Cold case 1884: de dood van Johannes Hoevenaars

...'Fatal accident' van Johannes Verhoeven...

Op 42-jarige leeftijd vertrekt Johannes Hoevaars uit Volkel in 1884 naar de Verenigde Staten van Amerika. Zijn moeder schrijft hem een brief waarin zij vertelt dat een goede vriend van hem is overleden. Maar een antwoord krijgt ze nooit. Johannes laat nooit meer iets van zich horen. Wat is er gebeurd?

Zou je het in een film zien, dan zou je waarschijnlijk je schouders ophalen om zoveel onwaarschijnlijkheid. Stel je voor: Nederlander vertrekt naar Amerika en ontvangt na een half jaar een brief van zijn moeder. Die leest hij terwijl hij op de reling zit van een winkel, Jackson&Sons. In de brief staat het overlijden gemeld van een boezemvriend van de man. Hij raakt daardoor zo geëmotioneerd dat hij de brief overhandigt aan een vriend die naast hem zit. De Nederlander raakt hierdoor uit balans en valt achterover van de reling, een kelder in. Op slag dood.

Onderzoeker Willem Rovers verdiept zich al jaren in mensen die vanuit Uden en omgeving naar Amerika emigreerden. In die context had hij ook de naam van Johannes Hoevenaars gehoord. Toen hij een artikel van een krantje uit Wisconsin las (van 7 oktober 1884), vielen opeens verschillende puzzelstukjes op hun plaats.Want daarin stond het verhaal van deze Johannes Verhoeven 'from Volkil' nauwkeurig beschreven. "Upon examination it was discovered his skull was fractured", aldus het artikel.

Stel je voor wat de familie in Volkel moet hebben gedacht. Het nieuws van de dood van Johannes heeft Nederland vermoedelijk nooit bereikt. Maar dan nu naar het vervolg van het onderzoek. Zijn er in het archief nog sporen van Johannes terug te vinden? Weet iemand - door overlevering - meer over het vertrek van de beste man naar de Verenigde Staten? Wie weet meer waardoor Willem Rovers verder kan met deze (c)old case? Laat het ons weten!

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Het huisje van Drieka van den Elzen
- Cold case van archiefkraak

'Cold case' archiefkraak Berghem

Regiohistoricus op pad



...het laatste tastbare bewijsmateriaal: een foto van de ontvreemde kluis...

In politiethrillers is regelmatig  sprake van ‘cold cases’, oude zaken die onoplosbaar leken, maar jaren nadien weer uit de mottenballen worden gehaald. De rechercheur is vaak een oude rot in het vak die indertijd betrokken was bij het onderzoek en niet met pensioen wil gaan zonder een ultieme poging gewaagd te hebben. Soms wordt de dader dan alsnog ingerekend. Het verhaal dat nu volgt, heeft daar iets van weg. Niet alleen wat de zaak betreft, want de rechercheur zit in een soortgelijke positie…..

In oktober 1988 bezocht de streekarchivaris van Maasland, Henk Buijks, de pastorie van Berghem. Hij wilde het parochiearchief raadplegen voor een onderzoek naar de bouwgeschiedenis van de kerken van Berghem. In 1848 zouden de Berghemnaren de stenen voor de bouw van hun nieuwe kerk zelf hebben gestookt, en daarover was wellicht iets te vinden in de financiële stukken van die tijd.

Pastoor Van Genuchten wees Buijks de weg naar het kleine kluisje dat in de voorkamer van de pastorie op de grond stond. Daarin waren oude archiefregisters opgeborgen. De losse stukken lagen in een ander vertrek. De archivaris vond wat hij zocht in een 19^e-eeuws kasboek en vroeg de pastoor of hij misschien genegen was het archief op enige termijn onder te brengen in het gemeentelijk archiefdepot. Dat was het jaar tevoren opgeknapt, tegelijk met de rest van het gemeentehuis. De pastoor wees het verzoek meteen af, maar stond wel toe dat het kasboek ’n uurtje meeging naar het gemeentehuis voor het maken van kopieën van de passages uit 1848. Buijks maakte toen een foto van het kluisje en wandelde even naar het gemeentehuis.

Enkele weken later, op Allerheiligen (1 november), stopte er een busje bij de pastorie. De pastoor was in de kerk voor de Allerzielendienst en de huishoudster opende de deur voor twee mannen met een bedrijfslogo op hun kleding. Die vertelden dat zij kwamen voor het kluisje in de voorkamer. Het moest nagekeken worden. Enkele minuten later waren zij vertrokken, met het kluisje. Jammer genoeg voor hen zaten er geen kelken en monstransen in…

Enkele dagen later belde de pastoor naar het Streekarchief in Oss. Of er nog kopieën waren gemaakt van de gestolen archivalia. En of de archivaris een zoekactie wilde opstarten. Ondanks diens frisse tegenzin kwam er zo’n actie. In Weekblad De Sleutel verscheen een oproep om dit Berghems erfgoed anoniem af te geven bij het Streekarchief. Tot nu toe is dat niet gebeurd. Maar het kan nog, bij de receptie van het BHIC!