Scheervlucht over Maasdonk 1993-2014

...herinneringen aan Maasdonk vastgelegd...

Op een zonnige augustusdag in 2014 vlieg ik over onze provincie en speciaal over het werkgebied van het BHIC. Aangekomen boven Maasdonk vraag ik de piloot om een rondje te draaien over de drie kerkdorpen Geffen, Nuland en Vinkel. Hij doet dat keurig en binnen vijf minuten overzien we de ligging van de gemeente Maasdonk tussen grote broers ’s-Hertogenbosch en Oss, die straks allebei een stuk van deze gemeente mogen inlijven. Al rondcirkelend besef ik tevens dat het samenstellen van een boek over deze nog jonge gemeente wel iets heeft van een scheervlucht. Immers, je overziet enkele grote lijnen, maar van wat daaronder ligt, pik je maar af en toe een detail op.

Ten tijde van de rondvlucht zijn Mechtilde Meijer en ondergetekende ruim een half jaar bezig met een gedenkboek voor de inwoners van Maasdonk. We worden begeleid door een redactiecommissie met daarin vertegenwoordigers van Lokale Omroep Vladeracken en de gemeente. Vladeracken nam het initiatief tot dit project. De omroep verwacht tegen eind 2014 ettelijke tienduizenden euro’s over te hebben, geld dat vóór 2015 moet zijn besteed, en liefst aan iets leuks voor alle inwoners: een boek! Ook het gemeentebestuur voelt voor dat idee. Niet vreemd, want Maasdonk kent een zekere traditie op dat terrein – denk aan de publicaties bij het begin van de gemeente in 1993 en bij gelegenheid van de opening van de snelweg tussen Rosmalen en Geffen in december 2005.

Het project begint met een oproep aan de bevolking bijdragen voor het boek – foto’s en eventueel teksten – aan te leveren. Verder hebben de samenstellers de taken duidelijk verdeeld: Mechtilde, communicatievrouw ‘pur sang’, doet interviews met bekende en vaak tevens kleurrijke inwoners van Maasdonk. Van mij wordt een duik in de geschiedenis van de drie kerkdorpen verwacht. Ze blijken onderling nogal te verschillen, maar zijn wel op elkaar aangewezen. Vandaar de titel van het boek: “Drie-eenheid in verscheidenheid”. Ook de gemeentelijke herindeling en de grenzen komen aan bod. Dat verhaal begint al veel eerder dan 1993 en het biedt bovendien kansen om het ‘waarom’ van de herindeling van 2015 naar boven te halen. Het onderzoek, in de archieven van Maasdonk en van de provincie, levert boeiend materiaal op. Zo blijkt het verloop van de oude gemeentegrens tussen Rosmalen en Nuland – dwars door de dorpskom van Nuland – nogal eens voor problemen te hebben gezorgd, en al in 1946 was er sprake van ‘Groot Oss’. Maar er komen ook voetangels en klemmen bloot. Gedurende de 22 jaar dat Maasdonk bestaat, rommelt het nogal eens binnen het gemeentebestuur. Enkele raadsleden en wethouders en zelfs een burgemeester lopen daarbij averij op. Ook dergelijke zaken mogen in het boek niet onbesproken blijven, maar zonder de betrokkenen verder te beschadigen.

De oproep aan derden blijft niet onbeantwoord: we worden bedolven onder het materiaal, zodat er keuzes moeten worden gemaakt. Uiteindelijk worden er uit alle drie de dorpen bijdragen geleverd, waaronder molenverhalen uit Geffen en Vinkel. En de Osse bouwhistoricus Hein Hundertmark legt de bouwgeschiedenis van de middeleeuwse kerk van Geffen vast, naar aanleiding van de restauratie van de kerk tijdens het eerste decennium van de nieuwe eeuw. Die kerk was één van de details die ik tijdens mijn scheervlucht over Maasdonk zag. Daarna werd mijn aandacht getrokken door de gebouwenmassa’s van Oss en ’s-Hertogenbosch, aan de rand van mijn blikveld……

Henk Buijks

Belangstellenden kunnen het boek kopen via de heemkundekringen in Geffen en Nuland voor 15 euro. [foto's bij dit blog: Henk Buijks]  

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Maasdonk in vogelvlucht
- Dakloos

Goede vangst in Cuijk!

Een prachtig tafereeltje uit Cuijk. Een paar fanatieke hengelaars kijken hier met grote concentratie naar hun dobber en hopen op die laatste (grote!) vis aan de haak! Maar zouden de vissen bijten? Veel tijd is er niet meer, want de heer voor in beeld blaast op zijn toeter. Dat betekent dat de hengels weer ingehaald moeten worden. Tja, en wie zou hier de grote winnaar zijn? Het is jammer dat we dat nooit te weten zullen komen.

Deze viswedstrijd aan de oever van de Maas vond plaats ten zuiden van Cuijk in 1947. De heren gingen trouwens netjes in pak. Let ook eens op de prachtige hoeden die ze tijdens het hengelen droegen...

Benieuwd naar meer oude foto’s van Cuijk? Bezoek dan ons
Flickr-hoekje of ga eens naar de online geschiedenisboekjes van Cuijk.

Bernhard, schavuit in Nuland

Vanavond vindt op Nederland 1 helaas alweer de laatste aflevering plaats van "Bernhard, schavuit van Oranje". Het verhaal neemt kijkers vanaf Soestdijk onder meer mee naar Berlijn, Londen, Argentinië en Canada.

Deze dramaserie schetst ons een tijdsbeeld van de wereld van de jaren dertig van de twintigste eeuw tot het begin van de eenentwintigste eeuw. Centraal in de serie staat de toch wel bijzondere levensstijl die Bernhard erop nahield en die menigeen fascineerde. Want, wie gaat er op zijn 92e nog in Zuid-Afrika naar neushoorns en olifanten kijken, of begint z'n ochtend steevast met een glas champagne, een wijntje of pils?

Het BHIC heeft in zijn collectie heel wat mooie foto's van deze vlotte prins, die dagelijks een verse witte anjer in zijn revers stak. Bovenstaande foto is in 1951 gemaakt op het bordes van het gemeentehuis van Nuland. Twee jonge meisjes zijn in totale extase als ze de prins een tuil bloemen mogen geven. Hun kinderen en kleinkinderen zullen deze persoonlijke herinnering nog vaak hebben horen vertellen. Wie zal het zeggen?

Foto: Prins Bernhard bezoekt Nuland en reikt er de wisselprijs uit voor de loterij ten bate van het Anjerfonds, 1951

Wat een spreker is die man!

Vol overgave en zonder zichtbaar 'gekeet' staan enkele rijen schoolkinderen hier te luisteren naar een spreker. Deze heeft een ambtsketen om en is bij het BHIC bekend als burgemeester Van Heereveld van Nuland. Hij bevindt zich hier weliswaar op Nulands grondgebied, maar binnen de parochie Vinkel. Daar kregen ze in 1959 een nieuwe lagere school en die moest ingezegend worden. Voor ons buiten beeld, maar binnen het gezichtsveld van de kinderen stond pastoor Van Iersel met zijn assistenten en wijwater om de inzegening te verrichten.

Al met al een dag om nooit meer te vergeten! Sommigen hebben vast het wijwater van de pastoor voelen neerdalen. En wat in die tijd ook al niet onbelangrijk was voor de jeugd: de lessen vielen natuurlijk uit!

Nuland, Vinkel en Geffen vormen sinds 1993 een nieuwe gemeente: Maasdonk. Wil je meer weten over de historie van de dorpen in het gebied van de huidige gemeente? Lees dan het online geschiedenisboekje van Maasdonk en ontdek dat de dorpen vroeger al gezamenlijk veel problemen hebben gekend en gevaren hebben doorgemaakt.