Zomerstorm gezien vanaf het water

...Telegraaf mei 1983...

12 Mei 1983 zal menig zeilliefhebber in het geheugen gegrift staan. De weersverwachting voor die dag was goed en veel mensen gingen het water op. Maar vanuit het zuidwesten naderde in hoog tempo een actief lagedrukgebied, afkomstig vanuit het Kanaal. In het weermannen-jargon een ‘Kanaalrat’, die het KNMI niet tijdig had zien aankomen. In drie uur tijd passeerde het lagedrukgebied als een windkracht 10-storm Nederland, daarbij de watersporters volkomen overvallend. Enkele mensen kwamen om nadat ze overboord sloegen of hun boot zonk.

Joop Geevers uit Nuenen was die dag ook op het water. “In de week van Hemelvaartsdag gingen wij met de toen grootste zeezeilvereniging van Nederland de ‘PZV-Zeezeilvereniging voor PHILIPS-medewerkers’ altijd een week de zee op. In mei 1983 ging de Ramsgate Rally met een vloot van 14 jachten volgens plan naar het 100 mijl westelijker gelegen United Kingdom.”

“Naast secretaris van PZV was ik ook één van de PZV-gebrevetteerde navigator-wachtleiders, met een jaren eerder in de Zeevaartschool te Amsterdam behaald diploma Theoretische Kustnavigatie op zak. En in dat jaar 1983 fungeerde ik op verzoek als Navigator-Wachtleider naast Schipper-eigenaar Harry van Eijsbergen op de Westerly Centaur ‘J’Arrive’. We verzamelden in Zierikzee en voeren op eigen verantwoording naar het Belgische Blankenberge. Het aan de oversteek voorafgaande ‘inschommelen’."

...Limburgsch Dagblad 14 mei 1983...

Het is inmiddels meer dan dertig jaar geleden. Elektronica voor plaatsbepaling (GPS) en een computer voor weerkaarten hadden de mensen van de PZV niet.  “De navigatie geschiedde uitsluitend op kompas en via allerlei berekeningen “met de hand” in de vooraf aangeschafte zeekaarten.  In de zeekaarten werkte je daarom vooraf ook de laatste berichten voor de zeevaart bij met de jongste gegevens over veranderingen. Je zorgde dat de Almanak en de voor onze tocht belangrijke Getijdentabellen bij de hand lagen.”

Joop Geevers vertelt hoe hij met potlood de koers bijhield, rekening houdend met de drift van het schip en richting en sterkte van de wind; constant alle afwijkingen verwerkend. In het vaarplan werden de nodige tonnen/boeien en lichtschepen opgenomen en onderweg werd met de peilkompas de positie opgenomen. Dat werd weer vergeleken met je potloodlijn in de zeekaart en leidde dan vaak tot een herziene koers voor de stuurman aan het roer.

“Onderweg had ik het druk met onder meer weerberichten beluisteren en optekenen om daarmede je eigen weerkaart te maken. De conclusies daaruit besprak je met de schipper. En zo nodig werd het vaarplan aangepast. In de middag om 16u50 hoorde ik op BBC4: GALES (stormachtige wind). Tesamen met de in het logboek vastgelegde teruglopende barometerstanden: oppassen dus! Na enkele te overwinnen perioden van zeeziekte en uren koude regen liepen we om 22u40 in het donker binnen in Blankenberge. Na afmeren wil je wel een warme hap en die kregen we om 24u30 nog bij Els in bar Moby Dick. Hulde!”

“Tijdens de volgende briefing attendeerde ik op in mijn ogen onbetrouwbare kleine depressie onder het United Kingdom. Wij gingen voor de eerste keer niet “naar Engeland varen”. Na korte kusttochten naar Nieuwpoort en terug naar Blankenberge, waar wij op die Hemelvaartsdag op de pier een windkracht 12 Bft gemeten hebben, de gehele dag de marifoon beluisterden over de reddingsoperaties op zee. Waaraan de Belgische Zeemacht en de naast onze ligplaats in een weiland af-en-aan vliegende helikopters en reeksen ambulance-auto’s deelnamen.” Het latere excuus aan NL van het KNMI vond Joop magertjes. “Maar er is aldaar sindsdien veel verbeterd.”

Geschreven door:
Joop Geevers

Vind je dit leuk? Lees dan ook:
- Noodweer boven Veghel en Sint-Oedenrode
- Peilschaal "Lith-dorp"

De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Helemaal 'herfst-proof'

Regenkapjes kunnen dus ook modieus zijn, althans in 1957...

Vele scholieren peinzen er tegenwoordig niet over om zich goed te beschermen tegen het gure herfstweer. Met dunne jasjes stappen ze op de fiets, terwijl de regenpakken ongebruikt in de kast blijven liggen. Wat dat betreft kunnen we nog heel veel van oude kranten leren; van modieuze regenkapjes tot prima fietsmantels!

Groot alarm!
Nonchalante rommelknotjes waren er vroeger niet bij; met name de vrouwen besteedden de uiterste zorg aan hun kapsel. Een modieus plastic regenkapje was dus eigenlijk een must om de keurige lokken in bedwang te houden.

Paniek, een regenkapje verloren!

In 1955 was een Boxmeerse dame waarschijnlijk in lichte paniek toen zij merkte dat ze haar zwarte regenkapje was kwijtgeraakt. Meteen stuurde ze bovenstaande tekst naar het Boxmeers Weekblad in de hoop dat iemand de kostbare accessoire terug zou komen brengen...

Prima prima!
Met een klein kapje ben je er natuurlijk nog niet. Want zeg nou zelf, wat is er vervelender dan plakkende broeken en doorweekte shirts?

Dé oplossing voor herfststormen in 1917

De oplossing is simpel, zo lezen we in het Boxmeers Weekblad van 1917. 'Prima prima waterdichte fietsmantels' houden je helemaal droog! Mocht je voor een meer classy stijl gaan, dan kon je terecht bij de Vroom&Dreesmann, waar in 1927 verschillende elegante damesmantels te koop werden aangeboden.

Najaarsmode bij de V&D in 1927

Genoeg inspiratie dus voor het komende herfstseizoen! Zelf sla ik bij het eerste druppeltje regen ook meteen mijn gammele parapluutje open, maar misschien moeten we (na al die kapotte paraplu's) eens een voorbeeld nemen aan onze moeders en oma's.

Blader zelf door de kranten!
Het BHIC heeft nu naast het Boxmeers Weekblad, de Graafsche Courant en de Echo, ook de Udensche Courant over de periode 1910-1970 gedigitaliseerd en (gedeetelijke) online gezet. Hiermee staan ruim 40.000 nieuwe krantenpagina's online op www.bhic.nl/kranten. 'Blader' digitaal in bijna honderd jaar historie! Voor lokaal geïnteresseerden een bron bij uitstek om grote en kleine gebeurtenissen uit het verleden te achterhalen. 


Geschreven door: Lisette Kuijper    

Vind je dit leuk? Lees dan ook:
- Geniet van de herfst, steek een sigaret op
- Brabants orkaangeweld


De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Brabants orkaangeweld

Hoewel ook wij blijven klagen over het slechte weer in Nederland, is dat nog niets vergeleken bij de monstertornado die afgelopen maandag over Oklahoma en omgeving raasde. Deze superstorm kostte aan tientallen mensen het leven en zorgde ook voor veel schade. In november 1940 was er in grote delen van Noord-Brabant ook sprake van hevig noodweer en het Boxmeers Weekblad nam zelfs het woord 'orkaan' in de mond. Deze storm zorgde onder meer voor rondvliegende dakpannen, dode kippen en ernstige verwondingen...

De Majellakerk uit Oss had zwaar te lijden onder de heftige storm

'Helsch lawaai'

In Amerika werden afgelopen week door de tornado complete straten weggevaagd, maar ook in Brabant was in 1940 sprake van grote materiële schade. Zo zijn er in Beugen 'ontzaggelijk veel pannen van de daken gewaaid' en ook in Vierlingsbeek sprak men van een 'helsch lawaai' door de rondvliegende dakpannen. Natuurlijk moesten ook vele bomen het ontgelden. Zo legden in Boxmeer twee 'reuzen-beukenboomen' aan het Burgemeesterspad het loodje, die daar al geslachten lang de wacht hielden. Tot slot ging in Sint-Anthonis een 'schoone moderne gestroomlijnde windmolen' verloren, die door de hevige windvlagen in brand was gevlogen. Volgens het Boxmeers Weekblad was dit 'driewerf jammer voor die mooie molen, die het Peelland zo prachtig sierde.'

Het Boxmeers Weekblad over de Brabantse 'orkaan' van 1940

Instortingsgevaar!

De materiële schade was dus aanzienlijk, maar onze eerste gedachten gaan uiteraard uit naar de slachtoffers van een storm. Gelukkig viel dit enigszins mee, op enkele dode kippen uit Ledeacker, een paar ernstige brandwonden van een bakkersvrouw en een ongelukkige Sambeekse pater na. De storm was pater Redemptus bijna fataal geworden, toen een stuk van de gevel van de kapel door het natuurgeweld afbrak en op zijn hoofd belandde. Hevig bloedend werd hij door enkele kerkbezoekers onder het puin vandaan gehaald en in kritieke toestand naar het ziekenhuis te Boxmeer gebracht. Na een schedeloperatie was de situatie van de arme pater 'bevredigend, maar niettemin ernstig.'

Het noodlottige ongeluk van de Sambeekse pater

Ook in Oss stortte overigens een groot gedeelte van de kerk in, maar liefst 50 vierkante meter werd van het dak afgerukt! Gelukkig voor de Brabanders uit 1940 waren er verder maar weinig persoonlijke ongelukken. Wel worden er in de krant talloze toetakelingen aan gebouwen, bomen en dieren gemeld. Na een lange waslijst verzucht de schrijver: 'Van de vele tientallen andere gevallen van materieele schade zullen we maar niet spreken.'

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook:

- Wervelstorm in hartje zomer

- Of bekijk dit onderstaand filmpje:

Een uitzending van het Polygoon journaal met de eerste beelden van de watersnoodramp van 1953

Niet alle stormen krijgen een naam

...storm tussen Veghel en Sint-Oedenrode in 1917...

Superstorm Sandy houdt de gemoederen in de Verenigde Staten flink bezig en gezien de vergaande gevolgen is dat heel begrijpelijk. Maar niet alle stormen krijgen een naam, zo blijkt uit het speurwerk van Rolf Vonk. Rolf stuurde het volgende verhaal naar het BHIC.

"De Katholieke Illustratie van september 1917 toont een serie foto’s over stormschade tussen Sint-Oedenrode en Veghel. In de Nieuwe Tilburgsche Courant van augustus 1917 vond ik een vermelding over het noodweer. Wat was er aan de hand? Op woensdagmiddag 28 augustus 1917 rond vier uur brak er boven Veghel en Sint-Oedenrode een geweldige wolkbreuk los. Een flinke hagelslag was het gevolg. Berichten uit Veghel vermelden voor 23 augustus een noodweer “zooals ouden van dagen naar hun zeggen nog nooit beleefd hebben”.

Hagelstenen zo groot als eieren, brachten grote schade aan veld- en tuingewassen. Honderden ruiten sneuvelden door het noodweer. Alleen al bij het klooster van de zusters Franciscanessen 150 stuks! Met name tussen Veghel en Sint-Oedenrode in het hart van het populierenland ging het tekeer. Daar werden talrijke zware bomen door de storm uit de grond gerukt “en maakten gaten van 2 meter middellijn in de weg”. Honderden populieren werden geveld en versperden de wegen. Ook de Meierijsche Tram die zojuist onderweg was van Sint-Oedenrode naar Veghel ondervond grote vertraging. Weet iemand meer over deze storm?"

...de ravage die de storm achterliet...

Ben Saunders gaat halfvasten

Het is bijna halfvasten: de vierde zondag in de veertigdaagse periode na carnaval. Maar op één plek duurt dit wel drie dagen: in Zeeland. Want daar staat halfvasten gelijk aan één groot feest met onder andere Ben Saunders.

Het had maar weinig gescheeld of het feest in Zeeland had er heel anders uitgezien. Na bijna veertig jaar was de halfvastenoptocht bijna verdwenen. Maar de kartrekkers hebben dit weten te voorkomen en hebben het feest nieuw leven in geblazen. 

Onder de leiding van Stichting Halfvastenfeesten is de optocht behouden en uitgebreid met een driedaags feestweekend voor jong en oud. Bovendien zit er een sociaal aspect aan het feest, zoals een circusvoorstelling voor de Landerdse schooljeugd of een optreden van Frans Bauer voor ouderen en mensen met een beperking. 

Het feest in Zeeland heeft heel wat tegenslag doorstaan. Een storm in 2008 richtte flinke schade aan, en vorig jaar waaide de imposante tent om. Maar de organisatie laat zich hierdoor niet uit het veld slaan en weet zoveel handen bijelkaar te krijgen om het feest toch door te laten gaan.

Op de site van het BHIC vind je meer over het Zeelandse Hoogfeest.

Het vieren van halfvasten is trouwens niet voorbehouden aan Zeeland. Aan de oude advertentie hier helemaal bovenaan zien we trouwens dat dit moment wel vaker werd aangegrepen om een feestje te vieren: even de teugels laten vieren tijdens de magere vastenperiode.