Voor Nistelrode gaat de wereld open

...De stoomtram richting Oss staat stil nabij het tramstation van Nistelrode om water te verversen...

Nistelrode is nu goed bereikbaar. Het ligt pal aan de opritten van de A50 en de recente HOV-busafritten sluiten zelfs op Nistelrodens grondgebied op de snelweg aan. Dat was in 1882 anders. Nistelrode had een klinkerwegverbinding met Oss en Uden, maar het hield niet over. De Heeswijkse burgemeester Festen zag brood in de ontsluiting van Oost-Brabant middels tramlijnen. De 'HOV-lijnen' van de toekomst. 

Hij diende een verzoek in "ten behoeve van een in exploitatie te brengen stoomtram van Veghel naar Oss". En daarmee kreeg hij de Osse industrie achter zich. Die wilde goederenvervoer via de Veghelse spoorhaven. Nistelrode rook kansen. Een directe verbinding met spoor en water lag in het vooruit! Op 18 maart stemde de gemeenteraad dan ook in met vergunning "voor een stoomtram op het grondgebied dezer gemeente".

Nistelrode keek watertandend uit naar de tram: "Met den aanleg der lijn voor den stoomtram Osch-Vechel zal eerdaags een begin worden gemaakt; de benoodigde locomotieven zijn aangekocht en worden binnen kort te Vechel verwacht...". Ze kregen de toepasselijke namen Veghel, Uden, Oss en Nistelrode! Aan alles werd gedacht. Met het oog op veiligheid werd "het gebruik van wagens met naar buiten openslaande deuren of kleppen verboden". In Nistelrode werd een tramstation gepland met watervoorziening. Om druk op de ketel te houden. En dat was nodig.

De gestelde opleveringstermijn werd tot twee keer toe niet gehaald. De bouw van de tramlijn liep vertraging door de ingewikkelde aanleg van een trambrug over de Aa bij Veghel. Na twee proefritten tenslotte, werd de nieuwe stoomtramlijn in januari 1885 met veel feestelijkheden in Oss in gebruik genomen. Voor Nistelrode ging een wereld open. Zwaar beladen goederentrams denderden wekelijks door het dorp om de regionale industrie te voeden en overvolle passagierstrams schommelden richting Osse weekmarkten. Toen op een woensdagmiddag de stoomtram in Nistelrode ontspoorde, "waardoor de vele reizigers, die te Os ter markt waren geweest, hunne reis te voet moesten voortzetten", had men er vrede mee. Voor één keer was het weer even net als vroeger. 

Dit verhaal stond eerder in Brabants Dagblad

Geschreven door:

Rolf Vonk

Vind je dit leuk? Lees dan ook:

- Aangenomen met algemene stemmen

- Krachtige kanonnen 

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Vlag uit voor de goede Moordenaar

...De oudste regionale stoomtram tussen Den Bosch-Veghel-Helmond droeg de benaming Goede Moordenaar, vanwege het grote aantal dodelijke ongelukken op de lijn...

Hoewel de term HOV nog niet bestond, moet het idee van hoogwaardig openbaar vervoer destijds hetzelfde geweest zijn. Op 19 februari 1883 wordt de eerste stoomtramlijn in de regio voor het publiek geopend. Het is de tramlijn Den Bosch - Helmond. Tramstation De Gouden Leeuw in Veghel is vooralsnog het eindpunt, hoewel de aanleg richting Erp al een flink eind vordert. De verkeersontsluiting van het platteland wordt gevierd. 

Een groot aantal Bosschenaren doet de tram uitgeleide, als zij vol met belangrijke heren opstoomt richting Veghel. Onder 'prachtig weer, een frische lucht en een helder zonnetje' gaat de tocht over Berlicum naar Heeswijk. 'Men ontdekt menig schilderachtig plekje op dien weg' die ondertussen vol stroomt met toeschouwers. 'Van al de woningen uit den omtrek zijn de boeren met vrouw, kinderen en hun paarden naar den weg gekomen'. 

Het zorgt voor wildwest-taferelen: tientallen Heeswijkse boeren rijden op paarden rond de opstomende tram. In Dinther wordt de tram 'geestdriftig' onhaald en wordt het glas geheven. Maar wat is een openingstocht zonder ontsporing? Tussen Dinther en Veghel is het raak: twee wagens lopen van de rails. In alle opgewektheid worden de wagons met vereende krachten op de rails gezet. Op gaat het naar Veghel, 'het grootste en bloeiendste dorp van de gansche lijn'. 'Tegelijk met den kerktoren, daagt ook de dichte drom van Veghelaars op, die den tram komen binnenhalen.' 

De vlaggen hangen uit. Het dorp is leeggestroomd en verdringt zich langs de trambaan. En daar in Veghel mogen de belangrijke heren een toast uitbrengen. Op de koning, de minster, maar vooral op de autoriteiten die belangstelling tonen voor het ontsluiten van de Meierij. Men zal zich 'verwonderen over den spoedigen vooruitgang van dit gebied, want de Brabanters behooren tot de energiekste inwoners van ons land'. Handel en nijverheid zullen voordeel hebben bij de nieuwe ontsluiting. Dat deze stoomtram binnenkort in Veghel haar eerste dodelijke slachtoffer eist, kan niemand vermoeden. En er zullen er nog veel volgen. De tram als moordenaar. Maar dan wel een Goede Moordenaar. Want 'vur 'n klein bietje, witte! Kunder een heel eind inzitte!'

Dit verhaal stond eerder in Brabants Dagblad

Geschreven door:

Rolf Vonk

Vind je dit leuk? Lees dan ook:

- Aangenomen met algemene stemmen

- Krachtige kanonnen 

De beste verhalen via e-mail ontvangen?