Vandaag: waterschapsverkiezingen!

Idyllisch plaatje van de Goorloop in Donk, waar niet altijd even zuivere zaakjes plaatsvonden...

Vandaag duiken we weer massaal de stemhokjes in om leden van de Provinciale Staten en van de waterschappen te kiezen. Ook begin vorige eeuw werden bestuursleden van de waterschappen gekozen én scherp in de gaten gehouden. De heer Van Thiel, een zeer markant persoon, was wel dertig jaar onderdeel van dit waterschapsbestuur. Dat zijn lange loopbaan niet altijd vlekkeloos verliep, staat echter als een paal boven water...

In 1924 wordt Van Thiel voor het eerst lid van het afdelingsbestuur van het waterschap 'De Aa beneden Helmond.' Het waterschap bestond uit vele afdelingsbesturen, die elk grote autonome bevoegdheden hadden en de bijzondere belangen van hun regio behartigden.

De aanstelling van Van Thiel in 1924

Het afdelingsbestuur bestond uit een voorzitter, vier leden, een penningmeester en een secretaris. Zij werden voor de duur van zes jaar aangesteld en gekozen door stemgerechtigde inwoners van dat gebied. Een beetje zoals vandaag, dus. Van Thiel behield zijn positie als secretaris van het waterschap maar liefst dertig jaar!

Een echte bemoeial!
In 1933 kwam Van Thiel voor het eerst in opspraak. Enkele collega's irriteerden zich mateloos aan de oeverloze bemoeienissen van de secretaris uit Beek en Donk. Hieronder bekritiseert hij een nieuwe werkbaas en enkele reparaties, die hij kwalificeert als 'volslagen lap werk.'

Van Thiel stak zijn mening niet onder stoelen of banken!

Van Thiel maakte er een gewoonte van om de waterstaatswerken te bezoeken en daarbij zijn ongezouten mening te geven. Dit behoorde echter niet tot zijn functie als secretaris, kreeg hij te horen. Schoorvoetend beloofde hij zijn bezoekjes terug te brengen.

Dubieuze declaraties
Ook op financieel vlak stond Van Thiel in 1933 ter discussie. Bij de uitvoering van het Goorloopplan te Donk diende hij verschillende declaraties in die niets te maken zouden hebben met dit project. In een vergadering van het dagelijks bestuur is gesteld dat 'indien de heer Van Thiel aan het waterschap wil verdienen, hij moet beginnen met te bedanken.' Toch heeft deze affaire niet tot zijn schorsing of ontslag geleid.

Verdiende de secretaris misschien geld als water?

In 1944 kwamen er nog meer dubieuze declaraties boven water. De Duitsers maakten een eind aan de werkzaamheden van het waterschap en in angst voor inbeslagname van de kostbare eigendommen verkocht de heer Van Thiel deze in een razend tempo. Namenlijsten van de kopers werden uit voorzorg vernietigd.

Na de oorlog wordt er een uitgebreid onderzoek ingesteld naar deze verkoop. Gedeputeerde Staten concluderen dat 'ondanks het gevaar dat de Duitschers een gedeelte van dit materiaal in beslag konden nemen, de verkoop daarvan ons inziens is te betreuren en er kan niet aan den indruk worden ontkomen dat in deze met overhaasting is te werk gegaan.'

Lovende woorden
Ondanks bovenstaande perikelen krijgt Van Thiel bij zijn afscheid in 1953 tóch een lovende speech. Hij heeft een groot persoonlijk aandeel gehad in de uitgevoerde werken van de afgelopen dertig jaar, zo meent de voorzitter.

Ondanks alles toch grote waardering in 1953!

Naast alle lovende woorden wordt ook de pittige persoonlijkheid van Van Thiel even belicht. Het was de voorzitter namelijk wel opgevallen 'dat de heer Van Thiel lang niet altijd met de vele vogels meezong en maar ja-knikte, doch steeds trachtte zijn eigen visie op het werk te drukken.' Zou dit positief bedoeld zijn of was dit misschien toch een kleine steek onder water?

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Niet stemmen? Ben je ziek dan? 
- 2013: nu nóg meer archieven in te zien!

Een geschiedenis van Nederlandse dienstmeisjes

Nog niet zo lang geleden hadden veel huishoudens in Nederland een dienstmeisje. De meisjes woonden in, en stonden dus dag en nacht paraat. Meestal bleef het niet bij huishoudelijke taken alleen: niet zelden nam `het dienstje ook de opvoeding van de kinderen voor haar rekening. 

...het pas veschenen boek Alstublieft, mevrouw!...

Journaliste Tialda Hoogeveen sprak met zeven voormalige dienstmeiden. Dames op leeftijd, van wie enkele ouder dan negentig jaar, vertrouwden haar hun verhaal toe: waaruit het werk bestond, tegen welke problemen ze aanliepen, hoe de verhoudingen lagen en hoe die gaandeweg begonnen te verschuiven. Van het verhaal van een jong meisje dat in de jaren twintig door haar ouders op pad werd gestuurd om de kost te verdienen, tot het verhaal van een vrouw die zelfs in de roerige jaren zestig nog als dienstmeid aan de kost moest komen. In Alstublieft, mevrouw! vertelt Tialda Hoogeveen de meeslepende geschiedenis van de Nederlandse dienstmeisjes.
Dienstmeisjes zijn ook veelvuldig - en in verschillende vormen - terug te vinden in ons archief.Kijk maar eens mee...

Catharina van den Dungen is met haar opmerkelijke relaas te vinden is in de schepenprotocollen Heesch. Op verzoek van Isaacq Vester verklaart zij dat ze twee jaar als dienstmeid bij Antonij van den Heuvel heeft gewoond. "Op de terugweg naar Heesch naar Vinkel op de heide Jan Rijnders van Venrooij is tegengekomen en onder belofte van trouw met hem is meegegaan."

  

...Uit het parochiearchief H. Antonius Abt te Reek blijkt dat je als dienstmeid soms ook nog wat kon erven...

Maar volgens de criminele vonnissen zouden sommige dienstmeisjes ook nog wel eens een greep in de kas doen. Erger is het wanneer een dienstmeid - Catharina Melchert in dit geval - verdacht van "dood door schuld." Tussen 1824 en 1834 staan in de archieven van rechtbank Den Bosch maar liefst vier dienstmeiden die worden verdacht van kindermoord.

...Anna Maria van der Aa...

We zijn natuurlijk ook benieuwd naar verhalen van dienstmeisjes uit deze omgeving. Daarvoor hoeven zij niets op hun kerfstok te hebben; ook verhalen van jarenlange trouwe dienst zijn meer dan welkom! Op onze website staat een mooie foto van Anna Maria van der Aa, dienstmeid in Brabant. Meer verhalen zijn altijd welkom... Wie helpt ons er aan?

Marilou Nillesen

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Mooi portret
- De vreeselijke brand te Den Dungen

De Zwarte Ruiter komt terug!

Toneelvereniging St. Genesius bestaat volgend jaar 115 jaar en pakt daarom flink uit een grote productie over een historisch figuur... de Zwarte Ruiter. Een legende die heel wat op zijn kerfstok heeft, komt 35 jaar na zijn dood weer tot leven op de planken van het speelhuis in Helmond.

Erik Vink schreef een levendig stuk over Hans Gruijters (1925-1980). Geboren in Boekel, lang gewoond in Beek en Donk. Het verhaal gaat over 'zijn leven, zijn listen en zijn vrouwen'. Maar ook de spectaculaire ontsnapping uit de gevangenis van Scheveningen komt aan bod. De kranten stonden er in 1957 vol van. Waar was Hans G. gebleven? Vermomd als student was hij ontsnapt maar hij had al wel twee doden op zijn geweten.

...uit de Friese koerier, 1957...

Vink maakte voor zijn stuk gebruik van dagboeknotities, rechtbankverslagen en krantenartikelen. Volgens Vink is het stuk meer: een zoektocht naar de zin van het bestaan - tenminste, als je voor een dubbeltje geboren bent en daar geen genoegen meeneemt. "Wat is goed en wat is fout? Misschien bestaat er geen zwart of wit en zijn we in wezen allemaal grijs." Wie wil gaan kijken, heeft nog even geduld nodig: in oktober 2014 gaat het stuk in première.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- De Zwarte Ruiter
- Kobus van der Slossen en het pact met de duivel