Posts tonen met het label eikenprocessierups. Alle posts tonen
Posts tonen met het label eikenprocessierups. Alle posts tonen

maandag 4 juni 2012

De militaire belangen van een rups

...brief over bestrijding rupsenplaag...
Al eerder kwamen we in ons archief tegen dat de eikenprocessierups al eeuwenlang voor overlast zorgt. Maar collega Mylène wees ons op een bijzonder briefje uit Velp uit maart 1940. Daaruit blijkt dat meerdere keren een beroep is gedaan op het leger om de rupsennesten te bestrijden. De majoor heeft in die periode echter wel iets anders aan zijn hoofd...

De plantenziektenkundige dienst Wageningen schrijft in februari 1940 naar de burgemeester van Grave. De inspecteur vertelt over het groot aantal rupsennesten van de bastaardsatijnvlinder die ernstige beschadigingen aan gewassen kan veroorzaken. Hij heeft dan al een brief geschreven aan de commandant van het veldleger - zo schrijft de inspecteur - om "zoveel mogelijk ook door de militairen de nesten te doen verzamelen en verbranden omdat daarmede ook militaire belangen gemoeid kunnen zijn. De haren der rupsen kunnen bij vele personen ontstekingen van huid en oogen veroorzaken." 

Om meer militaire hulp te krijgen, roept de inspecteur van de plantenziektenkundige dienst de hulp in van de burgemeester in Grave. Wil hij niet nog een briefje schrijven dat de inzet van mankrachten gewenst is bij het opruimen van de nesten? 5 Maart 1940 tikt de burgemeester het verzoek. Het antwoord volgt snel. "In antwoord op Uw brief dd. 5 Maart 1940 heb ik de eer UEdelachtbare mede te deelen dat het vernietigen der rupsennesten door militairen alleen kan geschieden in de onmiddellijke omgeving der gevechtsopstellingen. Het is tot mijn leedwezen niet mogelijk hieraan uitbreiding te geven", antwoordt de majoor. Het is aannemelijk dat de majoor zich in het voorjaar van 1940 zorgen maakt over ándere dingen dan de rups.
...het antwoord van de majoor...
Tien jaar daarvoor had in dezelfde omgeving gardiaan P. Rufinus van het Capucijnenklooster in Velp zich al ernstig zorgen gemaakt. De burgemeester had namelijk huis-aan-huis een brief bezorgd dat de nesten van rupsen moesten worden verwijderd. "Onze tuin zit vol. Voor de fruitboome en heggen kunnen wij - en zullen wij zorgen. Doch 't is voor ons onmogelijk de nesten te verwijderen uit de hooge boomen in 't bosch." Hulp of steun vraagt Rufinus niet concreet. "Edelachtbare Heer Burgemeester, ik wilde U dit even melden."

...uit de brief van P. Rufinus...

vrijdag 15 juli 2011

Eikenprocessierups kriebelde in 1812 al

...deel uit het besluit van 1812...
Je zou het door het herfstachtige weer van de afgelopen dagen wellicht niet denken maar dit zijn de topmaanden voor de eikenprocessierups. Nadat in eind april, begin mei de eitjes zijn uitgekomen, waaien de haartjes van de rups vooral in juni en juli in grote getalen rond. Wie denkt dat dit iets is van de laatste tijd, komt bedrogen uit. Ook in 1812 werden er al maatregelen genomen.

Een trouwe bezoeker wees ons op een besluit uit 1812 van de prefecture des Bouches du Rhin (toegangsnummer 16, inventarisnummer 1588). Deze zogeheten rijksbaron Fremin de Beaumont heeft het over de "dringende noodzaakelijkheid van het zuiveren der rupsen uit alle de boomen; dat de beste tijd voor die verrigting het oogenblik is waar in die insekten zich nog in hare gewebben bevindende."

Er volgt een lijst met zes artikelen waaraan mensen moeten voldoen om de rupsen te verwijderen. Doen ze dat niet, dan wacht ze een boete van vijf francs.


Maken we een sprongetje in de tijd. Op de foto hierboven zijn we beland in de jaren veertig van de vorige eeuw. Op de weg van Sint Anthonis naar Elsendorp, om precies te zijn. Vooraan links staat kantonnier Piet Lucassen die aan het snoeien is in verband met een rupsenplaag. Grote kans dat het ook om de eikenprocessierups gaat. De familie Hendriks (dochters Nel en Dina, moeder en vader Willem) kijken van een afstandje toe.

Ook wel eens de eikenprocessierups in het archief tegengekomen? Laat het ons weten! Ook voor andere opmerkelijke of herkenbare zaken zijn we te porren...