Zware kost, die resolutieboeken...

...welke boeken zijn er nu zó dik?...

Wie tijdens Open Monumentendag of Den Bosch Maritiem naar de Citadel is gekomen, kan het haast niet hebben gemist: een vitrinekast in de centrale hal met daarin drie énorm dikke boeken. Wie het juiste aantal bladzijden wist te raden, kon een drone in de wacht slepen. Maar om welke boeken ging het nu precies? 

Die zware kost die daar zo mooi werd geëxposeerd (met veel dank aan Helioz!) waren resolutieboeken van de Raad van State van de jaren 1748, 1749 en 1752 (van onder naar boven gezien). De Raad van State was tijdens de Republiek het uitvoerend orgaan van de Staten-Generaal. Onze provincie was namelijk geen zelfstandig gewest binnen de Republiek maar viel als generaliteitsland direct onder het bestuur van de Staten-Generaal. Alle besluiten die op de zittingen van de Raad van State werden genomen, werden vastgelegd in resoluties. Dus in deze 'Haagse' boeken vind je dus veel informatie over 'ons' Brabant. Het BHIC beschikt over een bijna complete serie in het net geschreven resoluties van de Raad van State (1584-1795, toegangsnr. 178).

De resolutieboeken van de Raad van State vormen een rijke bron voor onderzoekers. Ze geven veel informatie over bijvoorbeeld alle vestingsteden met forten en schansen in den lande van noord naar zuid van Bourtange naar Sluis in Zeeuws-Vlaanderen, militaire functionarissen van soldaat tot generaal, ingenieurs, aannemers en opzichters van vestingwerken, kerkelijke functionarissen als predikanten en roomse geestelijken uit die periode. Maar ook rekesten van regenten van afzonderlijke plaatsen, buitenlandse betrekkingen, allerhande militaire informatie, rapporten van de landsadvocaten rond bepaalde processen en noem maar op.

Vanaf het begin van de 18e eeuw zie het aantal militaire zaken enorm toenemen. Logisch, want vanaf 1702 woedde de Spaanse Successieoorlog, die zich deels in de Zuidelijke Nederlanden afspeelde. Tijdens deze oorlog bereikte het Staatse leger van de Nederlandse Republiek met 120.000 man zijn grootste omvang ooit.

Overigens zijn de samenvattingen van de resoluties over de jaren 1629-1713 te doorzoeken op onze website. Het gaat daarbij om een selectie, namelijk alleen om resoluties die de Meierij van 's-Hertogenbosch betreffen. Maar over de jaren 1704-1713 is wel een eenvoudige index op persoons-, plaats- en zaaknamen te doorzoeken die álle resoluties betreft, dus níet alleen resoluties die de Meierij betreffen.

De doorzoekbaarheid van deze prachtige bron hebben we te danken aan archiefonderzoeker Henk Beijers, die vrijwel dagelijks op de studiezaal van het BHIC is te vinden om interessante archieven voor het publiek makkelijk toegankelijk te maken. Henk ontdekte zo dat er in Den Bosch tijdens de Oostenrijkse Successie-oorlog [1740-1748] een militair hopsitaal in gebruik was.

“Men ontdekte in de stad een groot huis van drie verdiepingen. Eigendom van een zekere Gerbade, één van de Bossche schepenen met aan de kant van de Dieze nog een galerij, die overdekt zou moeten worden. Metselaarsbaas Van Wapperom werd erheen gestuurd om een oculaire inspectie te verrichten en volgens hem zou een ingrijpende verbouwing nodig zijn om er circa 800 zieke of gewonde manschappen te kunnen opvangen. Alleen al op de verbouwde derde verdieping werden 120 zieken ondergebracht.” Benieuwd naar de huurprijs van het ziekenhuis of hoeveel kribben (bedden) gemaakt moesten worden? Lees dan hier verder.

Geschreven door:
Marilou Nillesen

Vind je dit leuk? Lees dan ook:
- Frauduleuze notaris loopt tegen de lamp
- Feest valt letterlijk in het water

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Protesteren in pixels

Een boete van drieduizend euro als je te lang over je studie doet? Dat zien studenten niet zitten. Voor het eerst zetten zij sociale media in om hun stem te laten horen tegen de aangekondigde bezuinigingen in het onderwijs. Dus morgen gaan ze niet alleen met spandoeken naar het Malieveld; er is ook een virtuele demonstratie.

Hé en de petjes en spandoeken dan, hoor ik je denken. Maar zoals de hele wereld verandert, verandert ook de manier waarop je protesteert. Want Pixelprotest.org is een online platform waar mensen via een animatie virtueel kunnen meelopen in een steeds langer wordende mars. Het is speciaal bedoeld om real life manifestaties te ondersteunen met mensen die niet in de gelegenheid zijn om fysiek aanwezig te zijn.

Nee, dan die goeie ouwe tijd ;-) Willen we naar de Dam, dan gaan we naar de Dam. Door weer en wind aktie voeren (uiteraard met K) terwijl je nog een extra button opspelde. Zoals de scholieren in Boxmeer in 1993 destijds deden. Op de foto lopen ze door de Dr. Peelenstraat, op weg naar het Rochusplein om dit drukste kruispunt van Boxmeer te bezetten.

Als protest tegen de korting op de studiefinanciering natuurlijk. Want sommige dingen veranderen nooit.

Nederland schreeuwt om cultuur

Zwaar weer op komst voor de kunst- en cultuursector in Nederland. En daarmee ook voor het archief. De bezuinigingen in onze sector kunnen oplopen tot 25 procent. Zaterdag 20 november is er een landelijke actie Nederland schreeuwt om cultuur. Want geld inzamelen voor cultuur; dat komt ons bekend voor.

Cultuur is iets waar 'het gros van de Nederlanders van geniet', zo staat op de actiesite www.nederlandschreeuwtomcultuur. Maar cultuur kost ook geld. Ook al in 1910, in Vortum Mullem. Het dorp heeft geen fanfare maar wil er wel één.

"Men wil hier ook een fanfare hebben, al is het dan meer een kleine. Het zou schande zijn als die er niet kwam vanwege het geld", meldt het Boxmeers Weekblad. Gelukkig blijken de inwoners van het dorp een ruimhartig en muzikaal hart te hebben. En daarom gaat de fanfare niet van start met de verwachte zes maar veertien instrumenten. Vele optredens én prijzen volgen in de lange geschiedenis van de fanfare.

Hoe we dit allemaal weten? Het archief bewaart deze verhalen, samen met oude foto’s (en overigens nog een héleboel andere spullen). En we maken het materiaal toegankelijk, zoals met deze blog en via onze Lokale Pagina’s. Mooi werk, hè?

Foto: Drie generaties Verhofstad bij aanbieding nieuwe uniformen voor de fanfare Eendracht Maakt Macht, 1962.

Actie! Actie! Actie!

Rookbommen, ME'ers en actievoerders: oude tijden lijken te herleven in Nederland. Zorgden het kraakverbod vorige week nog voor boze demonstraten, gisteren raakten een aantal Molukkers slaags met agenten tijdens een protestactie tegen het bewind van de Indonesische president Yudhoyono.

Leuzen scanderen en in dikke rijen naar het Malieveld; dat was in de jaren zestig en zeventig niet ongewoon. Er werd geprotesteerd tegen de komst van de neutronenbom bijvoorbeeld. Of tegen de kruisraket, zoals in de jaren tachtig. In het archief van het BHIC vind je ook een ontheffing voor het houden van een protestfietstocht in Volkel tegen de opslag van atoomwapens in Nederland, begin jaren zestig. Ook een ontheffing voor het houden van een demonstratie tegen de Duitse atoombewapening (1967-1968) is keurig bewaard in het archief van het gemeentebestuur van Uden.

Maar demonstraties werden ook vaak gehouden voor onderwerpen meer dicht bij huis. De foto hierboven is daar een mooi voorbeeld van; kinderen willen gewoon veilig naar school kunnen. Ben je zelf ooit de straat op gegaan voor hoger doel? Laat het ons weten!

Foto: In de tijd dat er veel vaker actie werd gevoerd. Groeningen, 1973, schoolkinderen maken zich sterk voor meer veiligheid.