Nederland verslaat Spanje!

Voor het eerst in 32 jaar staat het Nederlands elftal in een WK-finale. Op zondag 11 juli tegen Spanje. De geschiedenis is ons gunstig gezind want... Nederland verslaat Spanje.

We moeten even terug in de tijd maar tussen 1568 en 1648 vochten de Nederlanden - tijdens de Tachtigjarige Oorlog - tegen de Spanjaarden. Deze oorlog begon als opstand van één van de rijkste gebieden van Europa tegen het machtige Spaanse Rijk van Filips II. Trokken de Lage Landen aanvankelijk nog gezamenlijk op, later (na 1576) vallen de noordelijke en zuidelijke Nederlanden uit elkaar.

Tijdens de oorlog ontstond in 1588 de noordelijke (en calvinistische) Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De zuidelijke (en katholieke) Nederlanden bleven onder het bewind van een landvoogd die door de koning van Spanje benoemd werd. Zo rond 1590 kreeg de Republiek meer grip op de oorlog. Voor de calvinisten was het ook de tijd waarin hun politieke invloed groter dan ooit was en de nauwe band met het Huis van Oranje ontstond. Oranje, jawel...

Bij het BHIC zijn heel wat stukken te vinden die een relatie hebben tot de Tachtigjarige Oorlog. Oude maar ook jonge. Zoals de beschrijving van de tentoonstelling Tussen Spanje en Oranje, gehouden in Huis Bergh in 1998. Want geschiedenis wordt iedere dag geschreven. Zeker aanstaande zondag.

Foto: ook een momentopname uit een finale maar dan van heel andere orde: Olympia tegen Juliana in Haps, 1989

Oranje, absoluut wasecht!

Ook rond 1910 speelde het Nederlands Elftal al in oranje. Niet in shirts, maar in ‘Jerseys’. Deze werden geleverd door de firma G. J. Eilers & Co., ‘nadat de absolute waschechtheid was aangetoond’. Dat is, samen met het wasvoorschrift te lezen in de catalogus van deze Amsterdamse firma die zich trots ‘leverancier van den Nederl. Voetbalbond’ noemt. De catalogus, met afbeeldingen van voetballen, voetbalschoenen, schaatsen, rolschaatsen, allerlei kledingstukken en een krijtlijntrekker bevindt zich in het archief van de familie Smits van Oyen in het BHIC. Toevallig, want verder wijst niets in dit archief verder op een actieve sportbeoefening.

Actief gesport werd er wel in het Vluchtoord Uden, waar Belgische vluchtelingen uit de Eerste Wereldoorlog werden opgevangen (en te werkgesteld). Mooie oude foto’s van een groot turnfeest zijn daar de getuigen van. Ook de gijzelaars van Sint-Michielsgestel en Haaren deden aan sport. Op 16 september 1942 vond in ‘Hotel Haaren’ een grote sportdag plaats. Er was een steltenloop, in drie leeftijdsgroepen werd aan atletiek gedaan en om 18.45 uur vond een voetbalwedstrijd plaats ‘tusschen de twee sterkste elftallen van het Hotel.’ Dat is nog eens voetbal! De eerste prijs was een medaille, aangeboden door de Nederlandse voetbalbond, met de zinspreuk ‘Durate et vosmet rebus servate secudis’, wat betekent ‘Houdt vol en bewaart u zelf voor betere tijden’.
Als ‘onze jongens’ dat de komende weken in Zuid-Afrika maar niet denken…

Afbeelding uit een catalogus in het archief van de familie Smits van Oyen, 1910