Oudste document Brabant dateert van rond 1200! Of... niet soms?

Rooms-Katholieke kerken in Asten en Lierop, 1202-1364 (toegangsnr. 383), inv.nr. 1.

Wie dagelijks archiefstukken en documenten door zijn handen laat gaan, is niet meer zo gauw onder de indruk van een stuk van eeuwen oud. Maar als je op zoek gaat naar het oúdste document in Brabant, dan kan zelfs ieder jaartal tellen. Zelf hebben we een document in huis dat gedateerd is op 1202-1212. Biedt iemand minder dan 1200? Eenmaal, andermaal...

Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu, wat unbidan we nu? Dit is zo ongeveer het vroegste Nederlands dat we kennen, opgetekend omstreeks het jaar 1100 als pennenproef van een Vlaamse monnik. Het oudste document dat bij het BHIC is geen romantisch verzoek om een nest te gaan bouwen maar is ook al héél oud...

"Ons" stuk is een brief van abt Wiricus van Floreffe en dateert uit de periode 1202-1212. Het heeft geen exacte datum. Door onderzoek is de datum gereconstrueerd. ‘Ons’ staat tussen aanhalings- en sluittekens, omdat het een uitlening is die niet is teruggebracht. Dit stuk werd aangetroffen in de nalatenschap van oud-Rijksarchivaris Krom die in 1885 plotseling overleed. In plaats van het stuk terug te geven aan de eigenaar, de abdij van Postel, is het in het Rijksarchief geplaatst. Dat is bepaald niet comme il faut maar we nemen aan dat deze misdaad inmiddels verjaard is.

Wat die tekst nu precies betekent: Lambert van Den Bosch en zijn vrouw Aleid schenken voor hun zielenheil aan het klooster Postel 30 mark Keuls om daarmee de tiend van Asten aan te kopen. Zolang ze leven krijgen ze de inkomsten van de helft van deze tiend. De oorkonder was Wiricus. Hij was abt van het klooster Floreffe in de periode 1202 of 1203-1212. Daardoor weten we ongeveer hoe oud de oorkonde is.

En nu zijn we benieuwd: zijn er instellingen of personen die een nóg ouder (origineel) document in huis hebben?Wie komt er onder die 1202-1212? Wat is nu precies het oudste stuk in Brabant? Laat het ons weten!

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Vier kantjes drama uit de 19de eeuw
- Henk kiest: sijne lieve huisvrou

Van Asten naar Parijs met een speciale vrachtwagen

...prins Bernhard bezoekt de klokkengieterij...

Ze heet Marie, weegt zes ton en woont sinds kort in Parijs. We hebben het over de jongste klok van de kathedraal van de Notre Dame, gemaakt in de klokkengieterij in Asten. In een expositie in Klok & Peel Museum Asten is een levensgrote replica van Marie te zien. In ons archief vinden we terug dat prins Bernhard in de naoorlogse jaren de gieterij bezocht.

De Notre Dame in Parijs werd gebouwd tussen 1163 en 1345. Ruim vierhonderd jaar later beschikte de kathedraal over twintig klokken waarvan Emmanuel en Marie de grootste waren. Maar helaas, tijdens de Franse Revolutie werd de kathedraal in 1792 bestormd en de klokken tot munten versmolten. Alleen Emmanuel werd gespaard.

Dit jaar viert de Notre Dame haar 850-jarig bestaan. Tijd om het gelui te herstellen met een nieuwe klokkenreeks. Er waren door de jaren heen wel nieuwe klokken bijgekomen maar die pasten qua geluid niet bij Emmanuel. Koninklijke Eijsbouts in Asten mocht Marie opnieuw tot leven wekken en sinds maart hangt deze Astense klok in de beroemde Parijse kathedraal. Bezoekers aan het Klok & Peel Museum Asten kunnen in de expositie zien hoe Marie werd gemaakt.

Sporen van het bedrijf Koninklijke Eijsbouts uit Asten zijn ook terug te vinden in ons archief. Naast verschillende artikelen hebben we onder meer correspondentie tussen Jan de Quay en de klokkengieterij in huis. Dan gaat het over de Achelse Kluis.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Klokkenroof in Linden
- Duvelsklokske uit Sambeek