Aan tafel met meneer pastoor

Ze zijn er met handgemaakte tekeningen, maar ook met grappige tikfoutjes of geheel in de Franse taal. Maar één ding hebben alle menu’s gemeen: ze zijn verzameld door verschillende pastoors van de parochie Sint Petrus’Stoel in Antiochië Boxtel, in de jaren 1932 tot 1962.

Het is een fascinerend idee hoe die pastoors aan tafel schoven en gerechten aten als schildpadsoep, gevulde kalfsborst en zwezeriken. Om vervolgens – nadat ze met een servet zorgvuldig hun mond hadden afgeveegd – voorzichtig de menukaart in hun jaszak op te bergen. Voor alle duidelijkheid: de menukaarten geven geen beeld van het alledaagse eten van pastoors in de vorige eeuw. Het gaat om feestelijke gelegenheden: een 25-jarig priesterfeest, een huwelijk of een zilveren koster. Dat verklaart het culinaire gehalte van de vaak mooi vormgegeven kaartjes.

De menukaart bij gelegenheid van de promotie van Gerardus Smulders tot doctor in de Economische Wetenschappen (op den 25en der Wijnmaand – Anno Domino 1945) is bijzonder intrigerend. Niet zozeer door de gerechten van de feestmaaltijd (met onder andere pasteitjes, gebraden haas en koffie en gebak) maar juist door de áchterkant. Want daar is met de hand iets opgeschreven. Wij vermoeden dat het gaat om een recept (waar sowieso 3 repen, 3 eieren en 2 lepels suiker ingaan…)

En wie dacht dat er alleen maar exquise maaltijden ter tafel kwamen; er komen ook heel wat blinde vinken, kip en koppen bouillon voorbij. Soms zijn ze handgeschreven, dan weer gedrukt, of zitten er kleine tekeningetjes bij (een kerktoren met de tekst ‘bim bam bom’). En af en toe blijkt Photoshop totaal overbodig. Zoals bij de mooie menukaart van het huwelijk van Jan van Erve en Lies Bijnen. Leuk detail: de menukaarten zijn onder meer in het archief terecht gekomen, dankzij de oplettendheid van mevrouw A. van Erve, één van de dienstmeisjes van de pastoor.  

Wil je meer zien? 

Je vindt alle menukaarten in het archief 2038 Parochie Sint Petrus’Stoel in Antiochië Boxtel in het inventarisnummer 96 (Menu's van feestelijke maaltijden voor de pastoors, 1932-1962). 

Of kijk op Pinterest https://www.pinterest.com/bhicarchief/aan-tafel-met-meneer-pastoor/

of Flickr: https://www.flickr.com/photos/brabantbekijken/sets/72157648206834153/

Marilou Nillesen

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Aardappelpuree voor ons varkens
- Pastoor De Raad

Haaren in de krant

Met het lied 'Lang zal zij leven' wordt er afscheid genomen van prinses Juliana na haar bezoek aan Haaren in 1984

Een zwaaiende prinses Juliana, een auto die total loss in de berm ligt, een ouder echtpaar dat lachend in de camera kijkt of een memorabele sportheld… Het BHIC heeft ruim 800 persfoto’s online gezet van de dorpen Biezenmortel, Esch, Haaren en Helvoirt, die tussen 1962 – 1988 in het Brabants Dagblad hebben gestaan. De thema’s van de foto’s variëren, maar er is één duidelijke overeenkomst: achter elke persfoto schuilt een verhaal dat jij misschien kent en waarop je kunt reageren. 

Je ziet foto’s van mensen die in het nieuws waren, bijvoorbeeld vanwege hun briljanten of gouden huwelijk, zoals het echtpaar Van Oirschot uit Esch, maar ook van mensen die vanwege hun bijzondere verdiensten onderscheiden zijn, zoals meneer Trier uit Haaren. Er zitten trouwens veel mooie carnavalsfoto’s in de collectie. Verkeersongelukken ontbreken helaas niet, want ook dat nieuws kwam in de krant. Kortom, Haaren zoals het er dertig à veertig jaar geleden uitzag.

Je vindt de foto’s door te gaan naar: www.bhic.nl/biezenmortel/indekrant, www.bhic.nl/esch/indekrant, www.bhic.nl/haaren/indekrant en www.bhic.nl/helvoirt/indekrant. Je komt dan bij een zestal foto’s. Van daaruit is er een link naar álle persfoto’s van de betreffende dorpskern.

Bewaar je aan sommige gebeurtenissen op deze foto’s levendige herinneringen? Aarzel dan niet en reageer! Dat gaat heel eenvoudig: rechtsboven de foto staan vier icoontjes, het derde is een tekstballonnetje. Als je daarop klikt, verschijnt een reactieveld en… schrijven maar! Het vierde icoontje, een bolletje, toont de foto ongeveer op de plattegrond. Weet je de precieze straatnaam waar de foto is genomen en vul je deze in, dan zie je de exacte plek van de foto terug op de plattegrond.

Paardenzegening in Esch in 1976

Brabantpers collectie
Het BHIC heeft in 2005 van heel Brabant persfoto’s verworven van Brabant Pers (Brabants Dagblad/Eindhovens Dagblad). Dat zijn in totaal zo’n 77.000 foto’s die gedigitaliseerd zijn. Onlangs heeft het BHIC besloten om alle persfoto’s van zijn werkgebied (17 gemeenten inclusief alle dorpen) online te zetten. De gemeente Haaren heeft hierbij de primeur. De andere gemeenten van ons werkgebied volgen dit jaar nog. 

P.S. De rechten van de foto berusten bij de fotograaf die vermeld staat bij de foto. Je kunt foto’s daarom alleen bestellen bij de betreffende fotograaf, niet bij het BHIC.

BHIC op naar de 1000 volgers?

De eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat hier eigenlijk een heel ander verhaaltje zou hebben gestaan. We hadden gisteren namelijk alvast een blogje (voor vandaag) getikt met als centrale vraag: word jij onze 600ste volger via Twitter? Maar vandaag staat de teller alweer op 603! Geen nood, dan passen we het gewoon aan: wie wordt onze 1000ste volger? ;-)

Als volger van het BHIC blijf je gemakkelijk op de hoogte van nieuwe blogberichten, maar ook van nieuws, van toevoegingen aan Genlias en van overige zaken. Via Twitter kun je ons ook vragen stellen, opmerkingen maken of tips geven. Zo houden we op een interactieve manier contact met elkaar. Ruim een jaar geleden meldde burgemeester Wilma Delissen zich aan als 100ste volgster. Wie krijgt de eer de 1000ste te worden?

Vrees niet, we krijgen het niet in ons bol. We zijn heel blij met de 600 mensen die ons nu volgen! Want da's al een behoorlijke club. Een blik in ons archief leert dat je daar al snel een flink gemeenschapshuis mee kunt vullen. In 1962 werd op initiatief van de Boekelse toneelgroep De Ghesellen van Sint-Genesius onder de benaming 'Landjuweel Oost-Brabant' een groot toneelconcours gehouden. Het was te zien in Nia Domo en die plaats bood aan - jawel - 600 bezoekers.

Het ging er de Ghesellen om het publiek wat uitgebreider kennis te laten nemen van het betere amateurtoneel en een platform te bieden voor de amateurtoneelverenigingen elkaar te zien en daardoor het peil te verbeteren en de belangen te bevorderen. Als er toen Twitter was geweest, hadden ze dat vast ingezet ;-)

Foto boven: Of het precies 600 man waren, is niet te traceren maar op de huldiging van de vlieger Jan Hondong kwamen in 1935 ook heel wat mensen af.

Nederland schreeuwt om cultuur

Zwaar weer op komst voor de kunst- en cultuursector in Nederland. En daarmee ook voor het archief. De bezuinigingen in onze sector kunnen oplopen tot 25 procent. Zaterdag 20 november is er een landelijke actie Nederland schreeuwt om cultuur. Want geld inzamelen voor cultuur; dat komt ons bekend voor.

Cultuur is iets waar 'het gros van de Nederlanders van geniet', zo staat op de actiesite www.nederlandschreeuwtomcultuur. Maar cultuur kost ook geld. Ook al in 1910, in Vortum Mullem. Het dorp heeft geen fanfare maar wil er wel één.

"Men wil hier ook een fanfare hebben, al is het dan meer een kleine. Het zou schande zijn als die er niet kwam vanwege het geld", meldt het Boxmeers Weekblad. Gelukkig blijken de inwoners van het dorp een ruimhartig en muzikaal hart te hebben. En daarom gaat de fanfare niet van start met de verwachte zes maar veertien instrumenten. Vele optredens én prijzen volgen in de lange geschiedenis van de fanfare.

Hoe we dit allemaal weten? Het archief bewaart deze verhalen, samen met oude foto’s (en overigens nog een héleboel andere spullen). En we maken het materiaal toegankelijk, zoals met deze blog en via onze Lokale Pagina’s. Mooi werk, hè?

Foto: Drie generaties Verhofstad bij aanbieding nieuwe uniformen voor de fanfare Eendracht Maakt Macht, 1962.

Een goed 2010!

Op naar een mooi, nieuw jaar! Dat ook 2010 maar weer veel geschiedenis mag schrijven...

Weet je in welk jaar de vuurwerkfoto in Veghel is genomen? Of herken je jezelf in één van de oliebolleneters in Den Dungen op de foto hieronder? Laat het ons weten!

Zelf nog leuke foto's van 'historische' jaarwisselingen? Stuur ze door naar ons. En vertel erbij waarom die jaarwisseling zo bijzonder is geweest.


Foto boven: Markt in Veghel (foto Harry van Liempd)

Foto onder: Oliebollenkraam van De Poorter, circa 1962 (foto Het Zuiden)

Bos als begraafplaats

Het zorgt bijna dagelijks voor tragische taferelen: het ruimen van drachtige geiten vanwege Q-koorts. Boeren weten inmiddels dat uiteenlopende ziekten hun veestapel kunnen bedreigen. Zo zorgt de uitbraak van mond- en klauwzeer (mkz) in 1961 voor een macabare herinnering in de bossen van St. Anthonis.

Overijssel is de provincie waar in 1961 het eerste geval van mkz wordt geconstateerd. Vanuit daar grijpt de ziekte razendsnel om zich heen naar andere delen van het land. Met name in het zuiden – waar de meeste varkensboeren zijn gevestigd – zorgt het voor grote problemen. Het ministerie van Landbouw besluit de dieren te gaan ruimen.

Kort daarop daalt in het noorden van Nederland het aantal zieke varkens snel. Maar in het zuiden blijven er in 1962 dagelijks tussen 100 en 150 nieuwe ziektegevallen bij komen. De maatregel wordt verscherpt: alle varkens (ook de gezonde dieren) moeten weg.

Dit zorgt voor een groot probleem bij het vleesdestructiebedrijf in Son. De medewerkers krijgen al die duizenden dieren nooit zo snel verwerkt. Na enig getob komen de bossen van St. Anthonis in beeld. Militairen graven daar lange sleuven en daarin worden de kadavers van de dieren gestort. Afgedekt met ongebluste kalk en daarover een grote berg zand. Einde mkz, althans voor de komende decennia.

De bossen van Staatsbosbeheer in St. Anthonis trekken zeker in de zomer veel wandelaars en dagjesmensen. Maar weinigen weten dat de lieflijke heuveltjes tussen het groen de begraafplaats is van meer dan 100.000 varkens.

Meer informatie: kijk op www.bhic.nl

Foto RK Geitenfokvereniging Veghel. Een keuring in 1929.