Gierige boeren plegen moord in Liempde

...Telegraaf 2 december 1952 (via Delpher)...

Genealogisch onderzoek brengt soms verrassende, ontroerende en af en toe bizarre zaken aan het licht. Renze Petersohn tipte ons over het mooie verhaal dat op zijn website staat: over een gruwelijke moord in Liempde.

De Telegraaf schrijft nauwgezet over die onfortuinlijke nacht van 14 juli 1951: "Een krib op een donkere zolder, gerucht van stemmen en schuifelende voeten. Een touw wordt over een balk geworpen. En de volgende ochtend vindt een wachtmeester van de Rijkspolitie daar het ontzielde lichaam van Johanna Huyboom hangen. Ze heeft zelfmoord gepleegd, zegt het dorp. Maar Johanna Huyboom is vermoord."

Op een afgelegen boerderij in Liempde wonen de "Friedjes": vader Cornelis, zoon Johan en de zus van de vader, tante Dien. Ooit woonde de vader er met zijn vrouw maar die overleed al in 1916. Hij vraagt zijn zus te helpen bij de opvoeding van zijn zoontje. De "Friedjes" zijn boeren. Ze ploeteren hard en sparen hun geld in een pot onder de vloer. Geld wordt er niet uitgegeven, ze zijn altijd met z'n drieën, in de buurt staan ze bekend als gierige schrapers.

Dan ontstaat het idee dat Johan maar eens moet trouwen. Het huishoudelijke werk wordt te zwaar voor tante Dien. Na een contactadvertentie trouwt Johan al snel met Johanna Huyboom, van boven de rivieren. Maar Johanna blijkt 'anders'. Ze zonnebaadt met blote benen, wil geen varkens- maar rundvlees en bidt haar rozenhoedje maar matig. "Johanna is slecht", zegt tante Dien. En dan begint het.

Tante Dien stopt haar kerkcenten in de tas van Johanna, zegt tegen Cornelis en Johan dat Johanna geld steelt en het slechte plan begint vorm te krijgen. Als Johanna naar bed gaat, overleggen ze wat ze moeten doen. Johanna wordt gewurgd en als dat niet goed lukt, verhangen met een stuk touw aan een balk.

Benieuwd wat de rechter zegt wat er met de Friedjes moet gebeuren? Lees dan het hele verhaal hier.

Vind je dit interessant? Lees dan ook: 
- Moord in de zuivelfabriek
- Gebooiklokje wordt geboorteklokje

Pastoor weigert laatste sacramenten

Alweer zo’n geval zoals in Liempde onlangs? Het leek erop, al ging het niet om de weigering van een kerkelijke uitvaart vanwege euthanasie. Ditmaal betrof het een ernstig zieke vrouw die haar einde voelde naderen. Maar de pastoor weigerde haar de laatste sacramenten der stervenden, omdat zij volgens hem “de vrouw was van een duivelsaanbidder”. Wacht even, leven we niet anno 2011? Jawel, maar Openluchttheater De Kersouwe in Heeswijk staat deze zomer in het teken van de Bokkenrijders, geplaatst in de tijd rond 1780.

Vrijdagavond 26 augustus maakte ik samen met mijn dochter en nog 1498 andere mensen een tijdreis naar het einde van de 18e eeuw. Voor ons lag een dorp, compleet met bewoners, paarden, ganzen, kerk (met orgel en koor!), kroeg, molen en beek. Een egocentrische barones zwaaide er de scepter en leefde uitbundig van de zuurverdiende belastingcentjes van de straatarme dorpsbewoners. Zij werd daarin gesteund door de schout, diens rakkers en de pastoor. De verhoudingen kwamen op scherp te staan door de overvallen van de bokkenrijders. Hun hoofdman beleed met de mond zijn afkeer van de adellijke en kerkelijke elite, maar in de praktijk werden vooral de dorpelingen de dupe. Zij kwamen klem te zitten tussen de bokkenrijders en het wereldlijk en kerkelijk gezag. De pastoor plaatste de bokkenrijders buiten de samenleving door hen te beschuldigen van duivelsaanbidding. In zijn visie waren de meeste dorpelingen geen haar beter, zodat ook tegen hen bruut mocht worden opgetreden. Ook hier dus een dienaar van de kerk die niet de kant koos van zijn parochianen!

Geen wonder dat ik moest denken aan “Liempde”. En ik niet alleen, want op het moment dat de pastoor zijn weigering motiveerde, ging er een soort ‘wave’ door het publiek. En na afloop hoorde ik her en der de plaatsnaam Liempde noemen. Zelf zag ik tijdens dit schitterende openluchtspel nog een andere relatie met de actualiteit: de Talibaan in Afghanistan. De wijze waarop de schout en zijn rakkers huishielden in het dorp, deed sterk denken aan het optreden van Amerikaanse troepen in Afghaanse dorpen.

Zomaar wat mijmeringen naar aanleiding van een toch wel mooie avond in De Kersouwe….

Henk Buijks
Regiohistoricus van het BHIC

p.s.: Interesse? Er zijn nog twee voorstellingen van 'Bokkenrijders de nacht in' in het Openluchttheater De Kersouwe in Heeswijk: Op vrijdag 2 september een avondvoorstelling (20.30 - ca 23.00 uur) en op zondag 4 september een middagvoorstelling (14.30 - ca 17.00 uur).

Foto: Het publiek beleefde spannende en angstige momenten in de voorstelling 'Bokkenrijders de nacht in'. (Henk Buijks, BHIC).

Wie de klomp past...

Veel wegen en paden rondom Sint-Oedenrode, Liempde en Schijndel zijn beplant met lange rijen populieren. Dit is het land van de canadassen, een kruising tussen de zwarte populier en een populier van Canadese oorsprong, de populus deltoïdes. Deze kruising schijnt al 300 jaar oud te zijn.

De bladeren van deze bomen zijn altijd in beweging, ook bij windstilte, en maken een geluid als van fluisterende mensen. Daarom worden ze ook wel 'vrouwentongen' genoemd. En wanneer de bomen kaprijp zijn, na 25 jaar, komt het hout beschikbaar voor de klompenmakers van Rooi, Liempde en Schijndel. Tenminste, zo was het.

De ambachtelijk vervaardigde klomp lijkt zijn langste tijd gehad te hebben. Toen bovenstaande foto werd gemaakt, was het nog lang niet zover. Wel vonden de klompenmakers het handig om eens reclame te maken voor hun product. Misschien was het meisje de dochter van één van hen. Jammer genoeg weten wij niet wie ze is.

Over klompenmakers gesproken, op onze website lees je hoe de klompenmakerij in Rooi kwam en weer ging. Of lees over het zogenoemde heugen van klompen tijdens de oorlogsjaren.

Foto: Een reuzenklomp als eerste prijs tijdens de klompenbeurs in Sint-Oedenrode, 2 september 1936