de ‘nog pas’ 27-jarige Arnoldus een schriftelijke toestemming verlenen tot het sluiten van een huwelijk met de al vele jaren volwassen zijnde ‘jonge dochter’ Maria Margareta.

Bijzonder is de tekst die de vader van de uit Bocholtz (Maastricht) afkomstige bruid tijdens deze Franse Tijd in de Nederlandse taal heeft geschreven. Een gelovig man die op 9 november 1810 (in Limburg was de burgerlijke stand toen al enige jaren ingevoerd) aan zijn toestemming een wens toevoegde van geluk en zegen ‘wat men van den hemel mag verlangen naar de siel en naar het ligham’.

De gezusters Johanna Maria, Johanna Maria en... Johanna Maria

In menig gezin zal de genealoog kinderen met dezelfde voornamen hebben aangetroffen. Bijna steeds is er dan sprake van het geven van een naam die gelijk is aan die van een overleden broertje of zusje zoals we ook zagen bij Vincent van Gogh.

In januari ontving het BHIC een ‘foutmelding’ betreffende de indices die wel heel bijzonder was. De melder had geconstateerd dat er drie dames met dezelfde naam van dezelfde ouders in de indices werden genoemd en dat er één tweemaal trouwde. Als de geboortedatums van alle drie de dames zouden kloppen, dan zou de in 1903 geboren Johanna Maria wel heel erg jong (in 1912 resp. 1915) in het huwelijk zijn getreden. “Mijn conclusie is dan ook dat er ergens iets rammelt”, luidde de melding.

Maar de aktes van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister geven aan dat er geen sprake is van het gebruikelijke geven van dezelfde naam na een overlijden van een eerdergeborene, maar dat hier iets heel ongewoons aan de orde is: drie zusjes met dezelfde naam en dezelfde ouders in hetzelfde gezin.

De eerste Johanna Maria wordt te Oudenbosch geboren op 27 februari 1892 en huwt op 13 mei 1912 te Princenhage met Johannes Verschuren. De tweede Johanna Maria wordt te Oudenbosch geboren op 22 maart 1896 en huwt op 12 april 1915 te Princenhage met Willem Prinse. De derde Johanna Maria wordt te Oudenbosch geboren op 17 september 1903.

Uit de bevolkingsregisters van Oudenbosch blijkt nog dat de oudste en jongste Johanna Maria op 6 september 1911 samen met hun ouders Johannes van Toren en Johanna Maria Heijnen, verhuizen naar Breda. De middelste Johanna Maria heeft het gezin dan inmiddels al verlaten en is op 4 november 1910 te Roosendaal ingeschreven.

Geboorteakte "op hooger bevel" verbeterd

Opmerkelijk genoeg leidt het vastleggen van het geslacht van een pasgeborene in een akte nogal eens tot problemen, zoals we eerder zagen. Soms werd dat later alsnog verbeterd. Op "hooger bevel" nog wel.

de aangekondigde kanttekening...

Bij de officiële geboorteakten van Vught werd een handgeschreven brief (d.d. Vught 20 mei 1860, Nr. 153) aangetroffen, ondertekend door de ambtenaar van de Burgerlijke stand der gemeente Vught, gericht aan de Officier van Justitie te ’s-Hertogenbosch en betrekking hebbend op een ‘Verbetering van Geboorteakten op hooger bevel’.

...Adriana in plaats van Adriaan!...

Ambtenaar J.P. van Miert schrijft daarin o.a.: “...op de Geboorteakte d.d. 6 September 1839 N 58: Bij vonnis der Arrondissements Regtbank te ’s Bosch d.d. 27 April 1860, door ons ingeschreven in de geboorteregisters van het loopende jaar onder N 25, is de verbeetering dezer geboorteakte bevolen, zoodat dezelve behoort te vermelden dat op het daarin vermeld tijdstip is geboren een kind van het vrouwelijk geslacht genaamd Adriana, in plaats van het mannelijk geslacht genaamd Adriaan. Vught den 9 Mei 1860. De ambtenaar van den Burgelijken Stand der Gemeente Vught (Get) J.P. van Miert. Geschreven deze kennisgeving ten einde U Ed A in de gelegenheid te stellen om ook in de registers over de jaren 1834 & 1839 ter Griffie der Arrondissements Regtbank berustende die kantteekeningen te kunnen doen bewerkstelligen.”

...ook de griffier is overtuigd...

De afbeeldingen betreffen deze bij de geboorteregisters aangetroffen brief, alsmede de geboorteakte van Adriaan uit 1839 die in 1860 blijkens de toegevoegde kantmelding toen officieel als Adriana werd erkend. In de bevolkingsregisters van Vught (1840-1850) staat haar naam overigens al als achtjarig meisje ingeschreven.

Als Adriana Witlox op 17 januari 1861 te Vught in het huwelijk treedt, wordt ook in het als huwelijksbijlage bewaarde extract uit het geboorteregister met geen woord meer over de geslachtsverwisseling gesproken.

...alsof het altijd Adriana is geweest

Zomaar een maandje ouder...

Huwelijksakte Matthijs van der Weijst en Antonetta van Stralen...

Volgens de huwelijksakte van Matthijs van der Weijst en Antonetta van Stralen op 20 juli 1874 zou de 34-jarige landbouwster Antonetta geboren zijn te Schijndel ‘den vierden der maand Januari een duizend acht honderd en veertig’. Een vraag daarover gericht aan het Brabants Historisch Informatie Centrum ‘gaf ons het nakijken’.

...geboorteakte Antonetta

De datum 4 januari 1840 had de ambtenaar van de burgerlijke stand letterlijk overgenomen uit de geboortakte te Schijndel van 4 februari 1840 (akte 13), waar betreffende Antonetta staat ingeschreven als ‘geboren op dingsdag den vierden der maand Januarij een duizend acht honderd en veertig om twee ure des morgens’.

De vermelding ‘dingsdag’ bevestigde de vergissing die de ambtenaar bij het inschrijven van de geboorte had gemaakt. Vier januari 1840 viel immers op een zaterdag. Daarentegen viel 4 februari 1840 wel op een dinsdag en was daarmee dus de dag waarop Antonetta feitelijk haar werkelijke verjaardag mocht vieren.

Geboren als jongen, overleden als meisje

De geboorteakte van Antoon...

Geboren als Antoon en drie maanden later overleden als Antonia. Wat zou er precies zijn gebeurd in Mill in 1849?

In 1849 deed zich te Mil (toenmalige schrijfwijze voor Mill en Sint Hubert) iets ongewoons voor. Was de 43-jarige vader Ermert Haps erg aangedaan toen hij de aangifte ging doen? Was de ambtenaar van de burgerlijke stand misschien even onoplettend? Vader Ermert verklaarde (zoals dat bij vele hardwerkende mensen het geval was) niet te kunnen schrijven.

Daarentegen ondertekenden wel mede de plaatselijke 42-jarige secretaris en 25-jarige klerk, nadat de dienstdoende ambtenaar de tekst van de geboorteakte had voorgelezen. Daarmee mocht duidelijk zijn dat de vader wel degelijk aangifte deed van een uit zijn echtgenote Hendrina Dennissen op 7 mei 1849 geboren kind van het mannelijk geslacht. De jongen kreeg de naam Antoon.

...en de overlijdensakte van Antonia

Drie maanden later, op 10 augustus 1849, meldde vader Ermert Haps zich opnieuw bij dezelfde ambtenaar van de burgerlijke stand te Mil. Hij was daarbij vergezeld van een familielid (de oom van de aan te geven overledene). Vader Ermert verklaarde, dat op ‘gisteren des avonds ten zeven ure’ zijn dochter Antonia Haps was overleden ‘in den ouderdom van drie maanden’. Antoon bleek klaarblijkelijk een meisje te zijn, want op 7 mei was er ook echt geen tweeling uit het echtpaar geboren.

En hierin schuilt het zeer opmerkelijke. Als op 9 augustus het drie maanden oude kind van Ermert Haps als dochter Antonia sterft, kan het niet op 7 mei geboren zijn als zoon Antoon. Misschien dat het doopboek van Mill en Sint Agatha (van na 1 januari 1811 en dus niet berustend bij het Brabants Historisch Informatie Centrum) de waarheid over het werkelijke geslacht aan het licht kan brengen. Anders verdwijnt dit geheim met Antoon of Antonia voor eeuwig in het graf.

“Kerkdeur is mijn naam”

Vaak kunnen verschillende archiefstukken samen je een vrij compleet beeld geven over een bijzondere levensgeschiedenis. Zo attendeerden Jan Veekens en oud-streekarchivaris Harm Douma ons onlangs op een akte van 11 mei 1870 te Boxmeer. Het betreft een overlijden ‘op gister des morgens ten zes ure’ van Bernardina Kerkdeur ‘buiten beroep’ in den ouderdom van 83 jaren.

Uit de doopakte (Boxmeer DTB 1) bleek dat Bernardina ‘sub conditione’ RK gedoopt werd op 20 augustus 1786 in Boxmeer. ‘Sub conditione’ betekent dat dit gebeurde onder voorwaarde dat ze niet eerder gedoopt was.
De doop vond plaats op de naamdag van de beroemde cisterciënzer Sint Bernardus van Clairvaux die in 1090 te Fontaine-les-Dijon geboren werd. Het was in het katholieke Land van Cuijk gebruikelijk dat je genoemd werd naar de bekendste heilige van de geboortedag.

Bernardina was een kind ‘inventa ante templum Monialium’, wat zoveel wil zeggen als gevonden bij de kerk. Haar achternaam werd verbonden aan deze vindplaats. Met de achternaam Kerkdeur zou zij verder door het leven gaan. In Boxmeer was dan wel bekend dat Bernardina een vondelinge was, maar of dat nou bij de deur of op de dorpel van de kerk was, was bij de opsteller van de bevolkingsregisters te Boxmeer kennelijk niet zo duidelijk…

Foto's: Helemaal boven zie je de overlijdensakte van Bernardina Kerkdeur, de tweede foto laat zien dat er bij de opsteller van de bevolkingsregisters twijfels opdoemden over de vindplaats van Bernardina. De derde illustratie is een kopie van de doopakte. Hierboven een mooie pentekening van de kerk in Boxmeer in de 19de eeuw met daarnaast het klooster van de karmelieten. Kijk ook eens naar onze online geschiedenisboekjes van Boxmeer, daar vind je meer verhalen over de paters karmelieten.

Aangifte van een gevonden lijkje

Aangiften van levensloos geboren kinderen komen vaker voor in overlijdensakten van de burgerlijke stand. Maar de akte hierboven is duidelijk anders. Ontdekt door mevrouw Timmermans, één van de vele vrijwilligers van het BHIC, bij het indiceren van de Burgerlijke Stand.
De marechaussees Berends en Fruijtier uit Asten komen op 2 maart 1894 naar het gemeentehuis van Someren om te vertellen dat zij enkele dagen eerder een tragische ontdekking hebben gedaan.

"Op 27 februari 1894 des namiddags, omtrent half een ure, in de bergplaats van ledige vaten, onmiddellijk gemeenschap hebbende met de woning van Leonardus van Gaal, welke woning gelegen is in het gehucht Sluis elf Wijk A nummer 48, ontdekt te hebben onder een laag zand, van drie a vier centrimeters, het lijkje van een kind van het mannelijk geslacht, oud naar gissing drie weken, welk lijkje gewikkeld was in een blauwe voorschoot en zwart jakje."

Zo zie je maar weer. Akten zijn niet alleen een bron voor genealogische gegevens, soms vertelt het in die paar regels een heel verhaal.

Gevonden: Ignatius Strooimans



Als de 42-jarige dagloner Peter Jans Rat op 1 februari 1826 naar het gemeentehuis in Wanroij gaat, is het volgens de opgemaakte akte al tien uur ’s avonds. Hij heeft dan een, naar gissing, twee uren daarvoor geboren jongetje bij zich dat wellicht door hem in het strooi c.q. stro is gevonden. De vader en moeder zijn hem onbekend. Het kind is duidelijk te vondeling gelegd.  

Het jongetje moet een naam krijgen. Vanwege de vindplaats wordt hem de achternaam Strooimans gegeven. Als voornaam krijgt hij de naam Ignatius, gerelateerd aan de dag waarop hij gevonden is. Sinds 1969 (Tweede Vaticaans Concilie) is 17 oktober de feestdag van de Heilige Ignatius van Antiochië, de derde bisschop van Antiochië in Syrië (na de apostel Petrus en bisschop Evodius), die als martelaar stierf toen hij als prooi voor de wilde dieren werd geworpen. Tot 1969 (dus ook in de tijd van de nieuwgeborene) vierde de westerse kerk zijn naamdag nog op 1 februari. En wat ligt er in het katholieke zuiden meer voor de hand dan om zo’n pasgeborene naar de gerespecteerde heilige van de dag te noemen.



Afbeelding: De Heilige Ignatius van Antiochië in strijd met de leeuwen



Wie was de echte Walter Breedveld?

Eigenlijk bestaat hij niet: de romanschrijver Walter Breedveld. Toch wist deze Bosschenaar in 1954 de literaire prijs van de Groot-Kempische Cultuurdagen te winnen. De stad 's-Hertogenbosch eerde hem met de Jeroen Boschpenning. Maar alle eer gaat in feite naar Piet van den Bogaert. Gelukkig hebben we de geboorteakte nog.

Op 25 juli 1901 werd op de Smalle Haven B 144 in Den Bosch Petrus Martinus Franciscus van den Bogaert geboren als zoon van de koekbakker Leonardus van den Bogaert en Elisabeth Wilhelmina Henrica Goossens Piet trouwde op 16 april 1928 met Helena Antonia Christina de Kort. Samen kregen ze negen kinderen: drie zonen en zes dochters.

Van den Bogaert publiceerde vanaf 1932 talloze korte verhalen in diverse tijdschriften en periodieken. Aanvankelijk gebruikte Piet van den Bogaert het pseudoniem Reinier de Muntel, maar na het verschijnen van zijn romandebuut ‘De avond van Rogier de Kortenaer’ in 1938 vond zijn uitgever die naam toch niet aansprekend genoeg. Van den Bogaert bedacht vervolgens zes nieuwe pseudoniemen, waaruit de echtgenote van zijn uitgever de naam Walter Breedveld koos.

Onder deze naam zou hij de productiefste Brabantse romanschrijver van na de Tweede Wereldoorlog worden. Zijn romans die vooral in de omgeving van ’s-Hertogenbosch gesitueerd zijn, kenden een grote populariteit. De laatste jaren van zijn leven leed hij in ernstige mate aan de ziekte van Parkinson. Hij overleed te Tilburg op 18 december 1977. Het stadsarchief Den Bosch heeft het archief van Breedveld in huis.

Heilig Bruurke net niet heilig genoeg

Er zijn heel wat mensen die er anders over denken maar het Heilig Bruurke van Megen was net niet heilig genoeg. Tenminste, niet heilig genoeg voor het Vaticaan om hem zalig te verklaren. Maar dat broeder Everardus Witte heel bijzonder was, blijkt wel uit de uitspraak: "Als het gebed iets zichtbaars zou worden, zou het er kunnen uitzien als broeder Everardus."

We zien hierboven zijn overlijdensakte staan: gestorven op 22 december 1950 in het klooster in Megen. Everardus heeft ook een eigen grafkapel in Megen, gebouwd door giften van weldoeners en bewonderaars. Op het graf ligt de stenen beeltenis van Everadus. Mensen vragen hem om een dienst door dit op een briefje te schrijven en dat bij hem in zijn handen te drukken.

Dat kunnen zijn ouders Johannes Casparus Witte en Cornelia Wahlen onmogelijk hebben voorzien, in 1868 als hun zoon Jan Witte (de latere broeder Everdus Witte) in Hoorn wordt geboren. De jongeman wil kunstschilder worden, komt in de leer bij de portret- en kerkschilder Alexander Kläzener maar wordt in 1891 toch broeder bij de Franciscanen in Alverna.

Later wordt broeder Everardus portier in het klooster van Megen waar hij meer dan dertig jaar werkt. Hij krijgt steeds meer verzoeken voor bepaalde mensen te bidden en zijn reputatie breidt zich uit. Na zijn dood groeit de verering steeds verder. Mensen zeggen dat hun gebeden zijn verhoord, dankzij de voorspraak van het Heilig Bruurke. In 1951 claimen 183 mensen dat, in 1954 al 1463. Broeder Everardus mag dan wel officieel niet zalig worden verklaard, maar de titel Heilig Bruurke leeft bij menigeen verder.

Heel Nederlands: 200 jaar burgerlijke stand

Gisteren is de nieuwe fotowebsite Heel Nederlands gelanceerd, een initiatief van Eric Hennekam, die bekend is van zijn website Archieven.org. Op Heel Nederlands zullen regelmatig nieuwe foto's worden gepresenteerd over allerlei onderwerpen. Dat kunnen historische thema's zijn, maar ook foto's bij het actuele nieuws.

De eerste collectie is er alvast eentje om snel te bekijken: geboorte, huwelijk en overlijden in Noord-Brabant. Het BHIC speelde namelijk een bescheiden rolletje in de lancering van Heel Nederlands door een eerste selectie van vijfentwintig foto's beschikbaar te stellen voor deze nieuwe website.

Gaat dat zien! En blijft dat volgen! Want het aantal fotocollecties zal steeds verder worden uitgebreid.

Foto: Onder het witte doopkleed, symbool voor nieuwheid, op weg naar de doopvont van de Heilige Martinuskerk in Sint-Oedenrode, 6 mei 1931.

Hè? Nu alweer een Vincent van Gogh geboren?

Het staat er onmiskenbaar: geboren Vincent Willem van Gogh, op 30 maart 1853 in Zundert, zoon van Theodorus van Gogh en Anna Cornelia Carbentus. Maar het is dan niet de eerste keer dat dit echtpaar een zoon krijgt die Vincent heet.

In 1852 wordt ook al een Vincent geboren, opvallend genoeg ook op 30 maart. Maar het jongetje komt dood ter wereld. Theo en Anna kiezen voor een gebruik dat in die tijd heel vaak wordt toegepast: het volgende kind krijgt precies dezelfde naam als zijn overleden broer of zus.

De later bekende Vincent komt in zijn jeugd dagelijks langs het graf van zijn overleden broertje bij de Hervormde Kerk in Zundert want daar preekt zijn vader in de kerk. Psychologen menen dan ook dat Vincent zijn hele leven door zijn dode broer werd achtervolgd.

Iets minder bekend dan Vincent van Gogh is Stephanus Hanewinckel (hoewel hij de laatste tijd hard aan de weg timmert ;-) De twee blijken een paar opvallende overeenkomsten te hebben: beiden zoon van een dominee en allebei gewoond in Nuenen. En... de overlijdensakte van Hanewinckel ligt, net als de geboorteakte van Van Gogh, in het depot van het BHIC.

Waar komt jouw geboorteakte terecht?

Waar jouw geboorteakte uiteindelijk terecht komt (als je in Brabant bent geboren)? Bij het Brabants Historisch Informatie Centrum natuurlijk! Net zoals die van Vincent van Gogh om maar iemand te noemen. De aanleiding om hierbij stil te staan, is het feit dat de Burgerlijke Stand tweehonderd jaar bestaat.

Na invoering van de Franse wetten worden sindsdien ook in Nederland de belangrijkste gebeurtenissen uit het leven - geboorte, huwelijk en overlijden – in akten vastgelegd. Voor het BHIC een mooie aanleiding daarbij stil te staan. Via dit weblog schrijft onze medewerker Martien Veekens de hele maand april over bijzondere akten die bij het BHIC zijn te vinden. Over geboorteakten van Bekende Brabanders bijvoorbeeld maar ook over mensen die onder een schuilnaam in akten zijn terug te vinden en over andere curiosa.

Martien (hier links op de foto) werkt sinds 1990 bij het BHIC en krijgt op de genealogische studiezaal heel wat akten onder ogen. Gemiddeld vijftig akten op een dag, oftewel tweehonderd akten in de week en dus zo’n achtduizend in het jaar… Kortom, daar zijn heel wat krenten uit de pap te halen! Lees, kijk en reageer!