Ontdek het #Helvoirt van Vincent van Gogh op de fiets

Het ouderlijk huis van Vincent van Gogh te Helvoirt

Het jaar 2015 is uitgeroepen tot het Vincent van Goghjaar. In 2015 is het 125 jaar geleden dat Vincent van Gogh is gestorven. Tijdens zijn leven verkocht hij één schilderij, maar nu is hij als merk de nummer 1 van de wereld. Tijdens Open Monumentendag op zaterdag 13 september 2014 besteedt de gemeente Helvoirt aandacht aan zijn misschien wel belangrijkste bezoeker ooit...

Voor het boek dat ik geschreven heb en de Vincent van Goghwandelingen en fietstochten die daar in staan, ging ik me verdiepen in Vincent van Gogh in relatie tot Helvoirt. Ik deed verrassende ontdekkingen. Zo viel me op dat Helvoirt ontbreekt op de Vincent van Goghkaart. Op de site www.vanGoghBrabant.com vind je de plaatsen Zundert, Tilburg, Etten-Leur, Nuenen en 's-Hertogenbosch, maar over Helvoirt wordt eigenlijk niet gerept. Opmerkelijk, want nergens anders hebben zoveel leden van de familie Van Gogh gewoond als in Helvoirt; maar liefst dertien familieleden!

De kerk in Helvoirt, die door Vincent van Gogh is geschilderd

Vincent maakte drie tekeningen in Helvoirt, twee van de kerk, die er overigens nog precies hetzelfde uit ziet. Tegenover de kerk staat zijn ouderlijk huis, daar woonden zijn ouders met zijn twee broers en drie zussen. Vanzelfsprekend gaan de wandel- en fietstochten ook langs het huis van zijn drie ongehuwde tantes. Dat huis staat aan de Oude Rijksweg, die toen net werd aangelegd.

Een ander belangrijk punt is de begraafplaats met het graf van zijn oom en tante en het huis van de vrienden van de familie Van Gogh, de familie Van Jonge Van Zwijnsbergen. Hun landgoed 'Mariënhof', gelegen aan de doorgaande weg van 's-Hertogenbosch naar Breda, is bijna helemaal intact gebleven. In de Torenstraat  staan maar liefst acht monumenten die er waren toen Vincent zijn vakantie doorbracht in Helvoirt. De weg van Helvoirt naar Nieuwkuijk was al aangelegd. Vincent moet dus zeker het kasteel Zwijnsbergen gezien hebben.

Het graf van Vincents oom en tante

Helvoirt was een agrarisch dorp met veel Vlaamse schuren, waarvan er nog enkele bewaard zijn gebleven. Het is de vraag of Vincent over de Antwerpse baan in Helvoirt heeft gelopen. Deze Oude Baan, die in de 13e eeuw is aangelegd, is eigenlijk niet veranderd.

Maak een reis naar de oude kerk in Helvoirt
Op zaterdag 13 september van 10.30-14.30 uur tijdens Open Monumentendag is er in de Oude Kerk van Helvoirt aan de Torenstraat van alles te doen en te zien. De reizen door de ogen van Vincent van Gogh en Jheronimus Bosch staan centraal. Je kunt er niet alleen routes krijgen voor de Vincent van Goghwandeling door Helvoirt, maar bijvoorbeeld ook spreken met kunstenaars geïnspireerd door Jheronimus Bosch en kennismaken met mijn werk. Meer informatie over het programma vind je hier.

In mijn laatste roman 'Bruiloft Regelen & Zo' besteed ik aandacht aan het Vincent van Goghjaar (2015) en het Jheronimus Boschjaar (2016). Ook staan er bezienswaardigheden in die hier mee te maken hebben. Voor meer info, bezoek mijn website.

Deze tekst is van de hand van gastblogger Els Knoope. Ben jij ook op een mooi verhaal gestuit tijdens je genealogische of historische onderzoek? En wil je dat verhaal delen? Stuur het in! Niet te lang (rond de 250 woorden), illustratie erbij en we plaatsen het op ons weblog. Wie durft? :-)

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Vincent van Gogh in Helvoirt, 1874 
- Van domineehuis tot Van Goghhuis 

To Do: naar Citadel op Open Monumentendag

Je kunt komen voor die leuke foto van Juliana of voor die oude filmopname van een koninklijk bezoek aan Den Bosch in 1913. Maar op zaterdag 14 september 2013 van 10.00 tot 17.00 uur is tijdens Open Monumentendag bij het BHIC ook het pas verworven schilderij (17de eeuws) te zien waarop het Beleg van 's-Hertogenbosch staat. 


Centraal staat de expositie die het Stadsarchief ‘s-Hertogenbosch heeft samengesteld rond het thema ‘Macht en Pracht’. Op de expositie zijn historische archiefstukken te zien die te maken hebben met belangrijke en vorstelijke personen in relatie tot ’s-Hertogenbosch. Je kunt denken aan de hertogen van Brabant, maar ook aan prinses Beatrix, en koning Willem-Alexander en koningin Máxima. 

Ook is er een overzicht te zien van foto’s van koninklijke bezoeken aan de stad ’s-Hertogenbosch in de 19e en de 20ste eeuw. Daarnaast is er voor belangstellenden doorlopend een film te zien van 100 jaar koninklijke bezoeken aan ’s-Hertogenbosch. Deze bestaat uit een compilatie van historische films van koninklijke bezoeken. Daarbij zijn ook de oudste bewegende beelden van ’s-Hertogenbosch, namelijk van het bezoek van koningin Wilhelmina en prins Hendrik in 1913. 

Het schilderij waarop het Beleg van 's-Hertogenbosch is te zien, sluit goed aan bij de lezingen van Jan van Boxtel. Van Boxtel vertaalde de Latijnse uitgave van Daniël Heinsius over dit beleg. Om 13.30 uur, 14.30 uur en 15.30 uur zal Jan van Boxtel in de Frederik Hendrikzaal een korte lezing houden over de achtergronden en de totstandkoming van zijn boek. 

Verder zijn er rondleidingen en concerten en kunnen kinderen een mooie gekalligrafeerde akte op perkamentpapier laten voorzien van een mooie lakstempel. De expositie ‘Macht en Pracht’ loopt door tot en met Maritiem ’s-Hertogenbosch: dus ook van dinsdag 17 september tot en met donderdag 19 september, telkens van 09.00 – 16.00 uur en op zaterdag 21 en zondag 22 september (tijdens Maritiem ‘s-Hertogenbosch), telkens van 10.00 – 17.00 uur. De toegang is gratis.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Koningin op bezoek
- Borrelen met Bernhard

Open monumentendag 2012 in... Haren

Regiohistoricus op pad

...Voorbereiding ruilverkaveling met dorp op de achtergrond...
Foto: Daan Scholte. Collectie Stadsarchief Oss

Op zondag 9  september 2012 kreeg het dorpje Haren bij Oss een invasie van fietsers te verwerken. Dat had alles te maken met het prachtige weer en Open Monumentendag, maar bij het Erfgoedlokaal Haren was ook gratis koffie met peperkoek en cake…

Uiteraard ging het bij het Erfgoedlokaal niet alleen om de inwendige mens. Een bord met foto’s van de Beerse Maas en de hutten in de polder lokte de meeste mensen naar binnen, waar veel meer was te zien: foto’s en films over de perikelen van de Maas, archeologische vondsten, een compleet rustaltaar dat vroeger werd opgesteld in de route van de Harense processies.

...Links de Dennenburgsedam en 
rechts de dorpenweg in aanleg...
Foto: Daan Scholte. Collectie Stadsarchief Oss

Uniek waren enkele foto’s van omstreeks 1950, gemaakt door de Osse fotograaf Daan Scholte en deel uitmakend van de collectie van het Stadsarchief Oss. Je zag landmeters en bodemkundigen aan het werk, in de velden rondom Haren. Zij bereidden de eerste grote ruilverkaveling voor, een ingreep die de Maaskant voorgoed veranderde. Tegelijkertijd werd de Dorpenweg aangelegd. Het “Groen van Toen”, thema van de Open Monumentendag 2012, is er dus niet meer.

...Ontvangst bij Erfgoed Lokaal...

Op de foto’s waren ook delen te zien van de Groenendijk en de Dennenburgse Dam. Deze moesten het water keren van de Beerse Maas. Vooral de Groenendijk, die het dorp Haren beschermde tegen het Beerse Maaswater uit het Land van Ravenstein, is berucht geworden. Inwoners van de Ravensteinse dorpen Dennenburg en Deursen trachtten de dijk door te steken en kwamen daardoor in conflict met mannen uit Haren die dat wilden voorkomen. De Groenendijk en de Dennenburgse Dam overleefden de ruilverkaveling niet; ze verdwenen met  het “Groen van Toen”.


Toch eindigen we niet in mineur. Binnen de bebouwde kom van Haren zijn nog restanten aanwezig van de middeleeuwse dorpsakkers of –essen. De gemeente Oss en Projectbureau Orbis bekijken momenteel in hoeverre het mogelijk is elementen van dit oude “dorpslandschap” terug te brengen. Haren gaat voor “Groen van Morgen”!

September: 'BHIC' maand!

Op het gebied van cultuurhistorie en infotainment laat Den Bosch, maar vooral de Citadel zich in september van zijn beste kanten zien. Op vrijdag 16 september barst Maritiem ’s-Hertogenbosch los met een openingsceremonie gevolgd door een spectaculair openingsconcert op het hoofdpodium voor de Citadel door niemand minder dan Karin Bloemen. Een week eerder vindt Open Monumentendag plaats. Het BHIC dat in de Citadel gehuisvest is, opent tijdens beide evenementen de poorten van zijn zeventiende-eeuwse Citadel.

Tijdens Open Monumentendag en Maritiem ’s-Hertogenbosch krijg je de kans om kennis te maken met een van de nieuwste aanwinsten van het BHIC!: De Brabantse Waterkaart, “Noord-Brabant van Aa tot Zoom”, een online “waterkaart” die de hele provincie Noord-Brabant bestrijkt. Het is een virtuele ontmoetingsplek rondom het thema water met veel aandacht voor watergerelateerde objecten zoals watermolens en –torens, bruggen/veren, sluizen, en thema’s zoals verdienen met water, lijden door water, verdedigen met water.

Daarnaast is er die dagen in het BHIC een doorlopende ‘collage’ van films over water, zoals over de Beerse Maas en bijvoorbeeld ’s-Hertogenbosch Waterstad.

In het kader van het thema van Open Monumentendag ‘Nieuw gebruik – Oud gebouw’ vindt er in het BHIC een doorlopende fotopresentatie plaats: de Citadel in zijn oorspronkelijke functie als kazerne, tijdens restauratiewerkzaamheden en het tegenwoordige gebruik van het gebouw.

Ook de expositie ‘Panorama op ’s-Hertogenbosch’ in het BHIC is een aanrader! Deze tentoonstelling bestaat uit een selectie bijzondere panoramafoto’s uit de collectie van het Stadsarchief ’s-Hertogenbosch. De opnamen dateren uit de periode van ca. 1890 tot 1940 en geven een boeiende kijk op de veranderende skyline en straatbeelden van de hertogstad.

Interesse? Kijk dan hier voor de openingstijden en uitgebreide informatie.

Zeg bloglezer, jij bent er dan toch ook?

Gezellige drukte tijdens Maritiem 's-Hertogenbosch 2009

Foto boven: De Beerse Maas tijdens de overstroming van Brabant en Gelderland in 1925-1926.