Van domineehuis tot Van Goghhuis

…een brief van de hand van Van Gogh...

De oude pastorie aan de Berg in Nuenen bestaat 250 jaar. Dit monumentale pand staat vooral bekend als Van Goghhuis maar kent in al die jaren natuurlijk veel meer bewoners. Peter van Overbruggen en Jos Thielemans schreven hierover het boek 'Van domineehuis tot Van Goghhuis. 250 jaar pastorie Nuenen en haar bewoners.' 

Behalve Vincent van Gogh, die het huis wereldberoemd maakte, zijn er meer spraakmakende bewoners geweest: dominee Stephanus Hanewinckel, Bart de Ligt maar ook kunstenaars als Nico Eekman, Henri van der Waals en dominee-kunstenaar Ruud Bartlema. Een huis met veel historie dus want hoewel de bouw en restauratie van het pand ook aan de orde komen, vormt het verhaal van de bewoners de rode draad. De Nuenense periode van het gezin Van Gogh komt uitvoerig aan de orde en geïllustreerd met afbeeldingen van Vincents werk van huis en tuin. Het boek is vanaf 22 maart te koop in De Regenboog in Nuenen en meer informatie vind je via www.pastorieboek.nl

…ontdekt bij het BHIC...

Nu besteden we in dit blog graag aandacht aan dergelijke mooie boekwerken maar Vincent van Gogh neemt bij het BHIC een speciaal plekje in. Dat komt onder meer door de brief die nog niet zo lang geleden opdook in onze archieven. Het gaat om een brief uit 1872 van de jonge Vincent van Gogh aan de verzamelaar Hendrik Verzijl te Helvoirt, ontdekt door Fieke Pabst van het Van Gogh Museum.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Een echte Van Gogh in je handen
- Vincent van Gogh in Helvoirt
- Reizen door de Meierij

Hanneke kiest: de brief van Van Gogh #stukvanhetjaar

...het stuk van Hanneke: de brief van Van Gogh...

Tijdens de Maand van de Geschiedenis - in oktober a.s. - vindt de landelijke online verkiezing Stuk van het Jaar plaats. Natuurlijk doet ook het BHIC hieraan mee! Verschillende BHIC-medewerkers hebben hun favoriete stuk uitgezocht. Vanaf 1 juli a.s. kun je je stem uitbrengen op: www.bhic.nl/stukvanhetjaar. Op ons blog presenteren de BHIC-medewerkers hun favorieten en dit keer is dat Hanneke.

Als het je dagelijkse werk is, kijk je van eeuwenoude stukken niet meer zo gauw op. Maar er zitten van die stukken bij waarvan ook bij ons het hart sneller gaat slaan. Dit is onder andere het geval met een speciale brief die onlangs opdook uit de archieven. Van niemand minder dan… Vincent van Gogh.

Oké, we hebben de originele geboorteakte van Van Gogh en die is óók heel mooi. Maar deze brief had zich

jarenlang verstopt in één van onze talloze dozen. Fieke Pabst - onderzoeksdocumentaliste in het Van Gogh Museum - kwam de brief tegen en herkende direct het handschrift en signatuur van Van Gogh. Die signatuur met de voorletters ‘VW’ tegen elkaar aan geschreven kwam overeen met die van 4 augustus 1873 in het bezoekersregister van de Dulwich Picture Gallery. Vanwege de onduidelijke initialen was nog niet eerder herkend dat het om een brief ging van Vincent van Gogh. Het document werd bij ons daarom omschreven als: ‘J. van Gogh (?) aan Hendrik Verzijl, 1872’.”

Het gaat om een brief uit 1872 van de jonge Vincent van Gogh aan de verzamelaar Hendrik Verzijl te Helvoirt. Het schrijven dateert van 26 oktober 1872. Vincent van Gogh was toen negentien jaar en werkzaam bij de kunsthandel Goupil & Cie in Den Haag. Voor de gepensioneerde onderwijzer Hendrik Verzijl uit Helvoirt had hij getracht op een veiling een aantal boeken te kopen. Dit was helaas niet gelukt, omdat alle biedingen de hem opgegeven limieten hadden overschreden. Van Gogh schrijft hierover in deze brief. Hoogstwaarschijnlijk liet hij de brief via zijn vader – destijds dominee te Helvoirt – bezorgen.

...en de rest van de brief...

Verzijl woonde in bij de familie De Jonge van Zwijnsbergen, die tot de kennissenkring van de familie Van Gogh behoorde. Zo is deze brief dus terecht gekomen in het familiearchief De Jonge van Zwijnsbergen in het BHIC. In dat archief bevinden zich veel brieven van de familie Van Gogh waaronder van Vincents vader en grootvader. En wie weet welke schatten nog allemaal meer…

Hanneke van der Eerden
Medewerkster studiezaal BHIC, locatie ‘s-Hertogenbosch   

Vind je dit leuk? Lees dan ook: 
- Marilou kiest: het schriftje van de pastoor
- Annemarie kiest: propaganda-affiche
 

Honderd gulden voor onderhoud pastoorsgraf

...uit het parochiearchief van H. Antonius Abt...

Het is een keurig getikt briefje uit het archief van parochie H. Antonius Abt in Reek. Er staat in dat in 1923 honderd gulden is betaald voor het onderhoud van het nieuwe grafmonument van pastoor Suys in Reek. Maar niet overal is het onderhoud van graven zo geregeld, met alle gevolgen van dien.

Marie-Jeanne van Hövell tot Westerflier reageerde even geleden op onze site. Zij sprak haar verbazing uit over de verwaarloosde graven van Dorothea en Johannes van Gogh (tante en oom van Vincent van Gogh) in Helvoirt. Al gauw kwam een reactie van Bert van de Brandt die ons wees op een grafmonument in Rosmalen dat serieus aan restauratie toe is. Het betreft het grafmonument van Joh. Theod. Anderegg (1831-1891) en zijn vrouw (vermoedelijk arts in het Groot Ziekengasthuis in Den Bosch). 

...grafmonument van J.T. Anderegg in Rosmalen...

Onze regiohistoricus Henk Buijks bleek een hele reeks aan foto's te hebben van graven die hard aan een opknapbeurt toe zijn. Van 16de en 17de eeuwse grafkruisen in Beers, Beugen en Schaijk tot foto's van grafstenen uit Kessel en Maren. Van bekende en onbekende mensen; daarin wordt na de dood geen onderscheid meer gemaakt. Zoals dit exemplaar van oud-premier De Quay die begraven ligt in Beers duidelijk laat zien.

...het graf van oud-premier De Quay in Beers...

Blijft de vraag wie de handschoen moet oppakken om de graven aan te pakken. Niet iedereen heeft een betalende kapelaan achter de hand - zoals bij het graf van pastoor Suys - om zorg te dragen voor het onderhoud. Bovendien is het maar de vraag hoe het na ongeveer een eeuw is gesteld met het graf van deze pastoor (of de kapelaan...) Op onze site deden we de suggestie dat restauratie van dergelijke graven mogelijk wordt opgepikt in het kader van Brabant Culturele Hoofdstad 2018. Maar andere suggesties zijn welkom. Wie denkt er mee?