Week van de kroket? Eeuw van de croquet!

De Week van de Kroket zorgt voor een vette ruzie onder kroketconcurrenten. Het ziet er niet naar uit dat zij gezamenlijk de handen ineen slaan om deze snack te promoten. Geen nood, mensen. Roep gewoon de Eeuw van de Croquet uit! De archieven smullen er van!

Oké, je kunt discussieren over het recept van de macaronikroket maar volgens De Echo uit 1939 doen zij voor "smakelijkheid niet onder van den vleeschcroquet". En welke vrouw zit er níet te wachten op een gemakkelijk recept "en zonder kans op mislukken"?

...uit De Echo 1939...

Wie wat langer in oude kranten bladert, ziet soms de loop van de geschiedenis terug aan de hand van de kroket. Zoals met dit bericht:

...uit Boxmeers Weekblad 1941...

En wie anders dan De Archiefkok kan ons meer vertellen over de herkomst van de croquet? We kunnen zelfs meekijken in het recept van de familie Kist. Dus negeer die vetvlekken, haal de ingredienten in huis en ga aan de slag... Smakelijk eten!

...uit Graafsche Courant 1939...

Geschreven door:
Marilou Nillesen

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- IJssalon in Grave
- Bier en brood in Boxmeer

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Tien gulden per belediging

Drie keer ging Elisabeth uit Geleen in 1939 bij het Gerechtshof in Den Bosch in hoger beroep tegen strafvonnissen van de rechter in Maastricht die haar drie weken gevangenisstraf had opgelegd wegens beledigingen. Deze 53-jarige tante Lieske was bepaald niet op haar mondje gevallen. Maar het moet gezegd, haar taalgebruik liet niets aan de verbeelding over. 

Omstreeks 31 augustus 1938 had zij een plaatselijke geestelijke beledigd met de woorden “Afgevallen Pater, omgedraaide jas, je krijgt het geld van den Pastoor en de coteletten van den Directeur van het Maatschappelijk Hulpbetoon”.

Ze kon het niet laten.. Een paar dagen later, rond 3 september, uitte zij aan het adres van dezelfde geestelijke: “Hij verraadt Jezus voor dertig zilverlingen, die gemeene valse Judas. Hij spaart die gries. Hij gaat op een ander, die vuilik, had je maar geld, kom ik laat dich eens, dan is misschien alles goed”.

En nog stond haar mondje niet stil. Nog geen week later omstreeks 8 september was ene Elisabeth uit Geleen de klos. “Daar staat ze weer die heks van Merkelbeek, die is weer losgelaten, die de menschen vermoordt. Ga naar Lutterade naar het steegje en laat je daar van onderen wat opluchten door dien ouden schoppen boer van dich, die weet niet anders. Ik steek je toch de kooi in brand”. De verwijzing naar de ‘heks van Merkelbeek’ was heel actueel in die tijd. Twee jaar eerder had deze vrouw uit wrok en jalousie twee gruwelijke moorden gepleegd. Hier kun je er meer over lezen.

De gevangenisstraffen van drie keer één week die de rechter in Maastricht aan Elisabeth op 5 november 1938 had opgelegd, werden door het Gerechtshof te ’s-Hertogenbosch omgezet in geldboeten van elk 10 gulden per belediging. Omgerekend naar deze tijd in totaal circa € 275,-. Je zult je afvragen, waarom die Limburgse zaken in Den Bosch werden behandeld?  Omdat het gerechtshof in Den Bosch naast Noordbrabantse ook beroepszaken uit Limburg behandelde.

Annemarie van Geloven

Niet alle archieven die in onze depots zijn ondergebracht, zijn direct openbaar. Voor 5 procent geldt - omwille van de privacy van nog levende personen, onevenredige benadeling of andere belangen - een beperking op de openbaarheid. Maar die beperking geldt altijd maar voor een bepaalde periode; zodra die is afgelopen, zijn die stukken in te zien. Ieder jaar komen er op die manier nieuwe archieven "bij". Dit is de overzichtslijst van stukken die per 1 januari 2015 openbaar zijn geworden.

Vind je dit interessant om te lezen? Bekijk dan ook: 
- Criminaliteit in Gestel
- Marinus van der Lubbe op de Leur

Lees mee in de dagrapporten van de politie Oss

Niet alle archieven die in onze depots zijn ondergebracht, zijn meteen openbaar. Voor 5 procent geldt - omwille van de privacy van nog levende personen, onevenredige benadeling of andere belangen - een beperking op de openbaarheid. Maar die beperking geldt altijd maar voor een bepaalde periode; zodra die is afgelopen, zijn die stukken in te zien. Ieder jaar komen er op die manier nieuwe archieven "bij". Lees maar mee.

Dagrapporten van de politie zijn een prachtige bron voor kleine overtredingen tot het aanhouden van misdadigers. De rapporten leveren vaak levendige verhalen op. Wat te denken van de voetbalwedstrijd van Baronie Breda tegen Wilhelmina Den Bosch op 12 juni 1939? Daar krijgt een speler iets wat we tegenwoordig zouden omschrijven als een rotschop. De betreffende speler moet in ieder geval met een ambulance worden vervoerd. De dienstdoende agent omschreef het voorval als volgt:

...Groter zien? Klik dan op de afbeelding...

Of wat te denken van de volgende kwestie? Rond de afgelopen jaarwisseling stond het vuurwerk sterk ter discussie. Maar ook in juli 1938 wordt soms geklaagd over het gebruik hiervan. De stationschef ziet dat 'opgeschoten jeugd' reizigers nagooit met vuurwerk. Niet zo maar vuurwerk maar zevenklappers, zoals er tussen haakjes achterstaat. Kennelijk volstond de waarschuwing van de agent dat dát niet mocht...

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Boekelse veldwachters
- Crimineel of niet

Foto's van veranderend Oss (1947-1966)

Regiohistoricus op pad...

 

Hierboven zie je van links naar rechts: de weduwe van Daan Scholte, Nicolette Bartelink (directeur van Museum Jan Cunen en het Stadsarchief), John van Zuijlen (die in 1983 de collectie 'binnenhaalde') en Hans Diks (samensteller van het boek). Foto BHIC.

Wanneer ’n Brabander wordt gevraagd welke stad in de naoorlogse decennia bijna onherkenbaar is veranderd, dan is de kans groot dat hij Tilburg noemt. Meteen daarachter aan komt dan de naam van burgemeester Becht, “Cees de Sloper”. In Noordoost-Brabant echter staat Oss met ruime voorsprong op de eerste plaats. Het veranderingsproces in en rondom deze stad werd op de voet gevolgd door fotograaf Daan Scholte.

Tijdens de mobilisatie in 1939 kwam Rotterdammer Daan Scholte (1907-1973) voor het eerst naar de Brabantse Maaskant en na de oorlog vestigde hij zich hier definitief met zijn echtgenote. Scholte verdiende de kost als fotograaf, zowel freelance als voor de regionale pers. Voor zijn lens verschenen dus bruidsparen, maar hij legde ook sportwedstrijden en vele andere dagelijkse gebeurtenissen in stad en streek vast. Een en ander resulteerde in een erfenis van bijna 50.000 negatieven, die in 1983 in het bezit kwam van het toenmalige Jan Cunencentrum. Helaas ontbraken de beschrijvingen, zodat er pas in 2012 een eerste fotoboek kon verschijnen.

In de tussenliggende jaren werkte een groep van enkele tientallen vrijwilligers onder leiding van Hans Diks aan de beschrijving van de foto’s. Deze ‘Daan Scholtegroep’ kwam aanvankelijk bijeen in het Museum Jan Cunen, later in het Streekarchief en vanaf 2007 in het Stadsarchief. Dankzij dit monnikenwerk kon op donderdag 22 november het boek 'Oss - de stad / Daan Scholte - de foto's / 1947 - 1966 - de tijd'  ten doop worden gehouden.

Voor het boek werden 160 foto’s geselecteerd. Ze vertellen het verhaal van de Wederopbouw. Ademen de eerste naoorlogse foto’s nog de sfeer van Oss-vóór-1940, spoedig slaan de slopers en wegenbouwers toe. Tekenend is het onderwerp van de laatste foto: de sloop van het hervormd kerkje, dat samen met de monumentale pastorie moest wijken voor de smakeloze platte doos waarin het warenhuis V&D werd gevestigd.

Het boek over Daan Scholte (foto: BHIC)

Het boek is voor 22,50 euro te koop bij het Stadsarchief Oss, maar ook bij Boekhandel Derijks aan de Walstraat. Tot 1 maart 2013 exposeert het Stadsarchief bovendien een aantal foto’s van Scholte.

IJzers uit het vet

Nee, vroeger was lang niet alles beter. Je zult zo rond het midden van de negentiende eeuw maar in Haps wonen terwijl het flink vriest. Pastoor Van Veerssen - die daar zo'n vijftig jaar de scepter zwaait - probeert er in die jaren alles aan te doen om het gemengd schaatsen op de vijver te verbieden omdat dat een "gevaar is voor de zedelijkheid".

De fraters van het blindeninstituut St. Henricus in Grave maken zo aan het begin van de vorige eeuw gelukkig wel gebruik van aanhoudende vorst. Zodra de temperatuur onder nul schiet, zetten zij de binnenplaats van het instituut onder water zodat de blinde jongens op een veilige manier kunnen schaatsen. Hup, ijzers uit het vet en vaak in een lange rij zwieren over het ijs.

Meer weten over de plannen van pastoor Van Veerssen of de geschiedenis van Grave? Kijk dan op onze site: www.bhic.nl Heb je herinneringen aan de Graafse ijsbaan of andere vormen van ijspret in Brabant? Laat het ons ook weten!

Foto: Een frater maakt gebruik van de rust op de ijsbaan van het blindeninstituut Henricus in Grave, 1939