Wie heeft de klok horen luiden?

Heesch heeft eigenlijk geen beeldbepalende dorpskerk met toren. Ongeveer op de plek waar nu de Petrus Emmauskerk uit 1968 staat, stond van 1868 tot 1962 een forse neogotische kerk: Sint Petrus’ Banden. ‘Stond’ inderdaad, want terwijl kapelaan Burghouts op een zonnige vrijdagmiddag eind juni in 1961 voorging in een dienst, sloegen mensen buiten alarm: “Brand in de goot!”

Was het een sigarettenpeuk of misschien een stuk glas dat werkte als een vergrootglas? Hoe dan ook, onmiddellijk kwam de brandweer in actie. Ook uit de omliggende gemeenten schoot de brandweer te hulp. De mensen in de kerk verlieten met schrik in hun hart de kerk. Intussen bracht de kapelaan snel enkele kostbaarheden in veiligheid. Ook ramptoerisme was toen al een voorkomend verschijnsel getuige de verkeerschaos op de rijksweg die pal langs de kerk loopt.

Uiteindelijk moesten allen machteloos toezien hoe het kerkdak uitbrandde. Niet lang daarna kwam met luid lawaai en in een vuurwerk van vonken de torenspits naar beneden. Hoewel alleen de torenspits en het kerkdak uitbrandden, besloot het gemeentebestuur een jaar later toch het complete kerkgebouw met explosieven te slopen. Terwijl de toren omviel, sloegen de klokken nog een laatste noodkreet! Menig Heeschenaar zal zich dit moment nog goed kunnen herinneren.

Sint Petrus’ Banden kreeg in de jaren dertig van de vorige eeuw een zestal prachtige klokken als geschenk van de loyale parochiaan J. Vos. Wat er na die brand precies is gebeurd met deze klokken is voor ons een vraag, maar voor jou misschien een weet?

Foto: De klokken van Sint Petrus’ Banden in Heesch werden geleverd door de firma J. van de Kerkhof uit Aarle-Rixtel. Voor de kerk werd een installatie opgesteld voor het proefluiden van de klokken (Heesch rond 1932)

Sneeuw in november

Misschien heb je er door het weer van de afgelopen dagen even aan moeten denken: de sneeuwstorm van 25 november, vijf jaar geleden. Door deze storm ontstond de langste avondspits in Nederland tot dan toe: om 18 uur stond er 802 kilometer file. Pas de volgende ochtend, tegen half zes waren alle files opgelost. Vele honderden reizigers moesten op zoek naar onderdak.

Wat dat betreft was de sneeuwval van de afgelopen dagen niet indrukwekkend. En toch gaat de avondspits van maandag 29 november de boeken in als de drukste avondspits in de Nederlandse geschiedenis. Door de sneeuw stond er rond zes uur ’s avonds 880 kilometer file op de Nederlandse wegen. Hiermee heeft de avondspits de derde plaats behaald in het lijstje met drukste files ooit.

De nasleep was overigens veel minder vergaand dan in 2005; de files losten vrij snel daarna weer op. Ondanks alle overlast heeft sneeuw ook nog een ander aspect: die van sneeuwpret. Voor jong en oud, zo laat de foto boven zien.

Zin in meer winterverhalen? Lees verder via www.bhic.nl

Foto: Schotse bevrijder vermaakt zich in de sneeuw in Haaren, 1945.

Wie wil er clown worden?

In 1961 werden in Haaren de masten van Il Grigio omhoog getakeld door de toenmalige dorpspastoor van Haaren, pastoor Verrijt. Hij was op zoek naar een originele vrijetijdsbesteding waarin de jeugd zich kon uitleven. Waar anderen misschien kozen voor sport en spel, koos pastoor Verrijt voor het circus. In die wonderlijke wereld zou elk kind op zijn eigen manier bezig kunnen zijn: als clown, koorddanseres, acrobaat of met een dierenact. Dus plaatste hij in het lokale blad een oproepje: ‘Wie wil er clown worden’? Ruim veertig kinderen ‘solliciteerden’ en nog honderd anderen meldden zich spontaan aan met circusaspiraties.

Maar, met artiesten heb je nog geen circus. Een tent, kostuums, geluidsapparatuur, verlichting, een piste: dit alles is nodig om de show te laten draaien. Ouders kwamen te hulp. Moeders ontwierpen fraaie kostuums. Vaders met een beetje verstand van timmeren, lassen, schilderen of elektra, zag je na werktijd druk in de weer met het vervaardigen van circusattributen. De gymleraar en ruitervereniging oefenden met dressuur en voltige en op het schoolplein werd een staalkabel gespannen, zodat de koorddanseressen in spé konden oefenen. Jeugdcircus ‘Il Grigio’ was geboren.

Vanaf morgen tot en met zondag 15 augustus vindt in Haaren alweer de 49ste editie plaats van dit circus met wederom een spectaculaire show: ‘Joy’. Veel betrokkenen van nu zijn vroeger ooit begonnen als artiest, maar vanwege hun leeftijd doorgegroeid naar vrijwilliger of medewerker. Anderen zijn al járen bewonderend toeschouwer. Hoe dan ook, ben je eenmaal met het Il Grigio-virus besmet, dan raak je dat nooit meer kwijt!

Foto: Eén danser en drie danseresjes sierlijk balancerend op ballen tijdens de voorstelling van jeugdcircus Il Grigio in Haaren in 1974.

Van potstallen, herden, geuten en een extra ‘goei kamer’

Den Dungen staat bekend als een boerderijendorp. Zo vanzelfsprekend als de boerderij ooit was in het Dungense landschap, zo wankel is haar plek tegenwoordig. En dat proces van bedreiging van belangrijk cultureel erfgoed is al decennialang aan de gang. Telde Noord-Brabant in 1940 nog ruim 10.000 historische boerderijen, in 2000 waren er daarvan nog maar zo’n 4.000 overgebleven.

Het BHIC heeft onlangs een unieke fotocollectie van Dungense boerderijen op zijn site geplaatst. De foto’s zijn afkomstig van oud-Dungenaar Leo van Minderhout. Hij heeft de boerderijen rond 1961 gefotografeerd. Een groot deel van de boerderijen die hij op de gevoelige plaat heeft vastgelegd, bestaat niet meer of niet meer in deze vorm. De circa 500 foto’s geven een uniek beeld van hoe Den Dungen er vijftig jaar geleden uitzag. Ook de straatnamen zijn die van 1961.

Deze collectie is interessant voor belangstellenden die deze Dungense boerderijen nooit hebben gezien. Maar zéker ook voor mensen die deze boerenhuizen nog van vroeger kennen en dan herinneringen kunnen ophalen…

Nog méér weten over de historie van Den Dungen? Kijk dan ook eens naar het online geschiedenisboekje!

Foto: Boerderij aan Grinsel 15/17 in Den Dungen. Op het bovenlicht stond A. Eikemans leerlooier. De boerderij is verbouwd in 1968, fotograaf: L. van Minderhout, 1961

Bos als begraafplaats

Het zorgt bijna dagelijks voor tragische taferelen: het ruimen van drachtige geiten vanwege Q-koorts. Boeren weten inmiddels dat uiteenlopende ziekten hun veestapel kunnen bedreigen. Zo zorgt de uitbraak van mond- en klauwzeer (mkz) in 1961 voor een macabare herinnering in de bossen van St. Anthonis.

Overijssel is de provincie waar in 1961 het eerste geval van mkz wordt geconstateerd. Vanuit daar grijpt de ziekte razendsnel om zich heen naar andere delen van het land. Met name in het zuiden – waar de meeste varkensboeren zijn gevestigd – zorgt het voor grote problemen. Het ministerie van Landbouw besluit de dieren te gaan ruimen.

Kort daarop daalt in het noorden van Nederland het aantal zieke varkens snel. Maar in het zuiden blijven er in 1962 dagelijks tussen 100 en 150 nieuwe ziektegevallen bij komen. De maatregel wordt verscherpt: alle varkens (ook de gezonde dieren) moeten weg.

Dit zorgt voor een groot probleem bij het vleesdestructiebedrijf in Son. De medewerkers krijgen al die duizenden dieren nooit zo snel verwerkt. Na enig getob komen de bossen van St. Anthonis in beeld. Militairen graven daar lange sleuven en daarin worden de kadavers van de dieren gestort. Afgedekt met ongebluste kalk en daarover een grote berg zand. Einde mkz, althans voor de komende decennia.

De bossen van Staatsbosbeheer in St. Anthonis trekken zeker in de zomer veel wandelaars en dagjesmensen. Maar weinigen weten dat de lieflijke heuveltjes tussen het groen de begraafplaats is van meer dan 100.000 varkens.

Meer informatie: kijk op www.bhic.nl

Foto RK Geitenfokvereniging Veghel. Een keuring in 1929.