Posts tonen met het label notariële akten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label notariële akten. Alle posts tonen

vrijdag 10 april 2015

Vele Handen nodig!

Kun jij het nog volgen? 45 erfgenamen op een rijtje!
Nee, dit is geen keurig uitgewerkte stamboom, zorgvuldig getekend door gedreven genealogen. We zien hier een tekening van een notaris uit 1850, voor wie het allemaal even teveel werd. Maar liefst 45 mannen en vrouwen stonden te springen om de erfenis van twee overleden Boxmeerse inwoners. Een wel heel bijzonder voorbeeld uit onze rijke notarisarchieven, waar jij ook zelf een handje mee kunt helpen via ons Vele Handen project!

Alle handtekeningen verzamelen!
De Boxmeerse notaris Johannes Josephus Verbunt had er zijn handen vol aan; maar liefst 45 erfgenamen meldden zich na het overlijden van Gerardus van der Pas in 1838 en diens vrouw Johanna Walraven in 1847. Dit kinderloze echtpaar overleed te Boxmeer, maar had ook bezittingen in Amsterdam. Verder bezaten de echtgenoten grote sommen geld, waar de verschillende families op zaten te azen.

Onder de erfgenamen bevonden zich uiteraard broers, zussen, neven en nichtjes van het overleden echtpaar, maar ook enkele regenten van het Amsterdamse maagdenhuis en een echte baron! Hiernaast hebben velen van hen gretig hun handtekening onder de notarisakte gezet.

Bijzondere begrafeniskosten

Natuurlijk werd er ook flink uitgepakt voor de begrafenis van de echtelieden. Wat dacht je bijvoorbeeld van het kopen van een doodskist? Hier legde de executeur 18,20 gulden voor neer bij de timmerman. Aan twee dames werd 5 gulden betaald voor het 'ontkleeden van het lijk' en tijdens de begrafenis werd maar liefst 120,56 gulden besteed aan het uitdelen van brood voor de armen!

Gelukkig zijn niet alle notarisakten zo omvangrijk en complex. Maar je kunt er veel interessante, opmerkelijke en persoonlijke verhalen in vinden, waardoor de geschiedenis echt gaat leven.

Help onze notarissen het internet op!
Het BHIC start een nieuw VeleHanden.nl project rond het toegankelijk maken van notarisarchieven. Huwelijksvoorwaarden, toestemmingen, schuldbekentenissen, boedelbeschrijvingen of testamenten? Je komt het allemaal tegen in deze archieven, want notarissen legden ze in duizenden akten vast. Help je mee deze akten toegankelijk te maken en zo een van onze belangrijkste en populairste archieven digitaal doorzoekbaar te krijgen? Uitdagend is het zeker, want je gaat niet alleen indiceren, maar ook transcriberen.

Bovendien kun je volgende week vrijdag 17 april van 10.00 tot 12.30 uur in Grave terecht voor een startbijeenkomst, waarin je uitleg krijgt over het Vele Handen project. Meer informatie over het project en de bijeenkomst vind je hier.

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
-  Adellijke omzwervingen
-  Kasteelgeheimen...



woensdag 14 januari 2015

Eenmaal, andermaal...

Kun jij het vergane kasteeltje Broekhof op deze kaart ontdekken?
Notarissen worden vaak ingeschakeld voor het opmaken van een testament of voor het verkopen van bijvoorbeeld een huis of een stukje bouwland. In 1827 ging echter wel een héél bijzonder 'huis' onder de hamer: een compleet kasteel met alles erop en eraan!

Nu herinnert niets ons meer aan het eens zo prachtige kasteel Broekhof te Beers, maar de openbare verkoop doet letterlijke alle bezittingen van de graaf uit de doeken; van een koetshuis tot een verzameling van maar liefst zevenhonderd boeken en een viskom!

Zegt het voort!
Oproep voor de veiling
Het kasteel Broekhof wordt voor het eerst in 1404 genoemd. Op een gegeven moment kwam het in handen van de heer Willem Anna Lodewijk van Gronsfeld-Diepenbroeck. Een zeer voornaam man, want hij was een graaf van het Heilige Roomse Rijk.

Deze adellijke man stierf op 76-jarige leeftijd in 1827 en daarmee was het geslacht Gronsfeld-Diepenbroeck uitgestorven. Het kasteel met complete inboedel werd daarom geveild, inclusief een enorme verzameling van honderden boeken, bestaande uit 'vier duizend deelen, meestal zeer fraai ingebonden, met de titels in gouden letteren.' Hiernaast wordt iedereen in de wijde omtrek opgeroepen om de veiling bij te wonen: 'Zegt het voort!'

Van aardappelen tot een viskom
Er kwamen niet alleen boekenwurmen af op de veiling, zo blijkt uit de omvangrijke notariële akte van tientallen pagina's. Latterlijk alles werd verkocht: van planken tot schaatsen, van tafels en bedden tot een viskom en zelfs...rommel! Zo kocht Antoon Franken 'rommel' voor zestig cent.Wat zou daar nou tussen hebben gezeten? Andere opmerkelijke aankopen waren bijvoorbeeld een viskom, een loopwagen en een 'mandje met messen'!

Letterlijk het hele kasteel werd leeggehaald...
Ook mensen met een lege maag konden hun hart ophalen bij de Broekhof. Tientallen kilo's aardappelen, appels en peren gingen namelijk onder de hamer. Zelfs een salade werd in dank afgenomen door een zekere Cornelis de Bruin.

Ook lege magen konden worden gevuld!
Het kasteel zelf werd, inclusief alle bijgebouwen, verkocht voor 1040 gulden, maar in 1845 is het gebouw uiteindelijk gesloopt. Nu is er helaas niets meer over van het immense complex, maar mocht je toch eens willen snuffelen in de inboedel van zo'n kasteel, kom dan gerust eens langs bij ons Grave...

Lisette Kuijper

Vind je dit interssant? Lees dan ook:
- Kasteelgeheimen...
- Adellijke omzwervingen


vrijdag 2 januari 2015

Stokslagen op Nieuwjaarsdag!

Een lastig te lezen nieuwjaarswens met vreselijke gevolgen...

Deze week schud je waarschijnlijk tientallen handjes, geef je nog drie keer zoveel zoenen en wens je iedereen in je omgeving een gelukkig nieuwjaar. Misschien hou je niet zo van dit ritueel en kunnen al die handjes en kusjes je gestolen worden, maar in 1688 kreeg ene Jacobus de Haen een wel héél vreemd en pijnlijk antwoord op zijn nieuwjaarswensen...

Op een waarschijnlijk bitterkoude Nieuwjaarsdag 1688, tussen 8 en 9 uur 's ochtends was Jacobus de Haen, een rechtenstudent, samen met zijn vrouw, moeder en zussen op weg naar de kerk om de mis bij te wonen. Onderweg kwam hij een zekere Acchijn tegen, een jonge adjudant uit het Waalse regiment, dat in Grave gelegerd was.

Voor de liefhebbers van oud schrift: kun jij het incident helemaal ontcijferen?

Jacobus nam netjes zijn hoed af en wenste de jonge adjudant een 'geluksaligh jaar'. Acchijn gaf hem echter geen hand of een gelukswens, maar pakte zonder enige aanleiding zijn rottingh (of stok) en stootte hiermee tegen Jacobus' borst, waardoor hij bijna struikelde!

...en het slot van de notarisakte
Acchijns woede was hiermee nog lang niet bekoeld. Integendeel, hij gaf de student maar liefst 25 'slaegs op sijn hooft ende lijff'. Zo verklaren twee getuigen bij de Graafse notaris Ludolph de Haen, die het hele gebeuren vanuit hun huis gade hebben geslagen.
Arme Jacobus! Zijn nieuwe jaar was niet bepaald 'gelukkig en gezond' begonnen met vele blauwe plekken en wie weet welke ernstige verwondingen hij nog meer had opgelopen? Laten we hopen dat de rest van 1688 voor hem wat rustiger is verlopen...

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Ook goede voornemens?
- Oud en nieuw valt in het water

vrijdag 12 december 2014

Adellijke omzwervingen

De adellijke familie Roessingh trok noodgedwongen van Pommeren via Frankrijk naar de Meijerij...
Notaris Stephanus Petrus Antonius de Bruijn heeft vele testamenten, boedelscheidingen en verkopen te Beers geregistreerd. Misschien ging dit na verloop van tijd wel op de automatische piloot. Maar op 10 maart 1847, helemaal aan het einde van zijn loopbaan, werd hij ontboden bij een oude man van tachtig en een half jaar oud, met een wel héél bijzonder verzoek...

De familiegeschiedenis van de adellijke familie Roessingh mocht niet in de vergetelheid raken en daarom moest het worden opgetekend, aldus de 'Edel Groot Achtbaren Heer Meester' Johannes Theunis Roessingh Udink. Deze eer kwam notaris De Bruijn toe en hij beschreef de avontuurlijke omzwervingen van dit adelgeslacht.

Wapens van de familie Roessingh, Roessingh Udink en Conringh Roessingh
Een voorname familie!
Dat het hier om een bijzonder voorname familie gaat, blijkt al meteen uit de notarisakte. Meester Roessingh, lid van de Gedeputeerde Staten Overijssel, woonde namelijk in Huize Singraven te Denekamp. Hieronder een foto van het luxueuze optrekje van de familie Roessingh, die ongeveer een eeuw later is genomen:

Het Overijsselse landgoed Singraven, in bezit van de familie Roessingh



Meester Roessingh wist iemand te strikken om zijn familiegeschiedenis op te laten tekenen door notaris De Bruijn en wel zijn familielid Johan Willem Roessingh, die sinds enige tijd in Cuijk rentenierde. Hoewel deze Johan geen beschikking had over 'famillie papieren', wist hij wel te vertellen dat de familie Roessingh een adellijk geslacht was, afkomstig uit Pommeren en dat zij enkele eeuwen geleden zelfs een grafelijke titel had. Vervolgens begint de oude heer te vertellen over de lotgevallen van deze familie, allemaal geput uit mondelinge overleveringen van zijn vader.

Beroofd en vervolgd
Twee tot drie eeuwen geleden hebben enkele voorouders van Johan Pommeren verlaten om in Franse krijgsdienst te gaan, zo vertelt Johan in 1847. Dit was echter geen vrijwillig avontuur! Zij moesten Pommeren noodgedwongen achter zich laten 'omdat zij ten gevolge van eene ongelukkig uitgevallen procedure over famillie goederen, van hunne middelen van bestaan beroofd, elders hun fortuin meenden te moeten zoeken.' De complete familie settelde zich om deze reden in Frankrijk.

Eerste pagina van de opmerkelijke notarisakte...

Maar ook hier werd de Roessinghs geen rust gegund en een 'fortuin' hebben ze hier zeker niet gevonden. In de akte wordt namelijk beschreven dat de familie in Frankrijk verbleef 'tot dat dezelve wegens haar Godsdienstig Geloof vervolgd, zich met de vlugt heeft moeten redden.' Waarschijnlijk werd de familie Roessingh de dupe van de Franse Hugenotenoorlogen, waarbij het protestantisme halverwege de zestiende eeuw werd verboden. Ook in de zeventiende eeuw werden de Franse protestanten nog geregeld vervolgd.

In die tijd bood de Republiek der Vereenigde Nederlanden een 'veilige toevlugt' voor vele Franse families, waaronder de Roessinghs, die zich in de 'Meijerij' vestigden. Uit doop-, trouw- en begraafboeken blijkt dat het nageslacht uiteindelijk in de regio van Tilburg terecht is gekomen.

...en het slot, waarin de wereldreis wordt beschreven

Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Ssst! Luister naar 't verhaal van 't archief...
- Stephanus Hanewinckel: Blogger avant la lettre



woensdag 2 april 2014

Ook watermoor en spinnewiel zijn online te traceren

BHIC zet 35.000 notariële akten online erbij. Duizenden testamenten, boedelbeschrijvingen en huwelijksvoorwaarden uit de 18e en 19e eeuw. Wat je daar allemaal kunt vinden? Een boedelbeschrijving bijvoorbeeld, die een indruk geeft van de huisraad; gebruiksvoorwerpen en voorraden van een doorsnee boerengezin in Eerde onder Veghel.

Adriana Verbakel (ook wel van Bakel genoemd) woonde met haar man Johannes Eimertzoon van den Oever en kinderen in Eerde onder Veghel. Kadastraal onderzoek leidde naar het huidige adres Kapelstraat 16.

...het rode pijltje geeft het perceel aan...
Haar echtgenoot Johannes van den Oever had op 1 mei 1857 op 60-jarige leeftijd zijn laatste adem uitgeblazen.
...de overlijdensakte van Johannes...
Adriana bleef met twee jonge kinderen achter; Lambertus (15) en Johanna van den Oever (13) Daarom moest er een boedelbeschrijving worden opgemaakt om de waarde van de nalatenschap te bepalen. En zij liet de notaris met twee getuigen aan huis komen om alle gemeenschappelijke goederen vast te laten leggen. Om negen uur ’s morgens stond de notaris al op de stoep bij de weduwe. Ook haar zwager Lambertus van den Oever uit Nistelrode was van de partij als toeziend voogd over de minderjarige kinderen van zijn broer.

Na opsomming van de onroerende goederen, zoals het huis, schuur, erf, tuin, bouw- en weilanden waant de lezer met een beetje fantasie zich in het Open Luchtmuseum als de notaris de roerende goederen gaat opsommen. De twee koebeesten vertegenwoordigen met hun waarde van 70 gulden het grootste aandeel in de totale waarde van de inboedel van 200 gulden. In deze tijd zou die inboedel bijna 2000 euro waard zijn. Maar toen was er nog geen moderne elektronica.
...uit de boedelinventaris...
In het woonhuis: een kast; een klok; twee kastenbedden met peuluw, kussens, dekens en lakens; een rek met twintig witte borden; twee tinnen schotels; twee koperen koffijpotten en een gieter; schap, tang en watermoor; koperen beddepan; koperen kook[k]etel; linnen pellen en dergelijke in de kast; zes stoelen en eene tafel; spiegel en bedgordijnen; tinnen lepels, vorken en messen; een partij gesponnen garen.


In de kamer en op de goot: een partij aardappelen en eene spinnewiel; tob, stand (melk- of waterton) en baktrog; potten en roomzeef in de kelder.

Op den zolder: een partij rogge, haver en erwten.

In den stal: eene koe en eene maal (jonge koe) die samen 70 gulden waard waren; een partij hooi en stroo; schup en riek en vijf kippen; aardkar en ossentuigen; een partij mest.

Overige: de te velde staande rogge; manskleeden; een kruiwagen; koolton

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Mag ik alsjeblief naar huis?
- Dagboek gaat nu voor je open

maandag 23 april 2012

BHIC zet ruim 6500 schatten online!


Dagvaarding van de getuigen Adrianus Potjes en Reinier van Tongeren om "in persoon te verschijnen ten einde getuigenis der waarheid te geven omtrent de daadzaken en omstandigheden..."
 
Waarom veroorzaakte de 53-jarige werkloze Willem van Hoogstraten uit Ravenstein op 28 mei 1826 onrust in zijn buurt? Het was niet de eerste keer dat deze heetgebakerde Ravensteiner over de schreef ging. De echte reden weten we niet, maar wel wat het vonnis luidde op die zonnige dag op 2 juni 1826: een boete van vier gulden of een gevangenisstraf van vijf dagen in de toren van Megen. Een interessante kwestie en dat is er maar één van de 6500 vonnissen en akten die nu online te vinden zijn op de BHIC-site.

Het BHIC heeft de index op de archieven van de vredegerechten op zijn site uitgebreid met ruim 6500 vonnissen, akten en uitspraken afkomstig van de vredegerechten Boxmeer en Ravenstein. Dit dankzij een gift van de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) afdeling Land van Cuijk en Ravenstein. Ben je stamboomonderzoeker dan zijn deze vredegerechten een belangrijke bron, want je vindt hierin achtergrondinformatie uit het dagelijkse leven van personen.

Het BHIC heeft de vonnissen van 6 van de 24 vredegerechten die Noord-Brabant tussen 1811 en 1838 telde online staan op www.bhic.nl/vredegerechten, namelijk van Boxmeer, Eindhoven, Gemert, Grave, Ravenstein en Roosendaal. Van de 15.000 akten hebben er 6.500 betrekking op Boxmeer (4000) en Ravenstein (2500).

Maar wat zijn vredegerechten eigenlijk? Het zijn de voorlopers van de huidige kantongerechten, de laagste rechtbanken dus. Ze zijn afkomstig uit het Franse rechtstelsel en zijn in Nederland ingevoerd tijdens de inlijving bij Frankrijk. Voor het grootste deel van Brabant vond dat in 1811 plaats. In 1838 zijn de vredegerechten opgeheven. De vrederechter was bevoegd voor lichte vergrijpen en eenvoudige administratieve handelingen. Hij behandelde eenvoudige dorpsruzies, openbare verkopingen en voogdij aanstellingen, maar bijvoorbeeld ook zelfmoordzaken.

Een waardevolle informatiebron als je meer over je voorouders te weten wilt komen! Je kunt de index doorzoeken via www.bhic.nl/vredegerechten en de stukken aanvragen via de studiezaal van het BHIC.

Ten slotte willen wij Wim Jaegers van de NGV afdeling Land van Cuijk en Ravenstein hártelijk danken voor zijn medewerking om deze stukken digitaal aan te leveren en aan het BHIC beschikbaar te stellen. Hierdoor zijn deze historische bronnen voor iedereen gemakkelijk te doorzoeken.

En het vonnis luidt…




Ter gelegenheid van het online gaan van 6500 vonnissen en akten afkomstig van de vredegerechten Boxmeer en Ravenstein, schotelen we je hier een maand lang élke maandag een bijzondere zaak voor!








vrijdag 8 juli 2011

30.000 schatten staan nu online bij het BHIC

De schuldbekentenis van Jan en Jenneken
Zaten ze zwaar in de schulden? Wilden ze een nieuwe boerderij bouwen? Een molen overnemen? Zeker is dat Jan Peters van Camerbergh en Jenneken Cijmons uit Escharen in 1712 250 gulden leenden van Elisabeth Berrens, weduwe van kapitein Putmans. Met als onderpand een huis, hof en vier Hollandse morgen bouwland. Een interessant kwestie en da's er nog maar één van de 30.000 schatten die online te vinden zijn bij het BHIC.

Het BHIC heeft samenvattingen van notaris- en schepenakten uit het noordoosten van Brabant online gezet, uit de periode van de 16de eeuw tot en met de 19de eeuw. Veel samenvattingen zijn gemaakt door onderzoekers die hun bestanden ook aan het BHIC hebben gegeven. Zo kunnen veel mensen nu gemakkelijk hun gegevens gratis doorzoeken.

Je kunt nu bijvoorbeeld op naam zoeken in deze database, vol met samenvattingen van notaris- en schepenprotocollen. Het gaat bijvoorbeeld om transportakten, schuldbekentenissen en verkoopakten. In veel gevallen kun je direct doorklikken naar een scan van de akte zelf. Die scans staan trouwens niet alleen op onze website, soms ook op de website Van Papier Naar Digitaal (www.vpnd.nl). Dit is een mooi initiatief waarbij vrijwillige onderzoekers indexen maken en archiefstukken fotograferen en online met elkaar delen.

Het BHIC hoopt dat ook andere onderzoekers hun gegevens via onze website willen delen. Zij kunnen dit kenbaar maken door een mailtje te sturen aan het BHIC of een studiezaalmedewerker aan te spreken. Op de site staat een overzicht van de bronnen die al beschikbaar zijn. Ook de onderzoekers die al gegevens hebben aangeleverd staan hier vermeld. Wie mogen we aan de lijst toevoegen?