De tijd heelt (bijna?) alle wonden

Met de Regiohistoricus op pad...

 

Schijf van een eik die tot 1994 in Kasteel Elverdinge stond, nabij Ieper

We zien hier een schijf, afkomstig van een eik die tot 1994 in Kasteelpark Elverdinge stond. Dit park ligt nabij de Westvlaamse stad Ieper. Op de schijf zijn de jaarringen zichtbaar en wanneer je ze telt, blijkt dat de eik maar liefst 235 jaar oud is geworden.

Ook de donkere vlekken op het hout springen in het oog. Het zijn de sporen van zware beschietingen en branden in de winter van 1917/1918. Deze boom was dus een stille getuige van een dramatische fase in de Eerste Wereldoorlog en kan nu zijn verhaal aan ons kwijt. Een verhaal van dood en verderf, maar ook van nieuw leven, want de boom heeft zich daarna kunnen herstellen.

De eiken schijf is te zien in het Museum ‘In Flanders Fields’ te Ieper waar geen middel onbeproefd is gelaten om een groot publiek te doordringen van de verschrikkingen en de zinloosheid van de totale oorlog.

In Ieper bleef bijna geen enkele steen op de andere staan, maar wie daar nu rondkijkt, waant zich in een middeleeuwse stad waar alles al honderden jaren hetzelfde is. Grote gebouwen zoals de Lakenhal en de kathedraal zijn na 1919 in hun geheel herbouwd en de huizen in het centrum werden opgetrokken in historiserende trant. Blijkbaar heeft de tijd veel, zo niet alle wonden geheeld.

De kathedraal van Ieper

Ook in het werkgebied van het BHIC zijn er sporen van de oorlog, en dan met name van de bevrijdingsweken in het najaar van 1944. Dorpen zoals Schijndel en Nuland werden zwaar getroffen, maar konden na 1945 weer op dezelfde plaats worden opgebouwd. Empel, Maren en Kessel zijn op een andere plek herbouwd, maar gelukkig zijn Oud-Empel, Oud-Maren en Oud-Kessel niet van de kaart verdwenen. De komende septembermaand zal her en der worden teruggedacht aan het oorlogsgeweld van toen, maar evenals in Ieper heelde ook in Brabant de tijd (bijna?) alle wonden.

Kerkplein in Maren-Kessel

Geboren als Willems, sterven als Van den Broek

Word je geboren als Wilhelmus Willems en Anna Maria Willems, ben je vervolgens nergens meer onder die naam te traceren in een stamboomonderzoek. Wat is er gebeurd? Martien Veekens van het BHIC dook in de boeken en kwam met deze interessante kwestie op de proppen...

Op 24 mei 1796 wordt te Zeeland Anna Maria gedoopt als dochter van Mathijs Willems en Joanna van der Heijden. Twee jaar later, op 29 september 1798, wordt Wilhelmus te Reek geboren en gedoopt als zoon van Thomas Willems en Joanna Maria Klokgieters. Samen trouwen ze 1 juni 1828 te Zeeland onder de namen Wilhelmus Willems (zo ook genoemd in de huwelijksafkondigingen) en Anna Maria van Kessel.

geboren als Wilhelmus Willems

en Anna Maria Willems... maar dan?

Volgens de registratie voor de Nationale Militie, een huwelijksbijlage d.d. 10 mei 1828, wordt de bruidegom dan Wilhelmus van den Broek genoemd, hoewel hij deze akte zelf nog ondertekent met W Willems. Op 18 juni 1829 wordt Johannes geboren als zoon van Willem van den Broek en Anna Maria van Kessel. Vader ondertekent dan de aangifte met W vd Broek. De afstammelingen van de in 1798 geboren Wilhelmus zullen voortaan steeds Van den Broek worden genoemd.

Van den Broek als naam, Willems nog in de handtekening.

In het BHIC-archief in Grave bevindt zich in de ‘Archieven Gemeente Zeeland (1570) 1609 – 1928’ onder inventarisnummer 1463 een heel bijzonder ‘Register van Geslacht- of Familie-Namen, volgens besluit van Zijne Majesteit den Koning der Nederlanden, van den 8en November 1825 (Staatsblad no. 74), geschikt tot de verklaringen der Inwoneren der Gemeente Zeeland omtrent het behouden of aannemen van vaste Geslacht- of Familie-Namen’ betreffende het jaar 1826. 

Geboorteakte van Johannes... van den Broek

De inschrijving onder aktenummer 75 betreft een verklaring van Mathijs bijgenaamd Willems ook van Kessel (de vader van de hiervoor genoemde Anna Maria). Op 6 mei 1826 verklaart hij, dat hij de naam Van Kessel als een familie- of geslachtsnaam aanneemt en dat hij vier kinderen heeft, waaronder Anna Maria oud dertig jaren. Bij haar huwelijk in 1828 heet Anna Maria dus al officieel Van Kessel.

de naamswijziging van familie Van Kessel

Mogelijk dat er nog eens ooit ook zo’n register opduikt, waarin de naamsverandering van Wilhelmus officieel wordt bevestigd. Opmerkelijk blijft echter, dat hij zelf zijn handtekening in één jaar tijd van Willems naar Van den Broek heeft gewijzigd en dat gelet op die Nationale Militie die wijziging rondom zijn huwelijk heeft plaatsgevonden. Voor de onlangs zoekende genealoog  te Grave was het in ieder geval een bijzondere vondst.

Drie stralende blommen!

Kijk ze eens stralen, deze drie Kesselse (?) schonen! Zo te zien staan zij voor het trapje dat toegang gaf tot de pastorie in Kessel. De foto zou genomen kunnen zijn op dinsdag 10 juni 1947. Die stralende zomerdag vierde pastoor Piet Stevens zijn zilveren priesterfeest, en daar liep het hele dorp voor uit.

Er zijn redenen om te veronderstellen dat deze drie dames iets met deze feestelijkheden te maken hadden. Natuurlijk vragen wij ons af wie het waren en wat ze daar precies deden. Waren het de dames van de huishouding en hielpen ze mee bij de organisatie van het feest? Er zijn beslist lezers die herinneringen hebben aan deze dag of dit soort dorpsfeesten in Kessel of in andere dorpen....

Kun jij ons meer vertellen over priesterfeesten en hoe het dorp deze festiviteiten aanpakte?

Kijk naar toen: andere tijden

LITH of KESSEL - In 1934 beschreef de Utrechtse hoogleraar Louis van Vuuren een tocht door de Maaskant: “Wij hebben nu weldra Lith, een typische dijknederzetting, bereikt. Langs de binnen- en buitenkant van de Maasdijk staan lange rijen kleine huizen met kleine erfjes. (…) Bijna alle daken zijn van stroo.”

Misschien zag hij ook dit huisje, pal tegen de binnenglooiing van de dijk in Lith of in Kessel. Jammer genoeg zitten de bewoners niet op het bankje in de zon. Geen tijd – er moest gewerkt worden! Op de achtergrond kleine, maar ook grotere huizen in een kleinschalig landschap met veel groen.

Zijn er nog mensen in de Maaskant die deze plek herkennen? Dan zeker reageren, via de rubriek ‘Kijk naar toen’ van de digitale geschiedenisboekjes die het BHIC speciaal voor de inwoners van Lith heeft gemaakt, te vinden op onze site. Of gewoon via dit blog, dat mag ook.