Goede mannen, steekt uw sweert in uw schede

...Schepenprotocollen zijn nu ook online in te zien...

Een bruiloft, een zwaard en iemand die gewond raakt, zonder dat duidelijk is wie de dader is. Deze ingrediënten zorgen samen voor een interessant verhaal waarbij de centrale vraag is: wie verwondde Anthonis Udonis Huijberts uit Haren? Sinds kort staan ruim 155.000 scans van schepenprotocollen van Berlicum, Esch, Helvoirt, Schijndel, Sint-Michielsgestel, Vught en Cromvoirt online bij het BHIC. Hiermee is deze historische bron (van de vrijwillige rechtspraak) voor het hele lokale werkgebied van het BHIC nu voor iedereen beschikbaar. 

Goed, terug naar de bruiloft (staetdag) van Claes van Vaerle in 1559 in Den Dungen. Uit een herberg komt Anthonis Udinis Huijberts van Haren met "ontbloot rijzwaard" in zijn hand. Hij zegt: "De eerste die ons gemoet of aankomt, zal aanhouden." Maar al snel zegt hij dat het een grapje is en gaat op pad naar Berlicum. Dan treft hij bij de kapel van Den Dungen Roelof van Dueren, iemand met wie hij wel eens woorden heeft gehad. Roelof vraagt of hij het zwaard van Anthonis mag lenen maar daar voelt Anthonis niets voor. "Terstond verschenen twee onbekende mannen met ontblote zwaarden" en Anthonis raakt gewond aan hoofd en arm. Maar wie verwondde onze Anthonis? Hijzelf weet het niet. En Roelof had juist vóór het hele voorval gezegd: "Goede mannen, wat gaat gij des nachts met uw blote zweerden treden, steekt uw sweert in u schede." 

Getuigen genoeg, zo blijkt uit het schepenprotocol. Jan, zoon wijlen Herman Janssen (22 jaar), Andries Henricks (28 jaar) em Jacop, zoon van Willem Aerts (26 jaar) verschijnen voor de schepenen en bezorgen Lauwrens Michiels een alibi. Ze verklaren dat toen Anthonis van Haren gewond is geraakt Lauwrens Michiels daar niet bij aanwezig was. Ook is hij niet "handtastelijk geweest" met deze Anthonis. Lauwrens kwam toevallig aanlopen, net op het moment dat Anthonis werd verwond. Lauwrens had trouwens ook helemaal geen zwaard of lankmes bij zich. Althans, niet die dag...

Was het dan Dirck, zoon van Peter Jan Schuermans, die Anthonis heeft gestoken? Welnee, zeggen weer vier andere getuigen (in de leeftijd tussen de 25 en 38 jaar oud). Dirck was op dezelfde bruiloft van Claes van Vaerle, in het huis van Henrick Simons, maar ging daarna - samen met een aantal anderen - naar het huis van Elisabeth, weduwe van Herman Janssen. Daar bleef hij tot 4 uur in de morgen. Ook die dag ervoor heeft hij geen ruzie gemaakt of een mes getrokken. Wel zou hij die dag van Den Dungen naar Empel gaan maar ze hebben niet gezien dat hij verder dan Empel is gekomen.

Interessant kwestie! Terecht gekomen in het Schepenprotocol Sint-Michielsgestel als alibiverklaring. Wil je meer weten? Kijk dan op www.bhic.nl

Marilou Nillesen

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Andries Vierlingh
- Laatste strohalm

Vader en kinderen tegelijk in huwelijksboot


Voor de eerste keer diende de Citadel in Den Bosch - één van de onderkomens van het BHIC - vorige week als trouwdecor. En tuurlijk zei het echtpaar ja! In het archief vinden we in 1950 in Sint-Anthonis een heel bijzonder huwelijk: dan trouwt vader Vloet, tegelijk met zijn drie kinderen. Huh?

“Er zal bruiloft gevierd worden met zoveel klank en kleur dat latere geslachten er nog over zullen praten”, schrijft de krant Oost-Brabant. Het is dan ook een opmerkelijk verhaal. De 58-jarige weduwnaar Sjef Vloet trouwt met de 54-jarige weduwe Van Uden, geboren Petronella Klomp. Zijn 32-jarige dochter Nella huwt de 31-jarige landbouwerszoon Piet Vloet (geen familie).

Met z'n allen op de foto

De 29-jarige Gerrit, die zijn vader helpt in een expeditiebedrijf en vrachtdienst, treedt in het huwelijk met de 24-jarige Riek Bergmans uit Oploo. “Dan blijf ik alleen over”, moet de 27-jarige zoon Theo hebben gezegd. “Dan trouwde gij ok mar”, antwoordde zijn vader. Theo had toch al verkering met de 24-jarige Berrie Olislagers uit Hank. En zo werd er “een schoon’ opruiming” gehouden, vat Sjef samen.

De krant richt zich vooral op deze “ouwe” Sjef – een joviale grappenmaker - die zijn hele leven “knoerhard heeft gewerkt en als eenvoudig voerman mee ’n kwaai en mager perd begonnen is”. Inmiddels baat hij herberg annex feestzaal Wilhelmina uit. Vooral met de kermis in de eerste week van juli het drukst bezochte ontspanningsoord van het dorp. Na het huwelijk neemt dochter Nella de zaak over en trouwt Sjef in bij zijn bruid die een ‘keurige kapperssalon’ heeft.



De officiële trouwfoto van de hele familie Vloet

De gebeurtenis zet het dorp behoorlijk op z’n kop. Vanzelfsprekend is er een serenade van harmonie St. Cecilia, voltrekt de burgemeester het viervoudig burgerlijk huwelijk en is de kerk overvol. Maar de honderden bruiloftgasten zijn voor de rijkspolitie ook aanleiding extra versterking aan te vragen. De krant meldt niet of deze extra agenten ook daadwerkelijk in actie zijn gekomen.