Eén dag niet (nieuw)

...oprichting Burgerwacht Deursen...

Vandaag, op die mooie datum 11-12-13, is het 1dagniet. Een nieuw initiatief om - juist door de inzet van burgers - ervoor te zorgen dat er één dag géén woninginbraken plaatsvinden. De inzet van sociale media hierbij is nieuw, voor de rest komt het verhaal ons redelijk bekend voor... ;-)

Aan het van de Eerste Wereldoorlog in 1918 heerst er in een deel van Europa chaos. Ook in Nederland is het onrustig en op allerlei plekken worden vrijwillige burgerwachten opgericht om de gemeenschap te beveiligen, de openbare orde te helpen handhaven en goederen te beschermen.

Zo ook in Deursen waar op 5 mei 1919 69 mannen in het schoolgebouw bijeenkomen. Zij verklaren daar "toe te treden tot de Deurensche Burgerwacht" en zweren "hun plicht als leden daarvan getrouwelijk te zullen vervullen en in dienst de bevelen hunner meerderen in rang stiptelijk te zullen opvolgen." Het wordt serieus aangepakt; de mannen krijgen een militaire training en er komen sectiecommandanten en voormannen.

...de ledenlijst...

In Zeeland vinden we al veel eerder - namelijk in 1844 - de inzet van oplettende burgers. Hier houdt een groep mannen het dorp 's nachts in de gaten. "Deze nachtwacht gaat om tien uur des avonds, vooral in de wintermaanden, bij toerbeurt die dienst verrigten." En o ja, "verbeurde boeten zullen komen ten voordeele der Gemeentekas."

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Deurensche Burgerwacht opgericht
- Burgerwacht 1919

De Daltons met bolhoed

...De Daltons uit het zuiden...

De Daltons danken hun bekendheid vooral uit de strips van Lucky Luke. Maar deze beruchte boeven zetten rond 1890 ook in werkelijkheid heel wat bank- en treinovervallen in de Verenigde Staten op hun naam. Een vergelijkbare club is in 1905 ook in Breda actief. Een soort Daltons maar dan met bolhoed en een zachte g.

Het gaat om vier mannen, twee uit Nederland en twee uit België. De twee Nederlanders (Ooijens en Duquesnoy) leren elkaar kennen in Waalwijk waar zij allebei schoenmaker zijn. Duquesnoy heeft ook een herberg in Rotterdam en daar leert het duo meneer Domhoff uit Zundert kennen. Het idee om brandkasten te kraken, komt van hem. Hij kent ook wel een paar "mannetjes" die dat heel goed kunnen. Deze mannetjes zijn de Belgen, Van Gelder en Guilliams uit Antwerpen. Ooijens en Duquesnoy hoeven "slechts" de plaatsen aan te wijzen waar de brandkasten staan.

Hoewel de heren in het proces-verbaal de beschuldigende vinger naar elkaar steken, kun je er dit verhaal uit afleiden. Op zondag 20 november 1905 ontmoeten de vier elkaar in het huis van Duquesnoy. Daar spreken zij af om in te breken in de ijzergieterij van de Gebroeders Cosijn aan de Tramsingel in Breda. Maar op weg daar naar toe zien ze aan de Veemarkt dat meneer Zwang, handelaar in muziekinstrumenten, samen met zijn vrouw, de winkel afsluit om naar huis te gaan.

Ze besluiten om eerst in dit huis in te breken. Duquesnoy en Ooijens staan buiten op wacht. Na ruim een uur komen de Belgen weer naar buiten. Thuis wordt de buit bekeken: ongeveer vijftien gulden, een gouden horloge met een kettinkje en een gouden herenring. Hierna gaan ze alsnog naar de ijzergieterij. De Belgen breken weer in, terwijl de andere twee op wacht staan. Maar nadat de voordeur eenmaal open is, gaan ze alle vier naar binnen. 

...de gekraakte brandkast van meneer Zwang...

Na tien minuten horen zij rumoer op het terrein rondom de gieterij. De politie heeft lucht gekregen van hun klus en is gearriveerd. Ooijens en Duquesnoy worden eerst gearresteerd. De Belgen vluchten eerst nog naar boven, maar worden al gauw ook opgepakt. Ook Domhoff moet worden aangehouden voor medeplichtigheid, maar de geruchten gaan dat hij gevlucht is. Dit is mogelijk doordat de Commissaris van Politie te Breda moet wachten tot het telegraafkantoor op maandag 21 november (om 7.30 uur) open gaat om een telegram te sturen naar de Brigade Commandant van de Marechaussee te Zundert.

uit: Gerechtshof in ’s-Hertogenbosch, 1838-1930 (Toegangsnummer 22, inv.nr. 284)

Procesdossier rolnummer 5773, jaar 1905. J. van Geldere, J. Guilliams, Th. Duquesnoy en A. Ooijens, diefstal.