Vandaag werd bekend wie er verantwoordelijk is voor het lekken van informatie over surveillanceprogramma's door de Amerikaanse geheime dienst NSA. Deze klokkenluider Edward Snowden maakte bekend hoe de geheime dienst gegevens over
telefoongesprekken verzamelt en bij internetbedrijven e-mails en bestanden checkt. Maar dat klokkenluiden blijkt al een eeuwenoud fenomeen. Oké, het was even speuren maar collega Jean Pierre vond hier vorige week in het archief van Beugen en Rijkevoort een mooi voorbeeld van. Het gaat om een brief uit 1854 van koster B. Kruijsen. Een noodkreet blijkt al snel want al meer dan vier jaar lukt het hem niet 'het kerkinstrument gaande te houden'. De koster heeft al eerder aangegeven dat de klok moest worden nagekeken maar dat is tot op heden niet gebeurd.
Opnieuw stelt hij dit nu in een brief aan de kaak bij de pastoor en wat blijkt? De eerwaarde pastoor heeft publiek afgekondigd dat er voor een groot lijk (lees: volwassene) 'een geheel uur moet geluid worden'. "Het welk bij ons voor een gewoon lijk nog nooit is gebeurd", voegt de koster daar aan toe.
De man benadrukt nog eens dat het 'hoogst noodzakelijk' is dat het uurwerk wordt gerepareerd. "En in mijn belang hoe eerder hoe liever", schrijft hij er bij. Hij stuurt zijn brief naar de wethouder De Voorst. Klokkenluiden over het klokkenluiden, zeg maar. De raad belooft overigens na te denken over reparatie.
Hoewel ook wij blijven klagen over het slechte weer in Nederland, is dat nog niets vergeleken bij de monstertornado die afgelopen maandag over Oklahoma en omgeving raasde. Deze superstorm kostte aan tientallen mensen het leven en zorgde ook voor veel schade. In november 1940 was er in grote delen van Noord-Brabant ook sprake van hevig noodweer en het Boxmeers Weekblad nam zelfs het woord 'orkaan' in de mond. Deze storm zorgde onder meer voor rondvliegende dakpannen, dode kippen en ernstige verwondingen...
De Majellakerk uit Oss had zwaar te lijden onder de heftige storm
'Helsch lawaai'
In Amerika werden afgelopen week door de tornado complete straten weggevaagd, maar ook in Brabant was in 1940 sprake van grote materiële schade. Zo zijn er in Beugen 'ontzaggelijk veel pannen van de daken gewaaid' en ook in Vierlingsbeek sprak men van een 'helsch lawaai' door de rondvliegende dakpannen. Natuurlijk moesten ook vele bomen het ontgelden. Zo legden in Boxmeer twee 'reuzen-beukenboomen' aan het Burgemeesterspad het loodje, die daar al geslachten lang de wacht hielden. Tot slot ging in Sint-Anthonis een 'schoone moderne gestroomlijnde windmolen' verloren, die door de hevige windvlagen in brand was gevlogen. Volgens het Boxmeers Weekblad was dit 'driewerf jammer voor die mooie molen, die het Peelland zo prachtig sierde.'
Het Boxmeers Weekblad over de Brabantse 'orkaan' van 1940
Instortingsgevaar!
De materiële schade was dus aanzienlijk, maar onze eerste gedachten gaan uiteraard uit naar de slachtoffers van een storm. Gelukkig viel dit enigszins mee, op enkele dode kippen uit Ledeacker, een paar ernstige brandwonden van een bakkersvrouw en een ongelukkige Sambeekse pater na. De storm was pater Redemptus bijna fataal geworden, toen een stuk van de gevel van de kapel door het natuurgeweld afbrak en op zijn hoofd belandde. Hevig bloedend werd hij door enkele kerkbezoekers onder het puin vandaan gehaald en in kritieke toestand naar het ziekenhuis te Boxmeer gebracht. Na een schedeloperatie was de situatie van de arme pater 'bevredigend, maar niettemin ernstig.'
Het noodlottige ongeluk van de Sambeekse pater
Ook in Oss stortte overigens een groot gedeelte van de kerk in, maar liefst 50 vierkante meter werd van het dak afgerukt! Gelukkig voor de Brabanders uit 1940 waren er verder maar weinig persoonlijke ongelukken. Wel worden er in de krant talloze toetakelingen aan gebouwen, bomen en dieren gemeld. Na een lange waslijst verzucht de schrijver: 'Van de vele tientallen andere gevallen van materieele schade zullen we maar niet spreken.'
Nederland blijft voor veel buitenlanders het land van de tulpen en tolerantie, zo bleek deze week uit een onderzoek van Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen. En natuurlijk een echt fietsland. En als we de archieven mogen geloven, dan is dat ook echt zo.
Vaak zijn het echt prachtplaatjes om te zien, zonder dat er een duidelijk verhaal bij beschreven staat. Maar soms staan er heel aardige details bij. Wat dacht je van deze?
...ongeval in 1932 nabij wisselplaats in De Rakt...
We zien hier een botsing in 1932 tussen de stoomtram die tussen Den Bosch - Helmond - Veghel - Oss loopt en een vrachtwagen van een aannemingsbedrijf De Oosthoek. Maar wat verder in het oog springt, is de fiets die zo keurig tegen de stoomtram aan staat. Wat blijkt? Die is van de 'ambtenaar onregelmatigheden', meneer Th. Hammechter van de tramwegmaatschappij, zo meldt het bijschrift. Maar vaak ontbreekt een dergelijke aanvulling en kun je gewoon genieten van erg mooie foto's. Voor je het weet, bedenk je het verhaal er zelf bij...
...Beugen, Kerkplein, man in unifrom met Rode Kruis-tas...
...Vught, 1935: twee dames met stelten en fiets op Binnenpad, hoek Schoolstraat...
In de laatste klas van het voortgezet onderwijs? Dan zit je in deze examentijd waarschijnlijk met je neus in de boeken. Blokken is niet iets van alleen deze tijd. Want wie in 1892 niet weet hoe je een geboorteakte voor "het kind van een verlaten echtgenote koorddanseres" moet opmaken, kan wel fluiten naar het diploma van gemeentesecretaris.
De examenopgaven voor de kandidaat-secretaris uit 1892 zijn bewaard gebleven in het archief van het gemeentebestuur van Beugen. Het is een stapeltje met voorbeelden, vooral van het opmaken van akten. Maar ook de vraag wat je als gemeentesecretaris moet doen als een raadslid een artikel van de gemeentewet heeft overtreden, staat tussen de examenopgaven.
De gemeenteraad van Beugen heeft overigens wel vertrouwen in Theodorus Antonius Verdijk, de kandidaat van wie de examens zijn. Volgens de raad wordt Verdijk "bij ijver en leiding een flink secretaris." Benieuwd of Verdijk uiteindelijk genoeg opgaven goed maakt en zijn diploma haalt? Kijk dan op wwww.bhic.nl
Foto: Geslaagde leerlingen verlaten het gebouw van Regina Coelie in Vught, in 1955
