Ambachtelijke bakkers hebben een goed verhaal

...familie Goossens rind 1920 voor de bakkerij in Den Dungen: vlnr Grarus, Jan en Harrie, Betje en Anna Goossens...

Winkelketens met grote namen vallen als dominosteentjes om maar juist in deze tijd laten ambachtelijke winkels hun kracht zien. Zoals bakkerij/kruidenierswinkel/café Grarus Goossens in Den Dungen die inmiddels de 120 jaar heeft volgemaakt. 

"Groot en sterk was Grarus. Men zei dat hij met een hand 'n zak meel van vijftig kilogram op de werkbank zette. Hij dwong respect af en gevochten in het cafe werd er nooit, daar keek men wel voor uit." Dit staat te lezen in het boekje over 120 jaar Han Goossens, 1895-2015. Het bedrijf van Goossens staat symbool voor zoveel ambachtelijke zaken waar families generaties lang hun schouders onder hun bedrijf zetten.

Grarus Goossens vroeg 120 jaar geleden een vergunning aan om op de Woudseweg in Den Dungen een bakkerij, annex café, annex kruidenierswinkel te bouwen. Grarus was getrouwd met Betje en samen kregen ze drie kinderen: Jan, Harrie en Anna. Jan, de oudste van die drie, was de opa van de huidige bakker, Han Goossens: de vierde generatie. En opmerkelijk: op de plek waar de bakkerij toen begon, wonen nog steeds nazaten van Grarus Goossens.

...fragment uit het boekje over de Den Dungense bakkerij...

In het boekje staat beschreven over hoe het er vroeger aan toeging bij de bakkerij. Bijvoorbeeld dat boeren vaak hun eigen rogge of meel naar de bakker brachten, dat ze eerst bij de molen hadden laten malen. Die boeren wilden het broodje van hun eigen meel gebakken hebben. In de praktijk hield dat in dat er allemaal zakken stonden van allerlei boeren. De boeren kregen daarvoor een kaartje waarop stond 'goed voor een brood'.

Met dit kaartje en een dubbeltje rekenden ze af; het zogeheten bakgeld. In het begin - rond 1900 - werd voornamelijk roggebrood en witte vloermik gegeten. Krentenbrood was voor speciale gelegenheden: een verjaardag werd gevierd met een beker chocolademelk en een krentenbol. Later komen er steeds meer soorten brood bij, tot de 32 verschillende soorten die nu in de bakkerij liggen.

Werd het brood eerst bezorgd met vrachtfiets en paard en wagen, direct na de oorlog gebeurde dat in een oude legerjeep. Dat was ook wel nodig want de wegen naar Schijndel waren op dat moment zo slecht dat daar geen personenauto kon rijden. Later volgden onder meer een DAF bestelbus en vijf rode VW-busjes om het brood bij de mensen thuis te krijgen. Er werd bezorgd in Den Dungen, Sint-Michielsgestel.

Rond 1972 werd de bezorgdienst afgestoten maar werden winkels geopend in Den Bosch en Vught. Dat wil niet zeggen dat het altijd eenvoudig is geweest. De opkomst van de supermarkten zorgde voor flinke tegenwind. Maar de ambachtelijke bakker hield stand door het persoonlijke contact en het ambachtelijk hoogwaardige producten. Zoals de Brabants worstenbroodjes waarvan het recept van het speciaal kruidenmengsel nog altijd een groot familiegeheim is (en blijft...) Benieuwd naar meer ambachtelijke bakkers? Kijk dan hier...

Geschreven door:
Marilou Nillesen

Vind je dit leuk? Lees dan ook:
- Broodlevering in Huisseling
- Bakkerij Martens

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Postbodes leggen werk neer

Eerlijk werk voor een eerlijke prijs. Dat is de insteek van de actievoerende postbodes van TNT. Na deze week een dag het werk te hebben neergelegd, bezorgen zij ook op 25 en 26 november geen post.

TNT voert een reorganisatie door en dat kost elfduizend mensen hun baan. Volgens het postbedrijf blijft het aantal gedwongen ontslagen beperkt tot 3100, maar dat vinden de bonden te veel. Zij vinden ook dat het tempo van de jaren geleden aangekondigde reorganisatie omlaag moet.

Een baan bij de post leek lang een zekerheid voor het leven. Alhoewel... wie goed in de archieven kijkt, ziet dat de functie van brievenbesteller vroeger ook al niet zonder risico was. Op de site van het BHIC staat een bijdrage van Peter Willems over de dappere postbode Gerritsma die zijn baan bijna met zijn leven moest bekopen.

Foto: Vier Vughtse postbestellers die hun mannetje staan. De foto is gemaakt in 1895. En voor wie het wil weten; de uniformen zijn gemaakt van blauw laken en hebben rode biezen.

’s-Hertogenbosch op de gevoelige plaat

Adolf Adrianus Johannes (Dolf) van Engelen werd op 25 december 1868 in de Lange Putstraat te ’s-Hertogenbosch geboren als zoon van koetsier Arie van Engelen en winkelierster Joanna Maria van Londen. Vermoedelijk volgde hij een opleiding aan de Koninklijke School voor Nuttige en Beeldende Kunsten in ’s-Hertogenbosch. Hij had in ieder geval een artistieke aanleg en werkte vanaf 1886 als tekenaar bij Gemeentewerken. In zijn vrije tijd maakte hij tekeningen met een sterke sociale inslag, maar ook van monumentale gebouwen in zijn geboortestad.

Na de dood van zijn vader in 1890 woonde hij enige jaren met collega-amtenaren aan het Ortheneinde. Per 1 oktober 1895 trad hij in dienst als technisch ambtenaar bij Provinciale Waterstaat. Uit die tijd dateren ook de eerste (dateerbare) foto’s van deze Bossche amateur-fotograaf.

Een zestigtal hiervan is vergroot en te zien op de expositie ’s-Hertogenbosch op de gevoelige plaat, foto’s van Dolf van Engelen, ca. 1895 – 1910’.
De foto’s laten het leven van alledag zien in ’s-Hertogenbosch rond de eeuwwisseling, maar gunnen de kijker ook een blik in de familie- en vriendenkring van de fotograaf.

Het Stadsarchief Den Bosch exposeert deze afdrukken van recent verworven 19de eeuwse glasnegatieven van ’s-Hertogenbosch voor het eerst ter gelegenheid van de Open Monumentendag. Die was afgelopen weekend en kreeg als thema ‘De Smaak van de negentiende eeuw’ mee. Deze hele week nog is deze expositie gratis te bezoeken in het Brabants Historisch Informatie Centrum: vanaf vandaag t/m vrijdag 17 september van 9.00 – 17.00 uur. Een echte aanrader!

Foto: De slideshow is gemaakt van een selectie foto's uit de beeldcollectie van het Stadsarchief. U kunt de foto's allemaal bewonderen via het digitale archief van het Stadsarchief.