Mars-fabriek in Veghel in grote problemen

...De splinternieuwe Mars-fabriek én de brandweerwagen van Jan Jilesen vielen ten prooi aan de vlammenzee...

In de vroege avond van 29 januari 1963 loeien de sirenes. In de kap van de in aanbouw zijnde Mars-fabriek in Veghel is tijdens werkzaamheden brand uitgebroken. De montage van de sprinklerinstallatie is nog in volle gang. De aanwezige werklieden proberen daarom zelf het vuur te blussen. Tevergeefs. Het vuur verspreidt zich zo snel, dat zelfs één van de toegesnelde Veghelse brandweerwagens ten prooi valt aan de vlammen. 

Zevenduizend vierkante meter fabriekshal op het nieuwe industrieterrein De Dubbelen staat vervolgens in lichterlaaie. Met behulp van de brandweerkorpsen van Erp, Heeswijk-Dinther en Uden voorkomt men dat het kantoor, ketelhuis en transformatorstation met de voorraad stookolie in rook opgaan. Twaalf stralen zijn nodig voor het bluswerk. Het is niet alleen afkomstig uit brandkranen, maar ook uit de bevroren Zuid-Willemsvaart. Daar zijn gaten in het ijs gehakt. Het eveneens via het ijs toegestroomde publiek hoort "boven het geluid van het knetterende vuur...af en toe het beangstigende ontploffen van zuurstofflessen".

De schade is niet te overzien. Ze wordt op ten minste zeven miljoen gulden geschat. De zojuist geplaatste peperdure fabrieksinstallaties zijn in rook opgegaan. En dat terwijl de fabriek binnen enkele maanden in gebruik zou komen om de gehele Europese markt van Mars-producten te voorzien. Maar leidinggevende Forrest Mars jr. zit niet bij de pakken neer. Direct na de brand worden de plannen voor de heropbouw voortvarend opgepakt.

Onvoorstelbaar: nog vóór Kerstmis 1963 rolt de eerste Mars van de band. Om 'n vergelijkbaar rampscenario in de toekomst te voorkomen, stuurt Forrest Mars sr. aan op oprichting van een bedrijfsbrandweer. Wie de verwrongen hoop staal van 29 januari 1963 bekijkt, kan zich amper voorstellen, dat de Veghelse vestiging ondertussen is uitgegroeid tot één van de grootse chocoladefabrieken ter wereld. Dankzij 1.200 werknemers rollen dagelijks 27 miljoen snoepjes en repen van de band. In de komende tien jaar zal er voor honderd miljoen euro geïnvesteerd gaan worden. Forrest Mars jr. begon er letterlijk met een verhitte start, maar is uiteindelijk "extreem trots op wat ze in Veghel hebben bereikt".

 Dit verhaal stond eerder in Brabants Dagblad

Geschreven door:

Rolf Vonk

Vind je dit leuk? Lees dan ook:

- Aangenomen met algemene stemmen

- Krachtige kanonnen 

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Van opgezette skeletten tot de Veghelse Marsfabriek

De middeleeuwse galg op de grens van Erp, Veghel en Lieshout, gelegen op een prehistorische grafheuvel

Hoe krijg je kinderen geïnteresseerd in de geschiedenis van hun eigen land, stad of dorp? Het vak dat leerlingen op school vaak saai of oubollig vinden, is sinds de laatste paar jaren aan een opmars begonnen. Zo verscheen de landelijke canon van Nederland op www.entoen.nu. 

Ook zoetekauwen kunnen hun hart ophalen bij de Veghelse canon!

In navolging daarvan zijn ook regionale canons ontwikkeld, zoals de Canon van Grave. Onlangs hebben de heemkundekringen van Veghel en Erp de handen ineen geslagen om ook zo'n canon voor die plaatsen in elkaar te zetten. En dat is gelukt! De geschiedenis van Veghel en Erp kun je vanaf nu bewonderen in 39 vensters, variërend van prehistorische grafheuvels, Romeinse boerderijen tot de Veghelse Marsfabriek en de aanleg van de A50 enkele jaren geleden. Hieronder plaatsen wij enkele hoogtepunten van deze nieuwe Brabantse canon.

Kaartende skeletten?

Dominee Stephanus Hanewinckel

De alom bekende Brabantse dominee Stephanus Hanewinckel heeft tijdens zijn reizen ook het dorp Erp aangedaan. Hij vond het dorp aanvankelijk niet belangrijk genoeg, maar toch deed hij er een bijzondere ontdekking.

In Den Bosch had de dominee namelijk een rariteitenkabinet bezocht, waar drie skeletten zaten te kaarten, met het bier in hun hand. Deze drie bleken de gebroeders Hendrix uit Erp te zijn, die ook wel de 'Beren van Erp' werden genoemd. Volgens Hanewinckel betekent een beer een 'schreeuwlelijkerd.'
Rond 1665 hadden de Beren verschillende huizen en winkels in Nuenen, Sint-Oedenrode en Schijndel geplunderd en zelfs iemand vermoord. Ze werden veroordeeld tot de doodstraf en na hun dood werden hun skeletten als afschrikwekkend voorbeeld in het rariteitenkabinet gezet.

Nog enkele hoogtepunten...
Op de website van de Regio Canon Veghel kun je zelf lekker snuffelen in de uitgebreide canonslinger, maar ook de volgende voorbeelden willen we jullie niet onthouden. Wat dacht je van het oudste handschrift over Veghel, een oorlogsmonument voor Veghelse joden en echte traditionele klederdracht?

Rond 1225 wordt 'Vehchele' voor het eerst genoemd

Traditionele Veghelse klederdracht rond 1900

De Veghelse synagoge: nu een monument voor overleden Veghelse joden

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Canon van Grave feestelijk 'afgeschoten' 
- Geschiedenis door Brabantse bril

Foto's van Mars!

...ook in 1962 werd de smaak nauwkeurig getest...

Wie wil dat nou niet? Als een soort Willy Wonka - uit het boek Sjakie en de chocoladefabriek van Roald Dahl - werken in een chocoladeparadijs. Mars Nederland in Veghel had vorige week een groep jongeren over de vloer om ze lekker te maken voor een baan als 'foodoperator'. De fabriek als trekpleister. Mooie fotolocatie ook, blijkt uit ons archief.

Mars is wereldwijd bekend van de chocoladerepen. Voordat deze repen van de band afrollen, is er een heel proces aan vooraf gegaan en voor al het werk dat moet gebeuren, is personeel nodig. Vandaar dat Mars de deuren heeft opengezet en jongeren warm probeert te krijgen voor een baan in hun fabrieken. Belangstelling voor deze chocoladefabriek is niet nieuw, zo blijkt als we een duik nemen in ons foto-archief.

...prinses Beatrix wordt welkom geheten in Veghel...

Zo komen we onder andere prinses Beatrix in 1972 tegen. Een andere fotoserie gaat over een bezoek van het gemeentebestuur van Veghel in 1962 aan de Marsfabriek in Slough in Engeland. Ook die levert mooie plaatjes op zoals de foto boven het blog en de foto hieronder.

...Marsrepen op de lopende band...

Trek gekregen in meer?
Lees dan dit verhaaltje over de voedsel in Veghel
Of kijk naar het verhaaltje over Beatrix bij Mars