De zeep der wijzen!

Wie doet deze mysterieuze magier in het Land van Cuijk?ffff

De laatste tijd zijn oude reclames weer helemaal 'hot.' Steeds meer 'antieke' merken worden nieuw leven ingeblazen. We zien prachtige plaatjes van verfrissende flessen Exota, alsof ze nooit zijn weggeweest. Misschien kunnen de zeepfabrikanten ook wat opsteken van de reclame van een wel heel mysterieus stukje zeep in de jaren dertig...

De spanning stijgt...
Wanneer je in de jaren dertig De Echo, een lokale krant in het Land van Cuijk opensloeg, viel je oog meteen op een spannende tekening in de linker bovenhoek. Wat deed dat rare tovermannetje daar? Waar kwam hij vandaan en belangrijker nog...wat zou hij ons gaan brengen?

Hier ben ik!
Na enkele weken kregen de 'huismoeders' van het Land van Cuijk dan uiteindelijk het verlossende antwoord. Hun zware huishoudelijke arbeid zou aanzienlijk worden verlicht door de komst van 'Hermit soap, de zeep der wijzen!' Dus, op naar de kruidenier, dames!

De onthulling van de zeep der wijzen...

Door het mengen van allerlei ingredienten, die uiteraard geheim bleven, had het magische mannetje een zeep gebrouwen van 'ongekende kwaliteit.'  Bovendien, door het handige formaat gleed het niet steeds uit je handen wanneer het nat werd. Ideaal, zeker voor de vrouwelijke gebruikers van Hermit Soap, want het was 'speciaal gemaakt voor de dameshand!' Wie weet liggen binnenkort de schappen weer vol met dit donzig schuimende zeepje...

...speciaal gemaakt voor de dameshand!

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Van kladje tot reclame: over werken bij Iduna
- Oude reclames in de aanbieding!

Carnaval: in het groot en in het klein

...carnaval van alle tijden...

Nog lang niet uitgedweild? Op onze website www.bhic.nl vind je uiteenlopende verhalen over carnaval. In verschillende decennia en in verschillende vormen. Wat is jouw verhaal van carnaval? Of favoriete foto? Vul ons archief maar aan...

...Den Bosch, 1930...

De bovenstaande foto vind ik zelf een prachtige foto van carnaval in het klein. Toen de foto werd ingestuurd - in 2011 - was het kleine meisje 81 jaar. Haar dochter Anne-Lous stuurde het plaatje in en vertelde dat met meisje, als clown verkleed, haar tante was. Twee kleine meisjes waarvan één het waarschijnlijk heel leuk vond om zich te verkleden en de ander nog geen benul had. Maar haar eerste carnavalsfeest is wel prachtig in beeld gebracht.

...Grave, 1946...

Deze foto draagt weer een heel andere boodschap uit. Gemaakt in Grave, in 1946. Het kan haast niet anders of al deze mensen zijn op één of andere manier getekend door de oorlog. Maar daar wordt met deze foto - in ieder geval voor het moment - een streep onder gezet. Maar ook weer niet, getuige de persoon linksachter in de hoek.

...Esteren, eind jaren vijftig...

Deze laatste foto (in dit rijtje) geeft een mooie impressie van eind jaren vijftig. De drumband is allang weer voorzien van mooie trommels maar de weg is nog onverhard. De huizen in de verte hebben antennes op hun dak. Over tien jaar gaan we voor het eerst naar de maan. Maar een raket is op het moment dat deze foto wordt gemaakt alleen een object voor in de carnavalsstoet. Lees het hele verhaal (met de foto van de zelfgeknutselde raket) maar eens hier.

Marilou Nillesen

Vind je dit leuk? Lees dan ook: 
- Brabant als vakantiebestemming
- Carnaval in de woonkamer

Beam ze up

...Een deel van de familie Nijssen-Haazen uit Asten (buurtschap Vosselen).
V.l.n.r. Tinus, vader Peerke, moeder Hanneke, Mietje en Sjaak... 

Hij was van 1878 of daaromtrent. En zij ook zoiets. In 1907 trouwden ze en daarna kregen ze kinderen. In 1910 werd hun derde geboren, het eerste meisje, en zij zou veel later mijn moeder worden. Ik heb 't dus over mijn grootouders van moeders kant.

Ze leven uiteraard al lang niet meer. Ook hun kinderen - behalve mijn moeder nog een stuk of vijf - zijn er niet meer. De laatste vertrok een paar jaar geleden, een heel eind op weg naar de honderd.

Mijn grootvader van moeders kant heb ik nooit gekend. Grootmoeder wel. Die is nog bij me op de eerste communie geweest. Dat weet ik omdat ik daar een foto van heb. Verder heb ik niet veel foto's van m'n grootouders, ook niet van die van vaders kant. In de eerste helft van de vorige eeuw werden er wel redelijk wat foto's gemaakt, maar niet bij de boeren op 't Brabantse zand.

Heel verrassend dus om op Facebook - dankjewel Maria - ineens een prachtige foto aan te treffen met daarop de ouders van mijn moeder en drie van hun kinderen. Prachtig omdat die foto er niet 'op z'n zondags' uitziet. Grootvader staat er op met zijn nog zwarte haren, grootmoeder als een fragiel vrouwke, de ene ome als jonge boer, een andere als puber en een tante als durske. Een foto van ergens tussen 1925 en 1930 lijkt me. Jammer genoeg zonder mijn moeder.  

Grootvader, hoorde ik ooit van haar, had een vooruitziende blik. Die voorspelde in die tijd al dat er ooit zoiets zou komen als televisie. 'Er komt een tijd dat je de mensen op de radio gewoon in je huiskamer kunt zien,' orakelde hij. Heel moeilijk was dat niet te voorspellen, want juist in die tijd werd goede sier gemaakt met experimentele tv. Maar dat wist mijn moeder weer niet. 

Grootvader kon natuurlijk niet bevroeden dat hijzelf en zijn gezin, betrapt door de toevallig passerende fotograaf, nog geen eeuw later als een verzameling pixels de wereld over zouden gaan. Dat ze zomaar oproepbaar zouden zijn van hier tot Canada en van daar tot Nieuw-Zeeland en dan weer terug.  En het 'beam-me-up-Scotty' ging zijn voorstellingsvermogen gelukkig helemaal te boven. Die droom liet hij ons. Daarom, graag tot ziens in 2150! 

Deze tekst is van de hand van gastblogger Piet Snijders. Meer van dergelijke verhalen vind je op zijn blog Horlepiet. Ben jij ook op een mooi verhaal gestuit tijdens je genealogische of historische onderzoek? En wil je dat verhaal delen? Stuur het in! Niet te lang (rond de 250 à 350woorden), illustratie erbij en we plaatsen het op ons weblog. Wie durft? :-)  

Crisis voelbaar in krantenberichten

...Uit de Udensche Courant, 13 december 1930...

Het doet wat aandoenlijk aan, dit artikeltje uit de Udensche Courant uit 1930. Over hoe je je kousen kunt sparen, door een extra papieren zool in je schoen te leggen. Tegelijkertijd geeft het feilloos aan hoe schrijnend deze jaren dertig moeten zijn geweest. Want ze zijn niet alleen lekker warm maar ook goedkoop te vernieuwen.

Vind je dit interessant? Lees dan ook: 
- Werkverschaffing
- JéDéWé of De Sok

Klokkenluider over 'zelfwerkend waschmiddel'

...Udensche Courant 1930...

Zou het een enthousiaste reclamemaker zijn geweest of waren vrouwen in die tijd echt blij met een 'zelfwerk waschmiddel' dat ook nog maar eens een kwartje kost? 

Daar kunnen wij ons met onze wasmachines en wastabletten weinig bij voorstellen. Hoewel reclamebureaus nog steeds alles uit de kast halen om hun product aan de vrouw... euh man te brengen.

...wasmiddelreclame anno 2013...

Vind je dit interessant? Lees dan ook:

- Ramen wassen met groene zeep

- We houden het skon

Laten we wél die auto kopen!

Bij het sluiten van het sociaal akkoord een paar maanden geleden zei premier Rutte het nadrukkelijk: "Laten we wél die auto kopen!" Zou onze premier toevallig de advertentie in de Udensche Courant hebben gezien?

...uit Udensche Courant van 1930... 

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook:
- Automobilistje spelen
- Raadsels rond een benzinepomp

Wenken in den winter voor autohouders

...Uden, 1955...

Strenge winters of niet: voor een auto is dit niet de gemakkelijkste tijd van het jaar. Gelukkig is er wijze raad!

...Udensche Courant, december 1930...

"Het is raadzaam te beginnen den zwengel te nemen en de krukas een paar wentelingen te laten doen. Daarna ga men achter het stuur zitten." 

Dan wegrijden? Welnee, "men late nu den motor vijf of tien minuten langzaam loopen, om de olie, die in den nacht dik geworden is, de noodige vloeibaarheid te doen krijgen. Dán kan men uitrijden." Succes ermee!

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Toon Groos en zijn garage
- R-4290

Selfie?! Bescherm de Nederlandse taal!

Het woord selfie is door het publiek gekozen als woord van het jaar 2013. Nederlanders konden hun stem uitbrengen op tien woorden, maar selfie kreeg met 32 procent de meeste stemmen. Maar een Angelsaksisch woord als woord van het jaar?!

Daar zouden sommigen ook in 1930 het helemaal niet eens zijn geweest! Lees maar mee in de Udensche Courant van 84 jaar geleden...

...klik op illustratie om het plaatje groter te krijgen...

"Wanneer deze aankondigingen [met woorden uit een andere taal] geschieden is nieuwsbladen of drukwerken, aan huis bezorgd, kunnen zij den lezer, die gevoel voor zijn moedertaal bezit ergeren, maar deze ergernis is van voorbijgaanden aard, evenals de aankondiging zelf, die hij naar de prullemand kan verwijzen", zo staat er onder meer te lezen. En bij het lezen van huizen met namen als Cosoy Corner, Sunny Home of Coin de feu, trok de schrijver van dit artikel waarschijnlijk ook een duckface ;-)

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook:
- Baarden in Beugen
- Reek in de Graafsche Courant

Bestrijdt toch die bronchitis!

...uit Udensche Courant 24 december 1930...

De R zit weer in de maand en dat betekent dat er hier en daar nogal wat wordt gekwakkeld. Dat was in de jaren dertig van de vorige eeuw niet anders. Gelukkig hadden ze toen een wondermiddel dat wetenschappelijk was vastgesteld (aldus de reclametekst): abdijsiroop. "Menschen met sedert jaren telkens terugkerende bronchitis vonden daarbij baat", meldt deze advertentie. "Gebruik buitenshuis Abdijsiroop Bonbons (60 ct). Dan bespoedigt Ge Uw genezing."

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- De cichoreifabriek van Cornelis Timmermans
- In de aanbieding

Huismoeders, wendt u tot volksslagerijen!

...uit de Udensche Courant 1930...

Uit een onderzoek onder 1000 Nederlanders blijkt dat het vertrouwen van consumenten in vleesverwerkende bedrijven laag is, zo werd deze week bekend gemaakt.

Bijna de helft denkt dat bedrijven in de vleesindustrie het niet zo nauw neemt met welzijn, transparantie en hygiene. En dan hebben we het nog niet over paardenvlees of vlees uit vreemde landen dat wordt ingevoerd. En toch... in 1930 was er ook aanleiding tot een advertentie met de tekst: bij ons is GEEN BUITENLANDSCH VLEESCH voorradig!

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook:
- Corsettenweek
- Te koop: een schrijfmachine

Kleding voor de Bende van Oss

Wehberg is nog steeds een bekende naam op het gebied van herenkleding in Oss. Het adres is veranderd en de modellen van de jassen vast ook. Want wie vraagt er tegenwoordig nog om een fietsjekker? De advertentie geeft wel een prachtig plaatje uit de jaren dertig; de tijd dat de Bende van Oss actief werd. Zou één van hen nog daar een 'moderne jongens-overjas' hebben gekocht? Of werden die 5 gulden en 75 cent aan andere zaken zijn besteed?

...Udensche Courant 1930...

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook:
- Corsettenweek
- Hoe zet ik de lekkerste koffie?

De voorloper van het schoolontbijt

Om ontbijten onder kinderen te stimuleren wordt jaarlijks het Nationaal Schoolontbijt gehouden. Deze week voor de elfde keer. Kinderen van diverse basisscholen eten 's ochtends gezamenlijk hun boterhammetje. Want dat brood heel belangrijk is, dat wisten ze in 1930 óók. Het lijkt zowaar wel een voorloper van het schoolontbijt!

...Udensche Courant 13 december 1930...

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook:
- Bier en brood
- De Veghelse koekenbakkers Van den Boer

Beroep: verhalenverzamelaar

...hoog water in Cuijk 1930...

Bij een archief bewaren we niet alleen heel veel oude spullen, we zijn ook altijd op zoek. Op zoek naar het verhaal achter de talloze foto's die we hebben bijvoorbeeld. En daarbij kijken we soms op de meest onverwachte plaatsen. Zoals...

de Facebookpagina van het Brabants Dagblad. Op die manier proberen we ook de verhalen te achterhalen van mensen die niet op onze Facebookpagina komen of nooit dit blog zullen lezen. Want vertellingen zitten in het hoofd van een ieder. Iedere generatie kent zijn eigen gebeurtenissen en vindt die vaak vanzelfsprekend. Maar als niemand die verhalen optekent, gaat die geschiedenis verloren. En het zijn juist de menselijke invulling die geschiedenis zo interessant maakt!

Voorbeeldje dan maar? Deze week hebben we op de FB-pagina van Brabants Dagblad een foto geplaatst van hoog water in Cuijk. Jaren dertig dus lang geleden. Maar het water heeft ons daarna wel vaker tot de lippen gestaan. Een feit. Maar het wordt pas een verhaal als je hoort wat voor een indruk maakt op een meisje van tien jaar. Lees hier het verhaal Het water komt van Elly Schouten-van de Mosselaer en je begrijpt onmiddellijk wat we bedoelen. En o ja, wat is jouw verhaal? Je mag het overal kwijt, hier, op onze site of op de FB-pagina van de krant. Of van ons natuurlijk. We zijn niet voor niets verhalenverzamelaars ;-)

Op het biljart

Driek van Lankvelt heeft het paard voor de huifkar gespannen om met zijn pasgeboren zoon Leo en de even jonge buurtgenoot Jan Somers, vergezeld van hun respectievelijke tantes, de gezusters Van Lankvelt en de gezusters Emonds, naar het dorp te rijden. Geboorteaangifte geschiedde op het raadhuis en daarna volgde de doop in de kerk. Dit lijkt nu allemaal eenvoudig, maar het was vroeger vaak geen kleinigheid. 

Zo is eens het volgende gebeurd. In een zeer strenge winter werd een pasgeborene, wonend op grote afstand van het dorp, naar het centrum gereden. Zoals meestal gebruikelijk, werd bij “Den Brouwer” uitgespannen. Aangifte en doop volgden, maar iedereen was zo verkleumd van de kou en uit zijn gewone doen door het geschok over de hard bevroren zandweg dat als remedie menig citroentje met suiker werd gedronken alvorens de thuisreis werd aanvaard.
De kou was wat verdreven, maar het verstand wat beneveld, want toen men eindelijk thuis kwam bleek men de baby te hebben vergeten. “Waar is onze kleine benjamin?”, vroeg men zich stomverbaasd af. Deze lag nog rustig in het café te slapen, op het biljart!

Foto boven: Driek van Lankvelt en consorten staan klaar om met de baby’s naar het dorp te rijden. Beide moeders liggen dan in het kraambed.
Foto beneden: Het oude raadhuis van Erp waar Driek in de jaren '30 van de vorige eeuw met zijn huifkar naar toe reed...

Bron: ‘Erp in oude ansichten, waarin ook enkele afbeeldingen van Boerdonk en Keldonk’, uitgegeven in opdracht van de gemeente Erp, 1975.

Sinterklaasje komt al jaaaren binnen

Op deze speciale dag - maandag 5 december - bladeren we door het persoonlijke fotoboek van de goedheiligman. Oftewel Sinterklaas door de jaren heen.



1930: met hoog water in Sint-Michielsgestel 



1950: ontvangst in Vught



1958: met de helicopter in Boekel

in de jaren vijftig: op bezoek in Vught

1997: bij personeel op de werf in Uden



Goed gebeurd!

Vee- en warenmarkt in Veghel in de jaren '30

Van alle kanten stromen ze toe: de inwoners van Veghel en omliggende dorpen, maar ook de boeren uit de Meierij. Die zijn er meestal het vroegst bij, dus tegen de tijd dat de fotograaf actief wordt, hebben zij hun centen al gebeurd of een goede aankoop gedaan. Nu dus even bijpraten met bekenden, en daarna de kroeg in voor een borreltje.

Op deze foto zien we boeren op klompen en ‘burgers’ met schoenen. Bij de boeren staan ook twee personen met schoenen, maar aan de overjas te zien lijken zij toch minder ‘boers’. Volgens Rolf Vonk, een trouwe bezoeker van onze site, is deze foto gemaakt op het marktplein van Veghel. Mogelijk op één van de vierjaarlijkse goederenmarkten. Verder had je wekelijks een kalvermarkt, de ‘Stoalmert’, genoemd naar de op stalen aangeboden kledingstoffen die er verhandeld werden. Rechts op de achtergrond zie je het raadhuis. De foto laat een prachtig stukje Veghel uit de jaren ’30 zien.

Heb jij als kind wel eens de veemarkt bezocht en gekeken naar het handjeklap? Ging je dan misschien zelf met vader mee om beesten te kopen of verkopen? Dat heeft vast indruk gemaakt. Zo ja, vertel het ons. Het BHIC is namelijk altijd op zoek naar bijzondere verhalen.

Wist je trouwens dat het BHIC speciaal voor de inwoners van Veghel online geschiedenisboekjes heeft gemaakt? Daar vind je veel meer foto’s en verhalen van en over Veghel.

Hoewel kledingstoffen het tegenwoordig nog steeds goed doen op de markt, is deze foto van jaren geleden. Hij is genomen tijdens de officiële opening van de 14-daagse markt in Veghel in 1965.

Handel bij het Heilig Hart

Zoals vele foto’s kan ook deze vandaag de dag niet meer worden gemaakt. Stel je eens het Walplein voor, met je rug naar de winkelpanden aan de noordzijde, en kijk dan eens schuin de Molenstraat in. Tien tegen één dat je dan de blokkendoos van de V&D ziet. Vóór 1940 stond daar nog het Heilig Hartbeeld en aan de voeten daarvan stond de bloemen- en plantenverkoper. Achter het beeld zien we de oude ANWB-wegwijzer en tussen de bomen door nog net de hervormde pastorie.
De huidige Osse centrummanager zal vast blij zijn met deze foto, al zal hij niet meteen de slopers laten komen…

Veel Ossenaren bewaren goede herinneringen aan deze plek, zeker met dat zomerzonnetje erbij. Ga in gedachten eens terug naar die tijd en laat óns dan eens meegenieten. We zien je reactie graag tegemoet!

Foto: Er werden goede zaken gedaan voor het Heilig Hartbeeld in Oss

Geen lieverdjes...

De Bende van Oss, het blijft een boeiend stukje Brabantse geschiedenis en er zijn al veel woorden aan gewijd. Zondagmiddag deed Henk Buijks, historicus van het BHIC, live verslag van deze roemruchte bende in het radio-programma van Eric Kolen: BrabantLeeft!

Nieuwsgierig wat hij daar vertelde? Ga dan naar 'Uitzending gemist van BrabantLeeft!' en klik op 'beluister uitzending'. Via de cursor kun je gaan naar het interviewfragment dat precies bij minuut 13:00 begint en tot minuut 19:00 duurt.

Meer weten over De Bende van Oss? Dan kom je op onze online geschiedenisboekjes aan je trekken. Kijk ook eens op onze YouTube hoek naar het filmpje van de filmopnames onlangs gemaakt in Ravenstein of via Flickr naar de foto’s hiervan.

Foto: Het overhoop gehaalde interieur van het boerderijtje op het Benedeneind in Oijen waar, in de nacht van 15 op 16 mei 1934, de roofmoord op de gebroeders Verhoeven plaatsvond. Onder een matras bij de kachel lag de vermoordde Toon Verhoeven.

Help! De Bende van Oss is terug?!?

Als je in het centrum van Ravenstein woont, kun je er niet omheen: de filmopnames van de roemruchte Bende van Oss zijn van start gegaan. Afgelopen weekend was niet Oss maar Ravenstein het decor voor de opnames, omdat er in Oss de laatste decennia te veel gesloopt is.

Het BHIC was er bij en keek ernaar: dravende paarden door de straten, ‘boeven’ die in jaren dertig kapsels de marechaussee uitdaagden met wilde gebaren en geschreeuw… En natuurlijk ook regisseur André van Duren, die alles nauwkeurig in de gaten hield en zijn crew uitvoerig briefde.
Dagen is er gewerkt om Ravenstein om te toveren tot een jaren dertig stad. Zo werd het straatbeeld voorzien van een verloederde ‘make-over’. Daar hadden de filmproducenten geen moeite mee, in no time werd er een lading zand uitgestrooid over het straatdek. Ook de huizen moesten er aan geloven: er werden houten planken ‘stoer’ tegen ramen getimmerd en huizen werden voorzien van krakkemikkige panelen (het zal je huis maar wezen!). Een oude benzinepomp werd pontificaal voor een woning geplaatst. Dát waren nog eens tijden!

De film van deze bende die Oss in de jaren ’30 terroriseerde gaat in september 2011 in de Nederlandse bioscoop in première, met in de hoofdrol Sylvia Hoeks. Andere belangrijke rollen zijn weggelegd voor Frank Lammers, Theo Maassen, Marcel Musters en Daan Schuurmans.

Het BHIC gunt je uiteraard graag een blik achter de schermen! Kijk dus naar de speciale fotoreportage op Flickr. Interesse in de historie van deze bende? Ga dan eens naar een paar verhalen over deze bende op onze site.

Foto: In 1934 zet de overheid na een moorddadige roofoverval op twee oude broers in Oijen een extra detachement marechaussee in Oss. Als de marechaussee eindelijk een dader aan het praten krijgt, kunnen een groot aantal misdrijven opgelost worden. Koningin Wilhelmina vond de prestaties van deze heren buitengewoon goed en deelde persoonlijk onderscheidingen uit. Op deze foto huldigt procureur-generaal Speyart van Woerden de marechaussee voor het oprollen van de Osse Bende. De manschappen worden op de binnenplaats van de kazerne aan de Hescheweg toegesproken (Collectie: Stadsarchief Oss, 1935)

Hoeden

Een man achter een spreekgestoelte houdt met spreek- en lichaamstaal zijn gehoor gevangen. Van alle kanten zijn zij toegestroomd, mannen en vrouwen. De auto op de voorgrond is helemaal ingesloten.

Maar wat een hoeden: hoge, maar ook dames- en bolhoeden! Natuurlijk zijn er ook petten, maar die lijken in de minderheid te zijn. Enkele hoge hoeden staan op de eerste rij – misschien is de spreker een VIP. Zou hij een verkiezingstoespraak houden? Hij staat in elk geval voor het oude Schaijkse gemeentehuis, ergens in de jaren ’30 van de vorige eeuw. Wie weet welke redenaar hier in actie is … Herken jij personen ondanks de afstand in tijd?

Of wil je meer weten over het wel en wee in Schaijk? Ga dan naar de digitale geschiedenisboekjes die het BHIC speciaal voor belangstellenden heeft gemaakt, te vinden op: www.bhic.nl/schaijk (of www.bhic.nl/landerd). Daar vind je ook het Flickr-hoekje waarover we je in het vorige blog al uitgebreid hebben geïnformeerd.

Foto: Menigte voor het oude Schaijkse gemeentehuis, ergens in de jaren '30 van de vorige eeuw