Posts tonen met het label liefdesbrief. Alle posts tonen
Posts tonen met het label liefdesbrief. Alle posts tonen

woensdag 2 september 2015

Zeventiende-eeuwse hartenkreten

Non Mariana kwijnt weg terwijl haar geliefde Chamilly haar verlaat...
Deze liefdesgeschiedenis is even mooi als hartverscheurend. Vijf brieven van een wanhopige Portugese non spreken al eeuwenlang tot de verbeelding. Ze smeekt haar geliefde officier Chamilly haar niet te verlaten, maar deze vertrekt noodgedwongen en ontpopt zich als een uitstekend veldheer...in Grave!

Portugese non
In 1669 verschijnen op een mysterieuze wijze vijf zogeheten minnebrieven van een onbekende Portugese non. Enkele jaren later worden er meerdere edities en vertalingen uitgegeven en duikt voor het eerst de naam van de Franse officier Chamilly op.

Raam van het klooster in Beja, van waaruit Mariana Chamilly begluurde
Pas in 1810 wordt duidelijk wie de heimelijke brievenschrijfster is: Soror Mariana Alcoforado. Als 12-jarig meisje werd zij opgenomen in het klooster in Beja. Vanuit haar raam viel haar oog op de toen 28-jarige Noël Bouton de Chamilly. De Fransman vocht samen met de Portugezen tegen aartsvijand Spanje.

Geen Clooney!
Vanuit haar kloosterraam had Mariana goed zicht op de stoere cavalerist. Contacten tussen religieuzen en militairen waren niet ongewoon, zo lezen we in de literatuur. Het is dus goed mogelijk dat Chamilly en Mariana een verhouding hebben gehad.
Noël Bouton de Chamilly
Eén element in deze liefdesgeschiedenis is echter niet cliché. Je zou denken dat het nonnetje Mariana verblind was door het uiterlijk van Chamilly, maar hij was alles behalve een Brad Pitt of een George Clooney. Hij wordt in de negentiende eeuw als volgt omschreven: 'Een groot, breed man, de beste dapperste en meest eervolle mensch die men zich denken kan, doch zóó dom en zóó plomp dat men zich bijna niet verbeelden kon, dat hij eenig talent voor de krijgskunde bezat.'  

Heldendaden in Grave
Maar die talenten bezat Chamilly wel degelijk. Helaas voor Mariana, maar de plicht roept! De officier moet zijn biezen pakken en in 1669 kiest hij het ruime sop, op weg naar Kreta. Op zijn weg naar dat eiland zou hij de brieven van Mariana hebben ontvangen. Zijn matrozen zouden de hartenkreten van Mariana achteloos in het water hebben gegooid, ware het niet dat zij werden tegengehouden door Chamilly. Hij drukte de matrozen snel wat geld in de hand en zo redde hij de prachtige brieven.

'De Stercke Stadt Grave' met vooraan de uittocht van Chamilly
Jammer genoeg is hij nooit teruggekeerd naar Beja, voor zover wij weten. Na zijn avontuur in Kreta werd hij namelijk uitgezonden naar Grave in 1674. Daar werd hij beroemd vanwege de heldhaftige verdediging van Grave tegen de troepen van de Prins van Oranje.

Legercommandant Rabenhaupt richtte een totale verwoesting in Grave aan; de kerk stortte in, het kasteel verdween van de aardbodem en huizen brandden af. Chamilly probeerde de vrouwen en kinderen van hun ondergang te redden, maar tevergeefs. Rabenhaupt kende geen genade. Maar liefst 93 dagen hielden de Fransen stand tegen de Staatse legers, maar op 28 oktober 1674 moest de Fransman zich toch overgeven.
Het beleg van Grave in 1674
Uiteindelijk trouwde Chamilly in 1677 met Madame Du Bouchet, maar dit huwelijk bleef kinderloos. In 1715 stierf hij op 79-jarige leeftijd. Wie weet hoe vaak hij nog troost heeft geput uit de brieven van Mariana?

Dramaqueen
Historici zijn het niet eens over de herkomst van de brieven. Sommigen menen dat zij later door een Franse graaf en politicus zijn geschreven. Hoe dan ook, de minnebrieven hebben voor een omwenteling in de literatuur gezorgd en hebben zelfs een rol gespeeld in de vorming van een nieuw genre, namelijk het genre épistolaire. En wij kunnen in verschillende talen genieten van de 'dramaqueen' Mariana. Lees maar mee:

Mariana Alcoforado
'Je sors le moins qu'il m'est possible de ma chambre, ou vous ȇtes venu tant de fois et je regarde sans cesse votre portrait, qui m'est mille fois plus cher que ma vie, il me donné quelque plaisir mais il me donné aussi bien de la douleur, lorsque je pense que je ne vous reverrai, peut-ȇtre, jamais...'

 'Ik ga zo min mogelijk weg uit mijn kamer, waar u zovele malen bent gezien en ik bekijk zonder ophouden uw portret, dat mij veel dierbaarder is dan mijn eigen leven. Het geeft me iets van plezier, maar bezorgt me minstens zoveel pijn, omdat ik denk dat ik u misschien nooit meer terug zal zien...'


Geschreven door: Lisette Kuijper  

Vind je dit leuk? Lees dan ook:
 - Ik moet u melden dat ik niet gelukkig ben
 - 'Ick sal U noijt verlaaten'  

De beste verhalen via e-mail ontvangen?
 

woensdag 6 mei 2015

Ik moet u melden dat ik niet gelukkig ben


We hebben ze in verschillende vormen en van veel verschillende schrijvers: mooie, bijzondere brieven. Op initiatief van Tresoar twitteren archieven en musea regelmatig een mooie brief uit hun collectie met #HistoryPost. Het BHIC doet mee en toont dit keer een brief vol hartzeer.



De brief bevat alle ingrediënten voor een mooie afscheidsbrief: prachtig dichtgelakt met een rood zegel, een onberispelijk handschrift en vol venijn in de staart. Het gaat om het schrijven van C.H. de Kock aan haar waarde Vriend Roomer. Daarmee maken we al snel kennis met de omgangsvormen in 1801 want alhoewel al snel duidelijk wordt dat deze dame en heer veel voor elkaar betekenen (of in ieder geval hebben betekend); voornamen worden in deze brief niet gebruikt.

Mejuffrouw De Kock windt geen doekjes om haar boodschap. Ze begint met de bekentenis dat ze het niet durft te zeggen en dat haar 'waarde Vriend' dit zeker niet gedacht zou hebben. Maar: "Ik moet u melden dat ik niet gelukkig ben en dat wel om dat ik u te opregt bemin en dat uwe Lievde niet meer zoo vuurig is als toen wij elkander eerste leerden kennen."

Nou fraai, denk je in eerste instantie, moet je zoiets dan per brief doen? Maar volgens mejuffrouw De Kock lijkt de liefde steeds meer van één kant te komen. "Uwe bezoek zijn zoo spaarzaam en dan nog is het als of gij het deet uit pligt. Maar u gezelschap is mij zoo dierbaar dat ik mij telkens verheugde als ik meende te zien en te omhelzen en dat namt gij mij kwaalijk. Maar wat behoef ik zoo uitewijden u Hart zal u genoeg zeggen dat ik gelijk heb."

En dan is het wachten op de verdere verwijten. "Gij meende dat als gij mij eens trouwde het dan genoeg zou zijn en dan alle plaisiertjes waarnemen. Ik trouw niet om getrouwt te weezen o neen maar enkel uit lievde, uit overtuiging dat ik gelukkig zal worden met die geenen die mij het liefste heeft en die voor mij alles is." Wijze woorden van de jonge dame die vijf jaar later toch in het huwelijk zal treden, zo verklapt het trouwboek in Heusden. Maar wel met een andere man dus gaan we ervan uit dat ze de ware lievde toch heeft gevonden.


Maar dat weet ze nog niet als ze deze brief schrijft en afsluit met: "Bedank ik u voor alle verdere kennis van nu aan zijt gij mijn minnaar niet meer. Ik ben hoogste bedroeft, alles behalven onverschilligheid. God weet mijne gedagte en die zal mij troosten. Dag Roomer leeft gelukkig wens uwe vriendin, C. H. De Kock." 

Gevolgd door een stekelige post srciptum: PS ik verzoek mijn silhouet terug, ik zal u het uwe dan ook bezorgen


Marilou Nillesen

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
-
 GTST anno 1786
- Gebroken harten op Nemerlaer