Mars-fabriek in Veghel in grote problemen

...De splinternieuwe Mars-fabriek én de brandweerwagen van Jan Jilesen vielen ten prooi aan de vlammenzee...

In de vroege avond van 29 januari 1963 loeien de sirenes. In de kap van de in aanbouw zijnde Mars-fabriek in Veghel is tijdens werkzaamheden brand uitgebroken. De montage van de sprinklerinstallatie is nog in volle gang. De aanwezige werklieden proberen daarom zelf het vuur te blussen. Tevergeefs. Het vuur verspreidt zich zo snel, dat zelfs één van de toegesnelde Veghelse brandweerwagens ten prooi valt aan de vlammen. 

Zevenduizend vierkante meter fabriekshal op het nieuwe industrieterrein De Dubbelen staat vervolgens in lichterlaaie. Met behulp van de brandweerkorpsen van Erp, Heeswijk-Dinther en Uden voorkomt men dat het kantoor, ketelhuis en transformatorstation met de voorraad stookolie in rook opgaan. Twaalf stralen zijn nodig voor het bluswerk. Het is niet alleen afkomstig uit brandkranen, maar ook uit de bevroren Zuid-Willemsvaart. Daar zijn gaten in het ijs gehakt. Het eveneens via het ijs toegestroomde publiek hoort "boven het geluid van het knetterende vuur...af en toe het beangstigende ontploffen van zuurstofflessen".

De schade is niet te overzien. Ze wordt op ten minste zeven miljoen gulden geschat. De zojuist geplaatste peperdure fabrieksinstallaties zijn in rook opgegaan. En dat terwijl de fabriek binnen enkele maanden in gebruik zou komen om de gehele Europese markt van Mars-producten te voorzien. Maar leidinggevende Forrest Mars jr. zit niet bij de pakken neer. Direct na de brand worden de plannen voor de heropbouw voortvarend opgepakt.

Onvoorstelbaar: nog vóór Kerstmis 1963 rolt de eerste Mars van de band. Om 'n vergelijkbaar rampscenario in de toekomst te voorkomen, stuurt Forrest Mars sr. aan op oprichting van een bedrijfsbrandweer. Wie de verwrongen hoop staal van 29 januari 1963 bekijkt, kan zich amper voorstellen, dat de Veghelse vestiging ondertussen is uitgegroeid tot één van de grootse chocoladefabrieken ter wereld. Dankzij 1.200 werknemers rollen dagelijks 27 miljoen snoepjes en repen van de band. In de komende tien jaar zal er voor honderd miljoen euro geïnvesteerd gaan worden. Forrest Mars jr. begon er letterlijk met een verhitte start, maar is uiteindelijk "extreem trots op wat ze in Veghel hebben bereikt".

 Dit verhaal stond eerder in Brabants Dagblad

Geschreven door:

Rolf Vonk

Vind je dit leuk? Lees dan ook:

- Aangenomen met algemene stemmen

- Krachtige kanonnen 

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Een gezonde Nuts

...Gelderlander 1 april 1963...

Oké, het staat in de krant van 1 april maar de reclame is zeker geen grap. In 1963 kon je met droge ogen zeggen dat een Nuts zó lekker maar vooral ook zó gezond is. In deze tijd - waarin kaas al niet meer op de Schijf van Vijf mag staan - is dat maar lastig voor te stellen. Dat het lekker is, jaaa dat geloven we wel ;-)

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook:
- Van kou gevat naar La Dolca Vita
- Sigaartje erbij?

Rommelpotterij

 

Valentijnsdag is nog niet voorbij of deze kinderen uit Boekel staan alweer te popelen om hun rommelpot aan jullie te showen…

In 1963 vierde Boekel zijn 650-jarig bestaan. Dat gebeurde onder andere met een grote historische optocht waaraan veel inwoners meededen. En de overige Boekel- en Venhorstenaren speelden de rol van toeschouwer. Op de foto beeldt een groep jongens een Boekelse carnavalsvereniging uit: De Rommelpotterij. De dorpsjeugd van 1963 kende het verschijnsel rommelpotterij en wist ook hoe zo’n rommelpot eruitzag: een pot met een varkensblaas eroverheen. Door een stokje heen en weer te bewegen in een gat in de blaas kreeg je een geluid. De rommelpot weerklonk vroeger op Vastenavond, vooral in de dorpen. Vaak zongen kinderen er dan een liedje bij. In de meeste gevallen wilde dat ook nog wel iets opleveren: snoep!

Laatst vertelde een bezoeker ons hierover: “Kijk, het was natuurlijk zonde om oud brood weg te gooien. Daarom hielden wij thuis een paar varkens. Tegen de winter werden die dan geslacht en verwerkt tot gepekeld of gerookt spek, bloedworst, zult en balkenbrij. Voor de worst werden de darmen met een lepel afgeschraapt en in zout water gezet. Zelfs de blaas kreeg een nieuwe bestemming, deze werd schoongemaakt en met een vastgebonden rietje over een blik gespannen. Met deze ‘rommelpotten’ vermaakten wij ons dan weer een paar dagen”.
En dat allemaal onder het motto 'Zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen' …

Een filmpje uit 1981 van rommelpotterij, dat ook een oud Oeteldonks gebruik was. Kom daar maar eens niet van in de stemming!
Nog niet genoeg van rommelpotterij? Lees dan ook eens de mooie herinnering hieraan van Joke van Herpen-Brouwer.

Valse start

Begin jaren ’60 had de internationale voedingsgigant Mars voor zijn Nederlandse vestiging zijn oog laten vallen op Veghel. Voorjaar 1963 zou in het gloednieuwe bedrijf de productie starten. Echter, op 29 januari 1963 weerklonk in Veghel het geloei van sirenes: de Mars stond in brand! Vele tientallen brandweerlieden moeten zijn ingeschakeld om de fabriek te redden, maar tevergeefs. Meer dan een hoop verwrongen staal bleef er niet over. Ondanks deze “valse start” is Mars in Veghel gebleven. Was je erbij op die 29e januari 1963? Als brandweerman of als kijker? Of had je misschien al zicht op een baan bij Mars? We zijn erg benieuwd naar je reactie!

Wil je meer weten over Veghel? Dan zijn de online geschiedenisboekjes die het BHIC gemaakt heeft voor de inwoners van Veghel misschien ook een aanrader! Je vindt er veel foto's en verhalen.

Engelse lord verdwaald in Boekel

Hij lijkt zo uit een BBC-televisieserie te zijn weggereden en tot zijn verbazing beland vóór Nia Domo in Boekel. Bolhoed, paraplu en mogelijk het merk van de sportwagen zijn inderdaad typische attributen van een jonge Engelse landlord in de jaren ’30.

Ofschoon het jaartal 1938 naar die tijd verwijst, is de foto van 1963. De lord maakte deel uit van de historische optocht 1313-1963. Heel Boekel deed mee, al stonden de meesten aan de kant als toeschouwer.

Helemaal links zien we burgemeester Ottow. Toch vragen wij ons af wat deze deelnemer precies uitbeeldde en wie hij was. En worden er toeschouwers herkend? Reacties zijn welkom via de digitale geschiedenisboekjes die het BHIC speciaal voor de inwoners van Boekel heeft gemaakt, te vinden op www.bhic.nl/boekel.

Eerste Twitteraar: soldaat Ermers uit Mill

Hij zit aan het front in Warschau in Polen in 1812 en schrijft brieven aan het thuisfront in Mill. Dat mòet haast wel spannende verhalen opleveren, zou je denken. Maar nee hoor, soldaat Ermers schrijft bijna uitsluitend over zijn dagelijkse beslommeringen. Berichten die niet zouden hebben misstaan op het hedendaagse Twitter.

Wat te denken van de prijs van zijn reis naar Warschau (vier gulden en vijf stuivers)? Of hoeveel borstels hij heeft moeten kopen voor het onderhoud van zijn kostuum? "Daar heb ik voor moeten koopen 3 borstels, eenen voor de schoenen die is van twee kanten, om droog af te doen en om te smeeren, en eenen voor de kleer, en eenen om de knoopen te schoenen en een smeerdoos en twee kammen en vet en zwartsel." Oké, hij houdt zich niet aan de 140 tekens die bij Twitter als limiet zijn gesteld maar ondanks het feit dat hij per brief vier kantjes volkrabbelt, lijken zijn mededelingen op huis-tuin-en-keuken geneuzel.

Tussen de regels wordt het duidelijk dat Ermers vrijwillig het leger is ingegaan en vervolgens via het Franse Amiens naar Warschau is vertrokken. De Millse soldaat blijkt vooral een vroom man die hoopt dat "gij lieden veel voor mij bidden", het over de schoonheid van de kerken heeft en de manier van bidden in Polen. "Dan bidden zij den heer kermende, zo dat het een geheel gekerm in de kerk is."

En net als je denkt dat Ermers niets inhoudelijks gaat melden, komt het dan toch; als hij Polen beschrijft. "Dat is een aardig land, daar zijn geen stoelen en niet als houteren lepels, geen klompen, geen schoenen, daar is niet als laarsen, het loopt daar nog barrevoets. De kleijne kinderen nog schier naakent en het is daar al zoo kout als bij ons. En ik ben van huijs af driehonderd en 25 uuren."

Foto: Historisch openluchtspel in Erp waarbij 150 jaar Koninkrijk werd gevierd, 1963

Vol verwachting klopt ons hart...

...de veel besproken Piet in Wanroij...

Nu de Sint weer in het land is, klopt menig kinderhart sneller. A. Ras, onderwijzer in Wanroij, vraagt zich in 1963 af of dit feest niet leidt tot een gezagscrisis bij de jeugd. Ras haalt hiermee de woede van Godfried Bomans op zijn hals.

Behalve onderwijzer is Ras ook hoofdredacteur van het nieuwsblad Wanroijs Nieuws voor iedereen. In dit blad schrijft Ras over de opvoedkundige bezwaren tegen het Sinterklaasfeest. Het schrikelement van Zwarte Piet bijvoorbeeld, die de onderwijzer liever zou vervangen door een blanke diaken. Of het feit wanneer kinderen erachter komen wie de echte Sint is; dat zou kunnen leiden tot een gezagscrisis.

De Volkskrant pikt de kwestie op en de bekende schrijver Godfried Bomans haalt in deze krant op een ironische manier genadeloos uit naar Ras: "Het spijt mij dat het lager onderwijs te Wanroij in handen ligt van een man, die zulke streken bedenkt, wat lager kan het niet. En hoewel volwassenen in het algemeen zelden in de zak gaan, meen ik toch dat we hier geen keus meer hebben. Ras moet in de zak."

Op onze website vind je meer over deze Sinterklaaskwestie.