De dames Van Kessel en enkele buurmeisjes staan klaar om de gasten te ontvangen
Catering, een apart woord eigenlijk als je er langer over nadenkt. Natuurlijk heette het in de jaren vijftig van de twintigste eeuw niet zo, en zeker niet op het Brabantse platteland. Maar het werk dat cateringbedrijven nu verrichten, bestond allang ook in de boerendorpen. Alleen ging het toen misschien meer in de richting van burenhulp, al kregen deze meiden zeker een leuk zakcentje mee.
De stemming zat er hier in elk geval goed in, maar daar zal het zomerse weer zeker toe bijgedragen hebben. Eén van onze webbezoeksters herinnert zich dit moment nog als de dag van gisteren: “We hielpen hier mee omdat mijn neef, Henk van Kessel, zijn priesterfeest vierde. Dat was in 1952. Bij dit soort gelegenheden werden altijd alle dames in onze familie ingeschakeld. Een zaaltje afhuren was er in die tijd niet bij. We vierden het feest gewoon op het erf van de boerderij, gelegen aan de Dintersehoek in Vorstenbosch. Daar was toch genoeg ruimte. Het was gezellig en samen konden we die klus wel klaren”, aldus Mevrouw Aarts-Van Kessel uit Sint-Oedenrode.
Wat er van Henk van Kessel geworden is? Hij is later ingetreden bij de Witte Paters en zit voor zover wij weten nog steeds in de missie in Zambia. Opmerkelijk is trouwens dat uit dit gezin maar liefst vijf jongens priester zijn geworden.
Er zijn waarschijnlijk weinig mensen die dit jaar vuurwerk afsteken om boze geesten te verjagen. Toch heeft deze traditie daar haar wortels liggen. Na de Tweede Wereldoorlog was het (begrijpelijk) lange tijd niet populair om uitgebreid te knallen maar eind jaren vijftig kwam daar verandering in. Kijk maar mee.
We zien van boven naar beneden vuurwerk uit Veghel in 1959, nogmaals Veghel 1965, in Heeswijk (jaartal onbekend) en afsluitend Oeffelt 1993.
Alweer zo’n geval zoals in Liempde onlangs? Het leek erop, al ging het niet om de weigering van een kerkelijke uitvaart vanwege euthanasie. Ditmaal betrof het een ernstig zieke vrouw die haar einde voelde naderen. Maar de pastoor weigerde haar de laatste sacramenten der stervenden, omdat zij volgens hem “de vrouw was van een duivelsaanbidder”. Wacht even, leven we niet anno 2011? Jawel, maar Openluchttheater De Kersouwe in Heeswijk staat deze zomer in het teken van de Bokkenrijders, geplaatst in de tijd rond 1780.
Vrijdagavond 26 augustus maakte ik samen met mijn dochter en nog 1498 andere mensen een tijdreis naar het einde van de 18e eeuw. Voor ons lag een dorp, compleet met bewoners, paarden, ganzen, kerk (met orgel en koor!), kroeg, molen en beek. Een egocentrische barones zwaaide er de scepter en leefde uitbundig van de zuurverdiende belastingcentjes van de straatarme dorpsbewoners. Zij werd daarin gesteund door de schout, diens rakkers en de pastoor. De verhoudingen kwamen op scherp te staan door de overvallen van de bokkenrijders. Hun hoofdman beleed met de mond zijn afkeer van de adellijke en kerkelijke elite, maar in de praktijk werden vooral de dorpelingen de dupe. Zij kwamen klem te zitten tussen de bokkenrijders en het wereldlijk en kerkelijk gezag. De pastoor plaatste de bokkenrijders buiten de samenleving door hen te beschuldigen van duivelsaanbidding. In zijn visie waren de meeste dorpelingen geen haar beter, zodat ook tegen hen bruut mocht worden opgetreden. Ook hier dus een dienaar van de kerk die niet de kant koos van zijn parochianen!
Geen wonder dat ik moest denken aan “Liempde”. En ik niet alleen, want op het moment dat de pastoor zijn weigering motiveerde, ging er een soort ‘wave’ door het publiek. En na afloop hoorde ik her en der de plaatsnaam Liempde noemen. Zelf zag ik tijdens dit schitterende openluchtspel nog een andere relatie met de actualiteit: de Talibaan in Afghanistan. De wijze waarop de schout en zijn rakkers huishielden in het dorp, deed sterk denken aan het optreden van Amerikaanse troepen in Afghaanse dorpen.
Zomaar wat mijmeringen naar aanleiding van een toch wel mooie avond in De Kersouwe….
Henk Buijks
Regiohistoricus van het BHIC
p.s.: Interesse? Er zijn nog twee voorstellingen van 'Bokkenrijders de nacht in' in het Openluchttheater De Kersouwe in Heeswijk: Op vrijdag 2 september een avondvoorstelling (20.30 - ca 23.00 uur) en op zondag 4 september een middagvoorstelling (14.30 - ca 17.00 uur).
Foto: Het publiek beleefde spannende en angstige momenten in de voorstelling 'Bokkenrijders de nacht in'. (Henk Buijks, BHIC).
Drie bureau’s keurig op een rij en twee al even keurig geklede ambtenaren erachter. Hun chef heeft een eigen kamer, maar dankzij de glaswand kan hij altijd zien of zij wel aan het werk zijn, hoewel zij met hun rug naar hem toe zitten.
Op het voorste bureau zien we een elektrische rekenmachine met papierrol, teken van een nieuwe tijd. De schrijfmachine staat op een apart tafeltje, kennelijk voor gemeenschappelijk gebruik. De dossierkasten links en de klok (16.55u.) maken het plaatje af. Ruim een halve eeuw geleden was dit de werkplek van enkele "Hezikse" ambtenaren. Wat is er veel veranderd sedertdien!
Iedereen kan zich deze beelden nog wel herinneren. Maar wie waren deze mensen en welke waren hun taken? Zijn er verhalen te vertellen over hen en over het voormalige gemeentehuis? Of wil je in algemene zin iets kwijt over dit soort werkplekken? We zijn benieuwd naar je reactie!
Half Nederland schijnt elke zondagavond voor de beeldbuis te zitten, wanneer de zoveelste aflevering van 'Boer zoekt vrouw' begint. Het BHIC houdt van dit soort 'hypes', maar geeft er graag een eigen draai aan. Dus laten wij deze vrouw uit Heeswijk of Dinther de boer op gaan.
Zij, in een degelijke jaren vijftig overall, is duidelijk een goede partij op de agrarische huwelijksmarkt. Het kalf eet bijna uit haar hand! Wie haar trouwt, weet dat alles in en rondom de boerderij prima doorloopt, wanneer de boer van huis is. Dus, wie biedt?