 |
| ...illustratie uit de Europische Mercurius... |
Alles is in kannen en kruiken.
De huwelijksreis van aartshertogin Maria Anne en haar gemaal Prins Karel van
Lotharingen in 1744 – beiden gouvernante en gouverneur der Nederlanden – zou
gaan via Praag, Dresden en Leipzig en uiteindelijk - via het land van Kleef - ook
Noord-Brabant aan doen. Ook ’s-Hertogenbosch staat op de route en daar begint
men al snel aan de voorbereiding.
Want in
het kielzog van het kersverse echtpaar komt een stoet van 27 zadelpaarden, 178
transport- of trekpaarden met karren voor de bagage en 25 à 30 losse paarden (voor
het geval dat er paarden zouden uitvallen wegens ziekte of overmatige
vermoeidheid). Dat zijn 230 viervoeters in totaal! De voorbereiding van dit
hele gezelschap heeft dan ook de nodige voeten in aarde.
Want
let wel: de reis vindt plaats halverwege de 18de eeuw dus te paard
(al dan niet in rijtuig), deels over kasseiwegen of zandbanen of per schip. De
vorstin kiest voor het eerste alternatief. De boden van de Staten Generaal krijgen
het druk want alle gouverneurs, commandanten en commanderende officieren van
diverse garnizoenssteden worden aangeschreven. Er moeten brieven met
beschrijvingen bezorgd worden bij de heren Staten van Gelderland, de ambtman
van Grave, de hoogschout van stad en meierij van ’s-Hertogenbosch, de drosten
van Loon op Zand en Breda en zij op hun beurt dienen andere belanghebbenden in
hun district van de juiste informatie te voorzien.
Een
kostbare operatie: de Staten van Brabant in Brussel – die hun goedkeuring aan
die reis hebben gegeven – verleent een subsidie van maar liefst 1.200.000
florijnen waarvan 500.000 als
huwelijksgift voor het majesteitelijk echtpaar.
 |
| ...illustratie uit de Europische Mercurius... |
In de
resoluties van de Raad van State staat het relaas over deze reis vermeld. In de
brief van de gezant staat dat het prinselijk paar op 16 maart in Grave zou
arriveren, om de volgende dag naar ’s-Hertogenbosch te gaan en op de 18de
van ’s-Hertogenbosch via Loon op Zand (waar de paarden werden gewisseld) naar
Breda te trekken. Volgens het voorlopige routeschema zou de dag daarna koers
gezet worden richting Brussel.
Maar
dan stijgt het water van de Maas, en wel tot zó’n hoogte dat stadhouder Juin
laat weten dat de route van Grave naar ’s-Hertogenbosch te gevaarlijk is.
Terwijl de Bosschenaren nog eens langs alle voorbereidingen lopen –
kanonschoten afvuren, klokken luiden, vreugdevuren, inwoners in twee rijen
langs de straten en grootse ontvangst in het stadhuis – wordt besloten verder te reizen via
Nistelrode, Vorstenbosch, Veghel, Schijndel naar Boxtel, om van daaruit via
Tilburg garnizoensstad Breda te kunnen bereiken. Indrukwekkend voor de inwoners
van deze dorpen en een grote domper voor ’s-Hertogenbosch. Een feest dat
letterlijk in het water valt.
bronvermelding:
BHIC toegang 178 inv.nr.341
Resoluties van de Raad van State dienstjaar 1744 1e kwartaal – folio
310 dd. 6 maart 1744 en folio 383 verso dd. 13 maart 1744
Mr. Johan Hendrik van Heurn
Historie der Stad en Meyerye van ’s-Hertogenbosch vierde deel [1729-1766]
Utrecht 1778 – heruitgave Adr. Heinen [1974] pagina 72 e.v.
Nederlandsch Gedenkboek of
Europische Mercurius 1744 1e deel [University of Michigan – General
Library
Deze gastblog is van de hand van Henk Beijers. Ben jij ook op een mooi verhaal gestuit tijdens je genealogische of historische onderzoek? En wil je dat verhaal delen? Stuur het in! Niet te lang (rond de 250 à 350woorden), illustratie erbij en we plaatsen het op ons weblog. Wie durft? :-)
Vind je dit interessant? Lees dan ook:
