Archiefstukken om je billen mee af te vegen

...restauratie van aangetaste archieven...

Papiervisjes zijn berucht, brand al evenzeer en ook wateroverlast vormt een ernstige bedreiging voor al onze kostbare archiefstukken. Maar als archiefstuk roemloos eindigen in de toiletpot, dat is nieuw. Pieter Huistra schreef onlangs op de site Cultuurgeschiedenis.be over deze 'onwelriekende affaire uit 1888' die plaatsvond in Noord-Brabant.

Het verhaal begint in 1887 en komt onder ogen van ambtenaar jonkheer Victor de Stuers. De Stuers staat bekend om zijn strijd voor behoud en beheer van erfgoed: van bouwwerk tot archiefstuk. En daarover schrijft De Stuers: "Men verhaalt mij dat ten vorigen jare een register uit uw archief, uitgeleend aan een lid van de Commissie der Vicarien, in de woning van laatstgenoemde geworpen is op het heimelijk gemak en gedeeltelijk zelfs in den beerput, en dat dit gedeelte wel weder geheel of ten deele is tevoorschijn gebracht, doch natuurlijk in uiterst gehavenden toestand aan 's Rijks archiefdepot is terugbezorgd."

...De Stuers zoekt de kwestie over dit 'privaat-leven' tot op de bodem uit... 

Met andere woorden: een geleend archiefstuk is wel teruggebracht, maar pas nadat het als toiletpapier is gebruikt. De Stuers gaat op onderzoek en stuit op archivaris Bondam. Bondam staat bekend om zijn zorgvuldigheid die zo ver gaat dat hij de concierge instrueert enkel 'Zweedse lucifers' te gebruiken, in verband met brandgevaar. Toch gaat het onder zijn toeziend oog mis, alhoewel het volgens Bondam wel meevalt. Er was een register teruggebracht met een gescheurd schutblad maar na herstel zou er geen schade meer zijn geweest. Wil je het hele verhaal lezen, klik dan hier.

Vind je dit interessant? Lees dan ook: 
- Cold case archiefkraak
- Middeleeuwse stukken op de bakfiets

Op studiereis

We schrijven 1888 en we gaan op studiereis! Dat overkwam een groepje leerlingen van de openbare Handelsschool in Amsterdam. De reis gaat allereerst naar enkele plaatsen in Noord-Brabant en Limburg, dan naar Luik en Namen, vervolgens naar Bergen (in België) en dan door naar Duinkerken en Le Havre om daar de textielnijverheid in ogenschouw te nemen.

De hele reis kostte 145 gulden, die vooraf aan de directeur van de Handelsschool betaald moesten worden. Kennelijk heeft de vader van één van de leerlingen wat dieper in de buidel getast, want op de eerste reisdag wordt vanuit Helenaveen (gemeente Deurne) door de directeur een telegram gestuurd: "Directeur en Leerlingen der handelsschool te Amsterdam drinken uwe gezondheid groeten u en zeggen u dank"

Een mooi begin van de reis!