Geheimzinnige Graafse graftombe

Kun jij de geheime tombe vinden in de Graafse St. Elisabethskerk?

Op onze website kun je stamboomonderzoek doen in duizenden genealogische akten, zoals de doop-, trouw- en begraafboeken van de kerken. Maar wist je dat we ook een begraafakte hebben van vòòr 1500? En dat dit om twee heel voorname heren gaat? Hun 'beenderen'  lagen honderden jaren verborgen in een kerkelijke tombe. Graaf mee naar dit mysterie...

'Een kelderken voor een lijk'
In 1765 maakte schoolmeester Roelof Kraals een prachtige plattegrond van de hele Elisabethskerk te Grave, die nog steeds bij het BHIC in Grave is opgeslagen.  Bovenstaande afbeelding is slechts een klein gedeelte van de enorme kaart. Kun jij de kelder vinden?

Een vijftiende eeuwse graftombe in 1765 ontdekt!

Wie een Graafs 19e eeuws begraafboek openslaat, komt plotseling een akte tegen van 400 jaar daarvoor! Je kunt daar de ontdekking vinden van een mysterieus 'kelderken voor een lijk.' 

Het opschrift luidt, als men goed leest, als volgt: 'Hier leijdt begraven den Hooggeboren vermogende vorst Hertog Arnoud van Gelre, en van Gulik, grave van Zutphen, sterft in 't jaar 1473 (...) en die Edele Waal gebooren Heer Willem van Egmont tot Baar en tot Kessel, twee gebroeders, en sterft in het jaar ons Heeren 1483."

In droog sant begraven...
De akte leert ons verder dat de lichamen van de twee broers 'sonder kisten in droog sant' zijn begraven, omdat de beenderen van 1 lichaam op deze wijze zijn gevonden in 1765.

Gelukkig kregen Arnoud en Willem eeuwen na hun overlijden alsnog de eer die hun toekwam. Na de ontdekking van de tombe werd een massief grafmonument voor de heren opgericht, compleet met beeldhouwwerk en levensgrote beelden. Jammer genoeg ging al deze pracht verloren door het Franse beleg in 1794. In 1802 kregen de twee broers uiteindelijk toch hun praalgraf, dat nog steeds in de Elisabethskerk te bewonderen is. Kijk zelf maar:

Praalgraf in de St. Elisabethskerk

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Grave, graven en begraven
- Abseilen in de zestiende eeuw

Abseilen in de zestiende eeuw

...fragment uit de bijzondere akte...

Onderzoekster Leny van Lieshout is in het archief van de schepenbank van Grave gestuit op een opmerkelijke beschrijving: over een abseiler avant la lettre.

Het moet een mooi schouwspel zijn geweest. Een koord dat gespannen is van de hoogste toren van de Elisabethkerk naar het kasteel in Grave en waaraan Arnt van Bremen zich laat afzakken, ondertussen “wonderbaerlicke cortswilen (= kortswijl = grap) ” uithalend. Mensen staan met grote verwondering te kijken naar zijn vertoningen, blijkt uit de akte. “Met groeten bevremden ende verwondren van eenen yderen”, zo luidt de omschrijving. Leny van Lieshout trof deze omschrijving op de achterkant van een gebruikelijke akte, een transportakte van een huis.  

...de Elisabethkerk...

De akte is opgemaakt op verzoek van een rondreizende potsenmaker die de inwoners van Grave een sensationeel optreden had bezorgd. Hij heeft hem ongetwijfeld gebruikt om ook op andere plekken toestemming te krijgen om zijn kunsten te vertonen.

Meer lezen? Dit artikel staat in Merlet, 48ste jaargang (2012), nummer 2 (pag. 54 en 55). Je vindt Merlet in de studiezaal in Grave.