Posts tonen met het label oktober. Alle posts tonen
Posts tonen met het label oktober. Alle posts tonen

maandag 8 december 2014

Kaas met beschoten gaten

..."By de kaas is, zooals bekend, een gaatje meer of minder geen ramp"...
Nog maar pas geleden stond in Brabants Dagblad het verhaal van Annie Brok over haar herinneringen aan de bevrijding. Mevrouw Brok toonde een mooie foto van een doorzeefde vuilniswagen die vol met kaas zat. Bij collega Mariët Bruggeman ging meteen een belletje rinkelen: dit verhaal ken ik! Hetzelfde voorval, maar dan opgetekend door Josephus de Rijk.
...het verhaal uit de krant over de beschoten kaas...
Mariët koos vorig jaaar een bijzonder Hema-kladblokje als haar Stuk van het Jaar. Het mapje zit vol met persoonlijke aantekeningen van Catharina van Rijn en van haar man Josephus de Rijk, gecombineerd met krantenberichten en wat officiële stukken. Er zitten zelfs Valentijnskaarten in. Ook zitten er twee schriftjes in deze omslag waarin krantenberichten zijn geplakt over het verloop van de oorlog. Daartussendoor schrijft (waarschijnlijk) Josephus zowel in het Nederlands als in het Engels over zijn ervaringen in de oorlog.

De achterkant van de bladzijden werden gebruikt om de oorlogssituatie in en om ’s-Hertogenbosch te omschrijven. Aan het handschrift te zien, zijn deze aantekeningen waarschijnlijk van Josephus. Hij begint daar eind september 1944 mee en de laatste aantekening in dit blokje dateert van maandag 9 oktober 1944. Zo schrijft hij over een grijze auto van de gemeentereiniging waarin kazen werden vervoerd richting ’s-Hertogenbosch.

Van bovenaf gezien leek deze auto waarschijnlijk erg op een tank. Hij wordt daardoor aangezien voor de vijand en door de Engelsen doorzeefd met kogels. "De heeren inzittenden wisten op 't nippertje het veege lijf te redden. De wagen werd doorzeefd teruggevonden." Maar zoals Josephus optimistisch opmerkt "een gaatje meer of minder in de kaas is geen ramp".

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Een Bossche bevrijdingsbaby
- De Kinderjaren 1945-1953

donderdag 20 juni 2013

Annemarie kiest: propaganda-affiche #stukvanhetjaar


...de favoriet van Annemarie...
Tijdens de Maand van de Geschiedenis - in oktober a.s. - vindt de landelijke online verkiezing Stuk van het Jaar plaats. Natuurlijk doet ook het BHIC hieraan mee! Verschillende BHIC-medewerkers hebben hun favoriete stuk uitgezocht. Vanaf 1 juli a.s. kun je je stem uitbrengen op: www.bhic.nl/stukvanhetjaar. Op ons blog presenteren de BHIC-medewerkers de komende weken hun favorieten en nu is het de beurt aan Annemarie.
Het is al weer vijftien jaar geleden dat ik – al bladerend door de affiches van de Tweede Wereldoorlog van de gemeente Sint-Michielsgestel – geboeid raakte door dit propaganda-affiche van de Nationale Jeugdstorm uit oktober 1943.

Als ouder van een opgroeiende puber in die tijd, spreekt zo’n titel OUDERS WAT KIEST U? meteen tot de verbeelding. Maar wat een indoctrinatie sprak uit dit geraffineerde gebruik van beeld en tekst. Niet de jongeren zelf worden aangesproken, maar er wordt een appèl gedaan op de verantwoordelijkheid van ouders om de juiste keuze te maken. 


...of klik hier als je het affiche verder wil vergroten...
Dat het begeleiden van jongeren naar volwassenheid soms een moeizaam proces is, wist zelfs de oude Socrates al. Maar het lidmaatschap van de Nationale Jeugdstorm werd als de enige heilzame weg voorgeschoteld om jongeren van ‘baldadigheid’ en ‘leeghoofdigheid’ af te houden, alsof er geen alternatieven waren. Vooral NSB-ouders zal dat in die tijd hebben aangesproken. Het ledenaantal van de Jeugdstorm moet tijdens de bezetting gevarieerd hebben van 12.000-16.000 leden. Maar we moeten niet vergeten dat verreweg de meeste jongeren tussen de 10 en 17 in Nederland niet in uniformen van de Jeugdstorm paradeerden …
 
Deze archiefschat is zeker niet uniek, maar blijft wel boeiend. Het herinnert ons er aan dat propaganda vanuit ‘onderbuik gevoelens’ – om een meer moderne term te gebruiken - van alle tijden is. Maar dat geldt ook voor ‘baldadigheid’ en ‘leeghoofdigheid’!
 

Hier de tekst van dit propanda-affiche:
 

Ziet ge Uw zoon niet liever hier bij staan, flink en zelfbewust …..  dan dat hij met zijn ziel onder den arm rondhangt

Moet een jong meisje door gebrek aan lichaamsoefening stijf en harkerig worden …..  Of moet zij door spel en sport in haar vrijen tijd dit gemis opheffen en gezond en lenig blijven

Zoo’n spel is juist iets voor Uw jongen, dat is toch heel wat beter ….. dan dat hij uit verveling tot baldadigheden komt

Vindt U het prettig als Uw dochter alleen maar aandacht heeft voor haar lippenstift …. Of ziet U liever, dat zij haar handen op deze manier gebruikt?

Gezonde lichaamsoefeningen in de frissche lucht – dat is een zegen voor Uw jongen .. of meent U dat dit spel gezonder is?

Zou Uw dochter in een dergelijke omgeving opgroeien tot een gezonde vrouw en moeder …. Of zou zij flinker en degelijker worden, als zij ook voor dit werk niet terugschrikt? 

 

Annemarie van Geloven
Medewerkster studiezaal BHIC, locatie ‘s-Hertogenbosch 

Vind je dit interessant? Lees dan ook: