Gierige boeren plegen moord in Liempde

...Telegraaf 2 december 1952 (via Delpher)...

Genealogisch onderzoek brengt soms verrassende, ontroerende en af en toe bizarre zaken aan het licht. Renze Petersohn tipte ons over het mooie verhaal dat op zijn website staat: over een gruwelijke moord in Liempde.

De Telegraaf schrijft nauwgezet over die onfortuinlijke nacht van 14 juli 1951: "Een krib op een donkere zolder, gerucht van stemmen en schuifelende voeten. Een touw wordt over een balk geworpen. En de volgende ochtend vindt een wachtmeester van de Rijkspolitie daar het ontzielde lichaam van Johanna Huyboom hangen. Ze heeft zelfmoord gepleegd, zegt het dorp. Maar Johanna Huyboom is vermoord."

Op een afgelegen boerderij in Liempde wonen de "Friedjes": vader Cornelis, zoon Johan en de zus van de vader, tante Dien. Ooit woonde de vader er met zijn vrouw maar die overleed al in 1916. Hij vraagt zijn zus te helpen bij de opvoeding van zijn zoontje. De "Friedjes" zijn boeren. Ze ploeteren hard en sparen hun geld in een pot onder de vloer. Geld wordt er niet uitgegeven, ze zijn altijd met z'n drieën, in de buurt staan ze bekend als gierige schrapers.

Dan ontstaat het idee dat Johan maar eens moet trouwen. Het huishoudelijke werk wordt te zwaar voor tante Dien. Na een contactadvertentie trouwt Johan al snel met Johanna Huyboom, van boven de rivieren. Maar Johanna blijkt 'anders'. Ze zonnebaadt met blote benen, wil geen varkens- maar rundvlees en bidt haar rozenhoedje maar matig. "Johanna is slecht", zegt tante Dien. En dan begint het.

Tante Dien stopt haar kerkcenten in de tas van Johanna, zegt tegen Cornelis en Johan dat Johanna geld steelt en het slechte plan begint vorm te krijgen. Als Johanna naar bed gaat, overleggen ze wat ze moeten doen. Johanna wordt gewurgd en als dat niet goed lukt, verhangen met een stuk touw aan een balk.

Benieuwd wat de rechter zegt wat er met de Friedjes moet gebeuren? Lees dan het hele verhaal hier.

Vind je dit interessant? Lees dan ook: 
- Moord in de zuivelfabriek
- Gebooiklokje wordt geboorteklokje

Boerenzoon uit Dieden wordt priester én ongelukkig

...uit het boekje van Agnes Lewe...

Joannes van Dijk, een boerenzoon uit Dieden, besloot in 1798 om priester te worden. Na het gymnasium in Ravenstein en een opleiding in Holland werkte hij in het bisdom Haarlem. Bij zijn overlijden in 1838 was hij meer dan 25 jaar pastoor in Wognum geweest. Van Dijk werd niet gelukkig in het West-Friese dorp. Erger nog, hij pleegde zelfmoord. 

Dit opmerkelijke gebeuren inspireerde archivaris Agnes Lewe van het stadsarchief Oss tot het doen van onderzoek naar deze Diedenaar. Van hem zelf vond zij alleen een handgeschreven testament. Uit verhalen van andere pastors, de notaris en brieven van zijn meerderen is het haar gelukt om een goed beeld van zijn leven te schetsen en de redenen voor zijn tragisch einde te doorgronden.

"De dood van de pastoor werd door de omgeving met weinig discretie behandeld. Al snel ontstond het gerucht, dat hij geen natuurlijke dood was gestorven. Op verzoek van Jan van der Molen verrichten dokter T.A. Jorritsma en twee heelmeesters uit Hoorn, G.J. Rijnders en J. Rentmeester, op 17 november nader onderzoek. Zij constateren dat “wij aan den hals van den overledenen tekenen hebben opgemerkt die ons doen vermoeden dat dit gerucht niet van allen grond ontbloot is”. Dit werd medegedeeld aan de burgemeester. Het werd snel bekend dat de pastoor zich had verhangen aan een beddenkoord in zijn sponde (bedstee)," zo staat te lezen in het boekje.

Het boekje “Van Dieden naar Wognum. Joannes van Dijk (1775-1838), een boerenzoon uit Dieden als pastoor in Wognum” heeft 42 pagina’s met veel afbeeldingen en is voor € 2,50 te koop in het Stadsarchief. In de studiezaal in het stadsarchief in Oss is een kleine tentoonstelling ingericht over het leven en werk van Joannes van Dijk.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Een blijde en tegelijk droevige gebeurtenis
- Ondernemend pastoor