Boze moeder overste wil geld op nieuwsjaardag

...moeder overste dreigt met verdere stappen...

Lang niet iedereen kijkt – om uiteenlopende redenen - vol verwachting uit naar het nieuwe jaar. Dat was vroeger bepaald niet anders. Als we door de schepenprotocollen en notariële protocollen van de 16^de, 17^de en 18^de eeuw bladeren, merken we dat 1 januari voor velen een niet benijdenswaardige dag is. Want nieuwsjaardag, dat betekent vooral flink dokken.

Zoals voor Jan Henrixsone van den Bogaert, Eymbert Lambert Eymbertss en Henric Diric Gilis. Samen zijn ze Henric Jan Deckerss. en Sebert Janss. nog vijftig gulden schuldig. Te betalen op nieuwjaarsdag, zo tekenen de schepenen Bogart en Berkel in Schijndel in 1558 op.

Voor Willem soone Balthazar Peeters is het niet veel beter. Hij is priester Handrick Janssen van Dommelen nog 400 carolus gulden schuldig en dat mag hij in twee delen betalen: op 1 januari 1638 (224 gulden) en op 1 januari 1639 (212 carolus gulden). En zo komen we nog een hele rij vol schuldbekentenissen tegen, met allemaal die duidelijke deadline: betalen op 1 januari.

Nemen we één ‘minnelijke overeenkomst’ nader onder de loep. En wel die van de kinderen van Adriaen Jacops. Want Jacop zoon Adriaen Jacops dacht een mooie slag te slaan toen hij een stuk akkerland – net onder Esch – verkocht aan de secretaris van de stad Den Bosch, Dirck van Kessel.  Maar Mariken, dochter van Adrian Jacops, was inmiddels ingetreden in het klooster van de “arme Clarissen”, zo staat omschreven in de akte, in Boxtel. Ze had haar erfdeel uit het bezit van haar vader ingebracht.

Maar daarbij was geen rekening gehouden met de opbrengst van het stukje akkerland onder Esch. Moeder overste, abdis van het klooster, neemt rigoureuze maatregelen: er moet geld van de verkoop van de opbrengst van het land naar het klooster. Zo niet, dan gaat het klooster verder procederen en dan kunnen de kinderen ook niet tot deling van het bezit komen.

Er wordt dus maar snel een afspraak gemaakt met deze moeder overste. Het klooster laat aantekenen dat het transport van het stuk land moet worden gewijzigd en wel op die manier dat Dirck van Kessel zal afzien van verdere afspraken. De kinderen van Adriaen Jacops zullen de som van 350 gulden betalen. Op 1 januari 1635 wel te verstaan. Gelukkig nieuwjaar…

Geschreven door:

Marilou Nillesen

Vind je dit leuk? Lees dan ook:

- Aangenomen met algemene stemmen

- Krachtige kanonnen 

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Stokslagen op Nieuwjaarsdag!

Een lastig te lezen nieuwjaarswens met vreselijke gevolgen...

Deze week schud je waarschijnlijk tientallen handjes, geef je nog drie keer zoveel zoenen en wens je iedereen in je omgeving een gelukkig nieuwjaar. Misschien hou je niet zo van dit ritueel en kunnen al die handjes en kusjes je gestolen worden, maar in 1688 kreeg ene Jacobus de Haen een wel héél vreemd en pijnlijk antwoord op zijn nieuwjaarswensen...

Op een waarschijnlijk bitterkoude Nieuwjaarsdag 1688, tussen 8 en 9 uur 's ochtends was Jacobus de Haen, een rechtenstudent, samen met zijn vrouw, moeder en zussen op weg naar de kerk om de mis bij te wonen. Onderweg kwam hij een zekere Acchijn tegen, een jonge adjudant uit het Waalse regiment, dat in Grave gelegerd was.

Voor de liefhebbers van oud schrift: kun jij het incident helemaal ontcijferen?

Jacobus nam netjes zijn hoed af en wenste de jonge adjudant een 'geluksaligh jaar'. Acchijn gaf hem echter geen hand of een gelukswens, maar pakte zonder enige aanleiding zijn rottingh (of stok) en stootte hiermee tegen Jacobus' borst, waardoor hij bijna struikelde!

...en het slot van de notarisakte

Acchijns woede was hiermee nog lang niet bekoeld. Integendeel, hij gaf de student maar liefst 25 'slaegs op sijn hooft ende lijff'. Zo verklaren twee getuigen bij de Graafse notaris Ludolph de Haen, die het hele gebeuren vanuit hun huis gade hebben geslagen.
Arme Jacobus! Zijn nieuwe jaar was niet bepaald 'gelukkig en gezond' begonnen met vele blauwe plekken en wie weet welke ernstige verwondingen hij nog meer had opgelopen? Laten we hopen dat de rest van 1688 voor hem wat rustiger is verlopen...

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Ook goede voornemens?
- Oud en nieuw valt in het water

Prettige feestdagen!

Een goed 2010!

Op naar een mooi, nieuw jaar! Dat ook 2010 maar weer veel geschiedenis mag schrijven...

Weet je in welk jaar de vuurwerkfoto in Veghel is genomen? Of herken je jezelf in één van de oliebolleneters in Den Dungen op de foto hieronder? Laat het ons weten!

Zelf nog leuke foto's van 'historische' jaarwisselingen? Stuur ze door naar ons. En vertel erbij waarom die jaarwisseling zo bijzonder is geweest.


Foto boven: Markt in Veghel (foto Harry van Liempd)

Foto onder: Oliebollenkraam van De Poorter, circa 1962 (foto Het Zuiden)