Feestvierend Brabant eind jaren vijftig in beeld

...Leve zal ze lang onze Koningin zo zij het...

Ooit vierden we met z'n allen op 18 juni Waterloodag maar dat is inmiddels in de vergetelheid geraakt. Hoe anders zal het gaan met Koningsdag, ter ere van staatshoofd Willem-Alexander? Want niet ieder feestje wordt zo maar een nationale feestdag.

Nog voor de ‘echte Koninginnedag’ werd op 31 augustus 1885 de eerste 'Prinsessedag' georganiseerd, op de vijfde verjaardag van prinses Wilhelmina. Een hoofdredacteur van een lokale krant in Utrecht wilde met dit initiatief de nationale eenheid benadrukken. In de jaren erna werd deze Prinsessedag overgenomen door andere plaatsen. Na de dood van koning Willem III in 1890 werd in 1891 de eerste Koninginnedag gevierd. Aanvankelijk vooral bedoeld voor kinderen van koningshuisgezinde Nederlanders.

...niet alleen jong maar ook oud aan het zaklopen...

Want in die jaren voor de Tweede Wereldoorlog ondervond Koninginnedag zware concurrentie van de Dag van de Arbeid. Dat de antimonarchistische SDAP Koninginnedag zou vieren, was niet denkbaar. Pas na de oorlog werd Koninginnedag een feestdag voor alle Nederlanders. Vanaf 1949 op 30 april, de verjaardag van (dan) koningin Juliana, die ook begon met het defilé op Paleis Soestdijk.

...kegelen onder toeziend oog...

Met de komst van koningin Beatrix in 1980 bleef 30 april de datum voor Koninginnedag. Maar niet langer met een defilé maar bezoeken aan het land. Na 33 jaar vond vorig jaar de laatste Koninginnedag plaats en is het nu tijd voor Koningsdag, ter ere van Willem-Alexander. Op de laatste vrijdag voor Koningsdag vinden de Koningsspelen plaats; een sportdag voor scholen. Koningsdag is in september 2013 opgenomen op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed.

...straattheater bekeken door meisjes met vlechten en strikken...

Bij het BHIC hebben we prachtige foto's van de viering van koninginnedag, uit verschillende plaatsen, in uiteenlopende jaren. Dit keer hebben we ervoor gekozen een paar foto's te laten zien uit dezelfde plaats (Veghel), uit hetzelfde jaar (1959). Een mooi tijdbeeld van feestvierend Brabant, eind jaren vijftig.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Koninginnedag 1923?
- Lang leve de Koningin!

Oranje boven: lang leve onze... vuilnisman!

Onrust bij de mannen en vrouwen die Nederland schoonmaken en opruimen. Kwam er vorige week een einde aan de langste staking van de schoonmakers sinds 1933, vandaag – op Koninginnedag - leggen vuilnismannen hun werk neer voor een beter salaris. Het fenomeen reinigingsdienst is iets dat we voor 1900 nauwelijks kennen.

In een oud notulenboek van de gemeente Vught is terug te vinden hoe in 1899 de basis wordt gelegd voor de gemeentelijke reinigingsdienst van deze plaats. Burgemeester Van Lanschot besluit schoppen, bezems en een vuilniskar te kopen om het afval van de inwoners af te voeren.

Voor degene die op de kar mag zitten, wordt een beperkte 'CAO' opgesteld:
1. de aannemer mag het opgehaalde bruikbare vuilnis behouden;
2. het andere vuilnis moet worden gebracht naar een terrein nabij het station.

Dat het afval gescheiden wordt, spreekt voor zich. Bruikbaar materiaal wordt er sowieso uitgevist maar er wordt ook gekeken of er afval tussen zit dat geschikt is voor mest. Pas als er niets meer van enige waarde bij zit, wordt het gedeponeerd. Er staat niets in de boeken vermeld over extra afval na Koninginnedag ;-)

Foto: Voerman Jan Kluijtmans, bijgestaan door het gemeentelijke paard Max, met de stortkar, rond 1930