Lees mee in de dagrapporten van de politie Oss

Niet alle archieven die in onze depots zijn ondergebracht, zijn meteen openbaar. Voor 5 procent geldt - omwille van de privacy van nog levende personen, onevenredige benadeling of andere belangen - een beperking op de openbaarheid. Maar die beperking geldt altijd maar voor een bepaalde periode; zodra die is afgelopen, zijn die stukken in te zien. Ieder jaar komen er op die manier nieuwe archieven "bij". Lees maar mee.

Dagrapporten van de politie zijn een prachtige bron voor kleine overtredingen tot het aanhouden van misdadigers. De rapporten leveren vaak levendige verhalen op. Wat te denken van de voetbalwedstrijd van Baronie Breda tegen Wilhelmina Den Bosch op 12 juni 1939? Daar krijgt een speler iets wat we tegenwoordig zouden omschrijven als een rotschop. De betreffende speler moet in ieder geval met een ambulance worden vervoerd. De dienstdoende agent omschreef het voorval als volgt:

...Groter zien? Klik dan op de afbeelding...

Of wat te denken van de volgende kwestie? Rond de afgelopen jaarwisseling stond het vuurwerk sterk ter discussie. Maar ook in juli 1938 wordt soms geklaagd over het gebruik hiervan. De stationschef ziet dat 'opgeschoten jeugd' reizigers nagooit met vuurwerk. Niet zo maar vuurwerk maar zevenklappers, zoals er tussen haakjes achterstaat. Kennelijk volstond de waarschuwing van de agent dat dát niet mocht...

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Boekelse veldwachters
- Crimineel of niet

Vuurwerk van vroeger

...vuurwerk in Heeswijk-Dinter...

Ook zo genoten van het vuurwerk gisteravond? Of wellicht juist helemaal niet? Dat feest en vuurwerk bij elkaar horen, gaat al ver terug, zo lezen we in onze archieven.

Zo wordt het 25-jarig regeringsjubileum van koning Willem III groots gevierd op 12 mei 1874. Dat gebeurt met name in de steden maar mensen van het platteland komen ook naar deze feestelijkheden. In ons eigen archief vinden we kwitanties 'wegens geleverde diensten en goederen aan het gemeentebestuur van Boxmeer bij gelegenheid van de viering van het 25-jarig ambtsjubileum van koning Willem III'.

Het vieren van Wilhelmina's verjaardag groeit omstreeks 1884 tot een nationaal feest uit. En dat betekent dat er op steeds meer plaatsen, ook in de kleineren, vuurwerk is te zien. Niet alleen op touw gezet door het schoolbestuur of de gemeente want in Bergeijk zorgt de bevolking zelf voor erebogen en veel vuurwerk.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Vuurwerk in de kerk
- We schieten de feestdag in... en het bed uit!

Leve de koningin, hoera hoera hoera!

Het is vandaag precies 132 jaar geleden dat Wilhelmina Helena Pauline Maria van Oranje-Nassau werd geboren. Wilhelmina was het enige kind van koning Willem III en Emma van Waldeck-Pyrmont.

Volgens de overlevering was er geen groot feest na de geboorte van het meisje omdat velen op een prinsje hadden gehoopt. Maar dat feesten, dat is later volop goed gemaakt. Zowel voor haar verjaardagen als voor haar kroning en regeringsjubilea is flink uitgepakt. Een greep uit de feestfoto's uit ons archief...

1898: Feestoptocht ter gelegenheid van de kroning van Wilhelmina in 1898, nabij de molen in de Molenstraat.

1915-1919: Vluchtoord voor Belgen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Viering van de verjaardag van Wilhelmina.

1938: St Nicolaasinstituut, 40-jarig jubileum koningin Wilhelmina.

1948: Feestverlichting bij Jansen de Wit in verband met het 50-jarig regeringsjubileum van Wilhelmina en haar troonsafstand.

Boom met een verhaal

Wanneer je een bezoekje brengt aan de Citadel in Den Bosch en je ogen goed de kost geeft, heb je ongetwijfeld al eens de vijftien meter hoge lindeboom opgemerkt. Deze staat heel fier op het zuidoostelijk gelegen bastion van de Citadel: de Wilhelminaboom. Rondom de boom zijn houten bankjes geplaatst, waar in de zomer regelmatig mensen zitten te picknicken en hun gedachten de vrije loop laten gaan. Vaak weten ze niet eens dat dit een boom is met een bijzonder verhaal.

Deze Wilhelminaboom werd ter gelegenheid van de troonbestijging van Koningin Wilhelmina geplant. Niet alleen in Den Bosch, maar in veel steden en dorpen gebeurde dat. Ga je bijvoorbeeld naar Leeuwarden, Nijmegen of… Drimmelen en je vindt er een Wilhelminaboom. Het is trouwens altijd een lindeboom, de tilia vulgaris.
In het archief van de Dienst der Genie, die in 1898 het beheer over de Citadel vierde, bevindt zich nog een verwijzing naar de festiviteiten rond de kroning. Ook over het planten van de Wilhelminaboom. Het betreft het zogeheten Garnizoensboek, een register waarin aantekeningen werden gemaakt over de werkzaamheden van de dienst. Uit de aantekeningen blijkt bijvoorbeeld ook dat op 22 april 1898 een bedrag van maar liefst
f 268,94 is besteed aan het versieren van militaire gebouwen bij de inhuldigingsfeesten te ’s-Hertogenbosch.
Als de verhalen kloppen, werd er aan de wortels van deze Wilhelminaboom een loden koker met een oorkonde bevestigd. Het blijft tot op heden echter een raadsel of de koker er nog ligt of inmiddels is vergaan. Hoewel dat laatste trouwens niet aannemelijk is. Er is wel eens geopperd de koker met oorkonde door middel van een metaaldetector op te sporen. Dit zou mogelijk zijn zonder de wortels van de boom te beschadigen. Maar zover is het nooit gekomen.
We weten dus nog steeds niet wat er op deze oorkonde staat. Of we deze ooit nog te zien krijgen? Daar kunnen we denk ik nog wel een boompje over opzetten…

Foto: De enige Wilhelminaboom van 's-Hertogenbosch staat op de Citadel. Op 31 augustus 1898 is hij onder grote belangstelling door kapitein Mansfeldt geplant. Beneden een luchtfoto van de Citadel met met links de lindeboom midden op het bastion.