Eén dag niet (nieuw)

...oprichting Burgerwacht Deursen...

Vandaag, op die mooie datum 11-12-13, is het 1dagniet. Een nieuw initiatief om - juist door de inzet van burgers - ervoor te zorgen dat er één dag géén woninginbraken plaatsvinden. De inzet van sociale media hierbij is nieuw, voor de rest komt het verhaal ons redelijk bekend voor... ;-)

Aan het van de Eerste Wereldoorlog in 1918 heerst er in een deel van Europa chaos. Ook in Nederland is het onrustig en op allerlei plekken worden vrijwillige burgerwachten opgericht om de gemeenschap te beveiligen, de openbare orde te helpen handhaven en goederen te beschermen.

Zo ook in Deursen waar op 5 mei 1919 69 mannen in het schoolgebouw bijeenkomen. Zij verklaren daar "toe te treden tot de Deurensche Burgerwacht" en zweren "hun plicht als leden daarvan getrouwelijk te zullen vervullen en in dienst de bevelen hunner meerderen in rang stiptelijk te zullen opvolgen." Het wordt serieus aangepakt; de mannen krijgen een militaire training en er komen sectiecommandanten en voormannen.

...de ledenlijst...

In Zeeland vinden we al veel eerder - namelijk in 1844 - de inzet van oplettende burgers. Hier houdt een groep mannen het dorp 's nachts in de gaten. "Deze nachtwacht gaat om tien uur des avonds, vooral in de wintermaanden, bij toerbeurt die dienst verrigten." En o ja, "verbeurde boeten zullen komen ten voordeele der Gemeentekas."

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Deurensche Burgerwacht opgericht
- Burgerwacht 1919

'Onze' Grada is niet meer...

Soms kom je heel bijzondere mensen tegen, parels! Als ze er niet meer zijn, merk je des te meer hoe groot de leegte is die zij achterlaten. Niet alleen binnen hun familie, maar ook in de hele gemeenschap en verder. Zo iemand was Gerarda van Sonsbeek-de Jong, voor iedereen ‘Grada’. Met haar overlijden gaat een belangrijk deel van de herinneringen aan het oude Lith verloren.

Grada was dan misschien al wel op leeftijd (92), maar met haar rollator kwam ze overal en vertelde ze vol overgave over haar geboorteplaats Lith. Het stond haar nog allemaal helder voor de geest: wie de onderwijzer was van de Lithse school, waar vroeger de Edah-winkel van de weduwe Van Heck lag, wie Hannus de Poot was en met wie hij getrouwd was… Eigenlijk kende Lith geen geheimen voor haar.

Toen het BHIC twee jaar geleden een zevental historische vertelavonden in café Hertog Jan in Lith organiseerde, was Grada er ook. “Natuurlijk kom ik”, was haar eerste telefonische reactie en ze liet geen enkele avond verstek gaan. Met liefde verraste ze ons op mooie anekdotes en verhalen die anderen ook weer op aardige herinneringen brachten. Zo kwam ze anderhalf jaar geleden op het idee om samen met haar dochter Gerda een gedetailleerde beschrijving te maken van het oude Lith: wandeling met Grada. Velen zijn haar hier dankbaar voor, niet op de laatste plaats het BHIC. Wát was ze betrokken bij de Lithse gemeenschap! Het lintje als Lid in de Orde van Oranje-Nassau, dat ze nu bijna een jaar geleden kreeg, kwam bij haar dan ook zeer goed terecht.

Het BHIC koestert mensen met zo’n scherp geheugen als Grada, zij alleen kunnen herinneringen aan de mensen in hun woonplaats vastleggen en zo de lokale geschiedenis voor latere generaties bewaren.
Het BHIC zal deze bovenal lieve en bijdehante dame met een ongelooflijke kennis van het oude Lith bijzonder gaan missen en met ons de hele Lithse gemeenschap!
Wij wensen haar familie veel sterkte toe.

Foto: Het huis op de voorgrond is het café van Wimke van Eldijk. Naar beneden loopt een voetpad naar de Lithse Bol. De foto is gemaakt in Lith in 1926, Grada was toen pas acht jaar.

En maar kijken naar de ... van het paard!

Het BHIC neemt de komende weken alle foto’s van de gemeente Cuijk onder de loep, ruim 6000 in totaal. Bij het bekijken van de serie foto’s van de Cuijkse Fokveedagen zal bij menigeen het liedje van Wim Sonneveld en Leen Jongewaard weer spontaan in het hoofd opkomen. ‘In een rijtuigie’, geschreven door Annie M.G. Schmidt in 1966. Vooral dat éne zinnetje over de kont van het paard. Daar kreeg je als kind een rode blos van op je gezicht.

De Fokveedagen waren trouwens een bekend fenomeen in het Land van Cuijk. In 1913 waren de toenmalige burgemeester van Cuijk, J. van de Mortel, en de Rijkszuivelconsulent, Ir. J. Wintermans, van mening dat er een overkoepelende organisatie nodig was die de afstammingsgegevens van koeien en paarden registreerde. Dat zou namelijk de weg vrijmaken voor een goede selectie voor de fokkerij.

Ze voegden de daad bij het woord, want niet veel later werden de bestaande zuivelverenigingen uit de omliggende dorpen bij elkaar geroepen voor een vergadering in De Korenbeurs te Cuijk. En zo kwam het dat op 11 augustus van datzelfde jaar de “Provinciale Bond” werd opgericht, later ‘Bond voor de Rundveehouderij van de N.C.B. Land van Cuijk’ geheten.
In 1916 en het jaar daarna organiseerde de Bond de Cuijkse Fokveedagen bij Jilesen aan de Grote Hoef. Deze dagen bestonden niet alleen uit keuringen, er was ook een (vee)markt. Vanaf 1918 tot en met de vierenveertigste editie in 1960 zou het beroemde terrein aan de Maas dé locatie zijn voor dit evenement dat zich ontpopte tot een internationale publiekstrekker van jewelste!

Wil je meer weten over de Cuijkse Fokveedagen of over de lokale geschiedenis van Cuijk? Kijk dan eens in onze online geschiedenisboekjes van Cuijk!


Foto: Paarden en koeien werden tijdens Fokveedagen in allerlei standen gefotografeerd. Sommige hadden een streepje voor en kregen een mooi erelint om hun middel of een kleurrijk rozet opgeprikt. De trekpaarden op de foto boven deden mee aan de achtste Fokveedag voor het Nederlandse Trekpaard in 1951, de ‘robuuste’ makker hieronder aan de Fokveedag voor Rundvee in 1949 in Cuijk.