Zweet, pannenkoeken en honden in Brabant

Beeld van Lodewijk Napoleon in het Kouwenburgs kerkje in Aarle

Tijdens zijn korte regeringsperiode bezocht Lodewijk Napoleon Bonaparte ook Brabant. Aanleiding daarvoor was een mysterieuze zweetziekte die deze provincie teisterde. Maar Lodewijk vond er niet alleen maar kommer en kwel; hij sloot een bijzondere vriendschap met de straathond Tiel én hij verorberde stapels pannenkoeken tijdens zijn reis. 

Bloed, zweet en tranen...
De geheimzinnige zweetziekte, die in Brabant heerste was één van de redenen voor Lodewijk Napoleon om deze provincie te bezoeken. Geschokt door het lijden liet hij direct de benodigde geneesmiddelen bezorgen, doneerde geld voor de eerste noden en liet een arts uit Boxmeer halen. Enkele weken later was de epidemie bedwongen.
Verder was een deel van Brabant zwaar getroffen door overstromingen en zette de koning zich in voor de teruggave van katholieke kerken aan de katholieken.

Een wereldreis met een bijzondere metgezel...
In het vroege voorjaar van 1809 vertrok Lodewijk Napoleon vanuit Apeldoorn op weg naar Grave. Onderweg stuit hij op de gevolgen van de watersnood en in Tiel springt opeens een verwaarloosde straathond in zijn koets. Vol liefde adopteert Napoleon het beest en noemt hem Tiel.
Maar liefst een ruime maand lang trok Lodewijk samen met Tiel door Brabant, namelijk van 13 april tot en met 17 mei 1809. Tijdens deze reis werden de dorpen Tilburg, Oosterhout en Roosendaal tot stad verheven.

De lange reis van Napoleon dwars door Brabant. Bron: Omroep Brabant

Deze reis had grote culturele, politieke, religieuze en sociale gevolgen voor Noord-Brabant. Langs Grave via Eindhoven, 's-Hertogenbosch, Heusden, Waalwijk, Oosterhout, Tilburg en Steenbergen reisde de koning naar Bergen op Zoom. Gedurende deze reis verleende de koning bijstand bij een cholera epidemie die in het dorp Aarle (bij Helmond) was uitgebroken.

Op 1 juli 1810 doet de koning afstand van zijn kroon en op de terugweg bij Hannover slaat het noodlot toe. Zijn koets slaat om en zijn maatje Tiel komt tussen de wielen terecht en overlijdt.

Nationale pannenkoekendag
Behalve met de Nederlandse taal en cultuur maakte Lodewijk Napoleon ook kennis met de Hollandse keuken.  Zijn lievelingsgerecht was pannenkoek. Daarom en vanwege zijn benoeming tot koning van Holland op 5 juni 1806 werd op 5 juni de nationale Pannenkoekendag ingesteld. Inmiddels is deze traditie verdwenen en verplaatst naar de laatste vrijdag van maart.

Meer weten over Lodewijk Napoleon?
Wil je meer weten over deze koning en zijn invloed in Brabant? Kijk dan naar onderstaande websites:

https://www.facebook.com/miny.vroegindewey
https://twitter.com/Verhalenkoerier
http://www.degroteklok.nl/?p=3208 

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
-  Digitaal op bezoek bij Napoleon en Joséphine
-  Het 'Konijn van Olland'
 

Gastblogger Miny Vroegindewey

Dit was de laatste gastblog van de hand van Miny Vroegindewey. Ben jij ook op een mooi verhaal gestuit tijdens je genealogische of historische onderzoek? En wil je dat verhaal delen? Stuur het in! Niet te lang (rond de 250 à 350woorden), illustratie erbij en we plaatsen het op ons weblog. Wie durft? :-)

Geen brave Hendrik!



Vonnis Hendrikus van Paasschen

Wat bracht de 21-jarige Hendrikus Marinus van Paasschen uit Willemstad zo van zijn stuk? Waarom vertoonde deze soldaat die gelegerd was bij de Motordienst van de 3e Compagnie in het Garnizoen van Delft dit wangedrag? Kwam het door liefdesverdriet of heimwee en gaf hij er daarom de brui aan? Of waren het de spanningen in Europa die bij deze jonge knaap opspeelden?

Het blijft gissen naar de ware oorzaak van zijn gedrag. Maar dat het die vijfde april 1919 rond 19.00 uur behoorlijk uit de hand loopt, is een feit. De jonge Hendrikus, zoon van Pieter Cornelis van Paasschen en Christina de Hon uit Willemstad, rijdt in zijn vierwielig motorrijtuig met het kenteken H 9723 op de openbare rijweg Oosterhout-Breda. Zijn roekeloze gedrag en rijsnelheid blijken een gevaar voor hemzelf en zijn omgeving. Ook de overweg van de spoorweg Breda-Tilburg is voor deze brokkenpiloot niet veilig. Stoppen voor een afsluitboom vanwege een naderende trein? Hoh maar, daar heeft deze knul nog nooit van gehoord!

Met volle vaart knalt hij tegen de afsluitboom, die daardoor compleet wordt verbrijzeld. De op dat moment naderende trein met het treinnummer 4143 van Breda naar Tilburg moet acuut tot stilstand worden gebracht. Iedereen is in rep en roer. “Het was een behoorlijke klap”, zal de spoorwachter later getuigen.
Hendrikus komt die dag met de schrik vrij, maar zal het later duur bekopen “met een geldboete van vijftig gulden, bij gebreke van betaling te vervangen door vijftig dagen hechtenis.”

Ongetwijfeld is zijn regelmatig terugkerende wangedrag meegerekend bij het vaststellen van deze straf. Zelfs het Hoog Militair Gerechtshof in Utrecht buigt zich nog over de zaak. Want, dit recalcitrante heerschap had wel meer op zijn kerfstok! De straflijst van deze op 3 januari 1918 in dienst getreden soldaat laat meteen al op 10 mei 1918 zien, dat hij weinig zorg heeft voor zijn wapen. Zo verschijnt hij die dag bij de oefening met een karabijn, waarop nog zand zit van een oefening van twee dagen eerder. Voor straf wordt hij hiervoor vier dagen vastgezet in de politiekamer.

Terwijl hij hier zit, maakt hij misbruik van een per ongeluk aan hem uitgereikte verlofpas. Gniffelend verlaat hij de politiekamer om te gaan genieten van zijn "verlof"… Ook daarvoor krijgt hij weer straf: twaalf dagen politiekamer. En zo gaat dit nog even door. Maandelijks wordt het ‘ongewenste gedrag’ van de heer Van Paasschen bijgewerkt op een straflijst die langzaam overvol raakt en niet één maar meerdere A-4'tjes telt…

Een bladzijde van de straflijst van Hendrikus van Paasschen