'Van Sasse' weer in bedrijf

Gemaal Van Sasse opnieuw geopend onder de tropische zon in Grave

Op vrijdag 12 juni 2015 beleefde Gemaal Van Sasse aan de monding van de Raam bij Grave zijn tweede officiële opening. De eerste had al in 1929 plaatsgevonden, onder de vlag van Waterschap De Maaskant, dat in 2004 opging in Waterschap Aa en Maas. Samen met de burgemeester van Grave verrichtte de dijkgraaf van Aa en Maas de openingshandeling.

Alexander van Sasse van Ysselt

Gemaal Van Sasse is gebouwd om een einde te maken aan de wateroverlast in het Land van Cuijk. Vooral het riviertje de Raam was daarvoor verantwoordelijk. Het bracht zuur Peelwater de regio in en mondde via de oude haven van Grave uit in de Maas.
Die monding voldeed niet meer en doordat bij de kanalisatie van de Maas bij Grave een stuw (met verkeersbrug) was gebouwd, moest het riviertje voortaan beneden die stuw, dus ten westen van Grave, uitstromen in de Maas.

Bij de nieuwe monding verrees in 1928-1929 een nieuw gemaal, voor een bedrag van 101.950 gulden. Naamgever was Alexander van Sasse van Ysselt, die van 1921 tot 1927 de eerste voorzitter was geweest van het toen pas opgerichte Waterschap De Maaskant.

Mis en noenmaal
Woensdag 29 mei 1929 tussen 9 en half 10 arriveert een groot aantal VIP's, onder wie de minister van Waterstaat bij de Elisabethkerk in Grave. Zij wonen een plechtige Mis bij, het eerste programmaonderdeel van de opening van Van Sasse.

Zou jij ook aan willen schuiven bij dit heerlijke noenmaal?

Daarna verplaatst de stoet zich naar het gemaal, dat eerst wordt ingezegend en dan pas officieel geopend. Na de "eerewijn", de bezichtiging en de fotoshoots is het hoog tijd voor de lunch, maar het programma maakt bovendien gewag van een "noenmaal", in Hotel Boggia aan de Burchtstraat in Nijmegen.

Broodjes en een wandelkaart
86 jaar later verloopt de opening enigszins anders. De gasten komen aan onder een brandende, tropische zon en vinden dankbaar onderdak in een tent, waar blowers de hitte temperen. Voor degenen die hun lunch moeten missen zijn er broodjes, maar vooral de gekoelde flesjes water zijn in trek.

Het feestelijke programma uit 1929, heel wat anders dan 86 jaar later!

Na een viertal korte presentaties in de tent volgt dan de openingshandeling bij het gemaal. De burgemeester van Grave mag een plastic koker uit het water naar boven halen. In de koker treft hij een wandelkaart aan met een route langs 'natte' bezienswaardigheden in en rondom Grave. Vervolgens kunnen de genodigden rondwandelen in en rondom het gemaal en de vistrap. Met de gang van zaken in 1929 nog in het achterhoofd constateert de lezer met mij dat er in 86 jaar heel wat veranderd is...

Geschreven door:
Henk Buijks

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Eeuwige zwanenliefde 
- Stort Uw zegen uit...


De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Eeuwige zwanenliefde

Een eenzaam eendje in de Graafsche Raam - in de jaren zestig zwom hier een eenzame zwaan, op zoek naar gezelschap...

Dit keer geen tranentrekkende liefdesbrief over mensen maar... over zwanen! Het Graafs gemeenteraadslid Laguette maakt zich in 1968 namelijk ernstig zorgen over 'een eenzame zwaan van het mannelijk geslacht', die in de Graafsche Raam rondzwemt en het de andere eendjes knap lastig maakt. Reden genoeg voor Laguette om in de pen te klimmen en de gemeente Rijkswijk om een donatie te vragen van... een vrouwtjeszwaan!

Waardige echtgenote gewenst!
De eenzame Graafse zwaan, overigens een fraai exemplaar, wordt er 'door het alleen zijn niet vriendelijker op en duldt de grote hoeveelheid eenden nauwelijks,' zo schrijft het raadslid. Een tijdje geleden bezocht Laguette de gemeente Rijswijk en aldaar stuitte hij op diverse gelukkige zwanenfamilies.

Een bijzondere Graafs-Rijswijkse echtverbintenis

Gezien de zwakke financiële positie van de gemeente Grave verzoekt Laguette de gemeente een 'waardige echtgenote' voor de Graafse zwaan te sturen, 'zodat ook onze grachten in het voorjaar door een hopelijk gelukkige Graafs-Rijswijkse echtverbintenis, méér bevolkt zullen worden door deze edele dieren, iets waar vooral onze jeugdige inwoners reikhalzend naar uitzien.'

En ze leefden nog lang en gelukkig!
De burgemeester en wethouders van Rijswijk hebben goed nieuws voor die arme zwaan in Grave: Laguette mag daar een prachtige vrouwtjeszwaan op komen halen met de wens 'dat deze beschikbaarstelling tot een goed en vruchtbaar huwelijk zal leiden.'

Eeuwige zwanenliefde!

Aanvankelijk was het de bedoeling dat de vrouwtjeszwaan terug zou keren naar Rijswijk, wanneer dit huwelijk inderdaad zijn vruchten af zou werpen. Maar het voormalige vestingstadje werd dubbel gematst: het liefdeskoppel mocht permanent samen in de Graafsche Raam rondzwemmen!

De gemeente Rijswijk zorgt hiermee voor een romantisch einde van een prachtig sprookje: 'Ofschoon uw gemeente als garnizoensplaats vermoedelijk gewend is aan detacheringen, is het onze bedoeling dat U deze zwaan een permanent verblijf in Uw gemeente aanbiedt. Ook ten deze huldigen wij de opvatting dat een goed huwelijk onontbindbaar moet zijn.'

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Wilde klopjachten!
- Alarm aan de Maas