September 1944: Grave bevrijd!

Militairen van de Prinses Irenebrigade vlak na de bevrijding bij de Graafse brug.
Bron: de Gelderlander

Vandaag worden in heel Nederland feesten gehouden ter nagedachtenis aan de bevrijding van de Duitsers in 1945. Voor sommige gedeeltes van Nederland kwam die bevrijding al in 1944. Zo ook in Grave. Dit vestingstadje werd in de nacht van 17 op 18 september verlost van de Duitse bezetting en wonder boven wonder was het 'vrijwel ongeschonden uit de strijd gekomen.'

'Kloeke mannen' in de Graafsche Courant

De Graafsche Courant besteedde uitgebreid aandacht aan de bevrijding. Zo wordt er een telegram geplaatst aan de koningin, waarin de stad haar opnieuw zijn trouw betuigt. Verder worden de geallieerden (in het Engels) als 'liberators of our Holland' bedankt voor hun aandeel in de strijd om Grave.

De burgemeester spreekt de bevrijde Graafse burgers  toe

De burgers zelf worden ook door burgemeester Van Kemmenade toegesproken en hun wordt op het hart gedrukt om ordelievend te zijn en de bevelen en aanwijzingen nauwgezet op te volgen. 'Inwoners van Grave, aan de arbeid nu!' zo gebiedt de burgemeester. Natuurlijk besteedt hij ook aandacht aan de 'kloeke mannen' van het geallieerde expeditieleger, aan wie Grave duizendmaal dank is verschuldigd.

Koningin Wilhelmina bedankt de uitgevers van de Graafsche Courant

Op 27 september 1944 biedt de uitgever van de Graafsche Courant enkele exemplaren aan aan de koningin vanwege de herverschijning van het blad na de oorlog. Enkele maanden daarna dankt Wilhelmina de redactie en uitgevers van het blad uitvoerig voor deze geste. De Graafsche Courant was, zo blijkt uit de titel, gedurende de oorlog nauw verbonden met de illegale pers.

Dans, muziek en groot Engels vuurwerk

De bevrijding van heel Nederland werd ook in Grave op 5 mei gevierd met een vlaggenparade, een muzikale wandeling door de stad en het feest werd afgesloten met Groot Engels vuurwerk 'Dit is een feest voor elke stand. Nooit was er groter vreugd in 't Land!', zo staat op bovenstaand programmablaadje geschreven.

Feest in Grave op de eerste Bevrijdingsdag

Dit was echter niet de enige feestdag in Grave. Op 8 mei 1945 stonden ook verschillende festiviteiten op het programma. Deze dag werd omgedoopt tot V-dag met 'gedurende de gehele dag muziek en dans.' De cafés mochten zelfs openblijven tot 12 uur 's nachts!

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- In het vuur van de bevrijding
- De bevrijding van Brabant

Wat een spreker is die man!

Vol overgave en zonder zichtbaar 'gekeet' staan enkele rijen schoolkinderen hier te luisteren naar een spreker. Deze heeft een ambtsketen om en is bij het BHIC bekend als burgemeester Van Heereveld van Nuland. Hij bevindt zich hier weliswaar op Nulands grondgebied, maar binnen de parochie Vinkel. Daar kregen ze in 1959 een nieuwe lagere school en die moest ingezegend worden. Voor ons buiten beeld, maar binnen het gezichtsveld van de kinderen stond pastoor Van Iersel met zijn assistenten en wijwater om de inzegening te verrichten.

Al met al een dag om nooit meer te vergeten! Sommigen hebben vast het wijwater van de pastoor voelen neerdalen. En wat in die tijd ook al niet onbelangrijk was voor de jeugd: de lessen vielen natuurlijk uit!

Nuland, Vinkel en Geffen vormen sinds 1993 een nieuwe gemeente: Maasdonk. Wil je meer weten over de historie van de dorpen in het gebied van de huidige gemeente? Lees dan het online geschiedenisboekje van Maasdonk en ontdek dat de dorpen vroeger al gezamenlijk veel problemen hebben gekend en gevaren hebben doorgemaakt.

De machtigste vrouw... van Haps

Agnes Jongerius is gisteren gekozen tot machtigste vrouw van Nederland. Het maandblad Opzij koos de voorzitster van de FNV uit een lijst van honderd vrouwen. Een dergelijke verkiezing was er in de jaren tachtig van de vorige eeuw niet. Anders had Ria de Sutter, de eerste vrouwelijke burgemeester van Haps, vast hoge ogen gegooid...

In 1982 komt Ria de Sutter naar Haps en dat zorgt voor de nodige commotie in het dorp. Een vrouw op de stoel van de burgemeester in plaats van de warme kern van het huisgezin, dat is niet gepast, vinden velen. Bovendien houdt mevrouw De Sutter er een onorthodoxe werkwijze op na. "Ze werkt tot elf uur 's avonds. Dat past toch niet voor een burgemeester", klinkt het. Ook de ambtenaren kreunen over de toegenomen werkdruk. Niet alleen is het werk veel meer, de nieuwe burgemeester stelt zich ook nog eens "eigenwijs en onsympathiek" op tegenover de raad.

Lees meer over de omstreden benoeming van Ria de Sutter

Foto: Groep verklede vrouwen tijdens een 'knipcursus' in Uden, 1916