Stokken en steekpartijen

Een lugubere bekentenis...

Onze archieven staan bol van de spannende verhalen; van avontuurlijke reizen tot oorlogen, van geheime affaires tot kwajongensstreken. Wilhelmus Rooyakkers uit Volkel had het echter wel heel bont gemaakt. Een flinke 'rusie' inclusief steekpartij en uiteindelijk had hij ook een moord op zijn geweten. Duik mee in de dramatische geschiedenis van deze ruige rakker...

Wilhelmus Rooyakkers was geen lieverdje, zo blijkt meteen al uit zijn dossier. Op zaterdag 7 september 1803 krijgt de jongeman het meteen aan de stok met enkele andere jongelieden. Door tussenkomst van meerdere personen keert de rust even terug. Maar niet voor lang...

Krakende wonden
De bende trok van herberg naar menig huis in Volkel en liet een spoor van onrust achter. Op een gegeven moment kwam het tot een handgemeen tussen Rooyakkers en Peeter Vercampen. Hun vrienden voelden aan hun water dat dit niet goed zou aflopen en volgden hen 'tot op een kleine distantie'.

Dan opeens schiet de vlam in de pan. Wilhelmus grijpt Peeter vast en wanhopig probeert hij zich met een stok te verweren. Zijn belager overmeestert hem echter en brengt hem ook nog een gemene steekwond toe in zijn linkerarm.

Angst voor verraders

Wilhelmus maakt zich uit de voeten maar opeens waren daar die vervelende vrienden van hem weer! Ze zien hem staan met de stok van Peeter nog in zijn (waarschijnlijk bebloede) handen. Hij spreekt één van de geschokte jongemannen als volgt aan:

Johannes! Ik heb Peer gestooken maar waar dat weete ik niet, maar ik stak erin dat het kraakte, hij zal er misschien welaan sterven. Maar maakt dat gij mij niet verraad, gij zult mij immers niet verklappen?

Fatale steekpartij
Gelukkig bleek Peeter later weliswaar gewond, maar niet vermoord in het veld te liggen. Diezelfde Johannes komt de schade met eigen ogen inspecteren. Na een tijdje lukt het Peeter om overeind te krabbelen en hij stelt voor: Komt Helmus, het is laat genoeg. Laat ik u tuijs brengen en saamen van hiergaan. Peeter geeft wel aan eerst nog even zijn 'gevoeg' te moeten doen.

De doodskreet van de arme Peeter

Je kunt het vervolg waarschijnlijk al raden. Terwijl Peeter rustig gehurkt zijn behoefte doet, valt Wilhelmus hem van achteren aan met zijn mes. De jongen valt voorover en heeft bitter geschreeuwd:

Helmus Helmus! Wat hebt gij mij gestooken, en wat heb ik uw tog misdaan?

Het zwaard...
Dit verhaal liep niet goed af voor Peeter Vercampen, maar ook niet voor Wilhelmus Rooyakkers. Deze jongeman, die bekend stond als 'eenen slegten en gevaarlijken kerel', werd uiteindelijk met het zwaard gestraft...

De doodstraf voor de ruige rakker

Geschreven door:
Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Moorden en martelingen in Breda
- Een overspelige dominee


De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Zinderende zomertips

Ben jij ook toe aan zo'n lekker ijsje?

Geniet jij volop van deze zomerse dagen of zoek jij misschien klagend de koelte op? Ook begin twintigste eeuw had men een haat-liefdeverhouding met de zon en regende het klachten tijdens een hittegolf. Wellicht breken we morgen alle warmterecords en gaan we die 40 graden écht aantikken. Sla met ons de krant open en ga goed voorbereid dit zwoele weekend in!

Hitteplan
Afgelopen week trad in Nederland een heus hitteplan in werking om zoveel mogelijk het hoofd koel te houden. In 1925 kregen verschillende schoolkinderen vanwege de hitte ook een middag 'vrij-af.'

Vanille ys van Toontje van Hees (Reek, 1930)

Maar de arme kindertjes konden geen duik nemen in het zwembad of de hele middag ijsjes eten. Nee, de hardvochtige meester liet hen een opstel schrijven over de hittegolf. 'Wanneer het warm is, is het overal warm,' zo redeneerde hij. 'Als je het in de klas al niet uit kan houden, hoe wil je dat daarbuiten dan doen? Bovendien, wanneer je gaat spelen, krijg je het nog warmer!'

Hittegolf historie

De kinderen moesten daarom noodgedwongen binnen blijven op die hete zomerdag, zwetend op de moeilijke opdracht. Uiteraard waren hun kamertjes niet voorzien van de huidige airconditioning technieken. In de Graafsche Courant van 1925 werd een klein gedeelte van zo'n opstel afgedrukt. En wat denk je? Hierin vinden we de oorsprong van het woord hittegolf, vlak na de Eerste Wereldoorlog. Lees zelf maar!


Kachel en sneeuw?

Sneeuw in augustus 1931!

Ja, je leest het goed! In 1931 werd er warme chocolademelk gedronken en leden de 'ijscoventers' verlies. In augustus van dat jaar kregen de tuinders in het Land van Cuijk de schrik van hun leven: de vorst had hun velden 'hard' gemaakt en er vielen zelfs sneeuwvlokjes naar beneden! Natuurlijk was deze extreme kou een uitzondering. Een paar weken eerder werd men getroffen door een heuse hittegolf!

Ook in 1944 verlangde men naar de warme zomerzon, maar toen deze eindelijk haar hitte verspreidde, klaagde men steen en been, zo meent een dichter in de Echo.

Zelfs in 1944 was de zomerhitte niet gewenst!

Je zou toch vreugdedansjes verwachten na een barre koude oorlogswinter:

'Zoo'n zonnige zomer vol vreugde
na winter en voorjaar vol kou,
toen zat je te gooch'len met bonnen
en kwam vaak je kachel in 't nauw!'

Maar niets was minder waar! Zelfs middenin de Tweede Wereldoorlog verlangde men in een hittegolf tóch naar een 'frisscheren, koeleren tijd!' De haat-liefdeverhouding met de zon is dus van alle tijden...



Volgende week: vermageren!
Al dat vanille ijs en die liters frisdrank zijn natuurlijk erg lekker op zomerse dagen, maar niet altijd goed voor de lijn. Benieuwd naar dé oplossing voor de overtollige pondjes? Duik dan volgende week met ons mee in het Boxmeers Weekblad van de jaren dertig.

Geschreven door:
Lisette Kuijper

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Drank en drugs
- Wervelstorm in hartje zomer 


De beste verhalen via e-mail ontvangen?

Wie wordt de Inspector Morse van onze archieven?

Geen cold case maar old case; bij het BHIC hebben we ze genoeg. Vergeet biologische sporen of forensisch DNA-onderzoek dat nieuw licht moet werpen op onopgeloste zaken; herinneringen en getuigenverslagen, daar zijn we naar op zoek! Ben jij die doorslaggevende getuige die helpt bij het oplossen van historische mysterie? Kijk maar eens mee...

Eerder schreven we over het tragische lot van Johannes Hoevenaars die op 42-jarige leeftijd vanuit Volkel naar de VS vertrok. Daar verongelukte hij en niemand hoorde ooit meer over deze man. (Overigens kunnen we de gouden tip hierover nog steeds gebruiken dus áls je meer weet...)

Maar de aanleiding voor een old case is niet altijd dramatisch. Gisteren vroegen we via Facebook of mensen meer konden vertellen over deze foto.

...Barbara Goossens-Vermeltfoort tussen soldaten. Maar welke?...

Dat leverde mooie reacties op, waaronder deze:
Peter van der Linden Deze foto is meest waarschijnlijk gemaakt op 18 of 19 september. Het zijn zes Britse militairen van het Britse 30e Korps, wellicht Guards Amoured Division en twee Amerikanen van de 101e Airborne Divisie. De Amerikanen dragen een helm en zijn van de luchtlandingstroepen, het zijn parachutisten. De linker parachutist draagt een snelverband bevestigd aan de helm, een schep bevestigd aan zijn koppelriem en een gevechtsmes (trench knife) onder aan zijn been. Beide dragen op de linker mouw een gas detectie armband over hun 'screaming eagle' emblemen. De militairen met baretten en brillen op het hoofd zijn de Britten, wellicht onder hen leden van de vijf koppige Sherman tankbemanning waarvoor men poseert. Duidelijk herkenbaar is de rupsband van de tank. Links is de voorzijde van de tank en een rand van de geschutskoepel is nog net te zien. De tank is deels gecamoufleerd met takken en camouflage netten. De Amerikanen lande vanaf 17 september per parachute en zweefvliegtuig ten noorden van Eindhoven bij Son en per parachute bij Eerde en Heeswijk Dinther. Zij hadden de opdracht de bruggen tussen Eindhoven en Veghel te veroveren en bezet te houden plus Eindhoven zelf te bevrijden. Tevens moest contact worden gemaakt met de voorste eenheden van het Britse 30e Korps die oprukte vanuit België en via de veroverde bruggen op moesten rukken richting Nijmegen en Arnhem.

Nu hebben we een vraag voor jou over een foto van persfotograaf Daan Scholte. De foto is afkomstig van het Stadsarchief Oss.

...waar is deze foto genomen?...

Het is een foto van de lijnbus van Nijmegen naar Uden. Maar waar op dat traject  is deze foto genomen? Mensen die de omgeving goed kennen, zullen vast wel herkenningspunten ontdekken. Wie weet meer? Vertel het ons!

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Cold case van archiefkraak
- Een afgrijselijken moordaanslag

Cold case 1884: de dood van Johannes Hoevenaars

...'Fatal accident' van Johannes Verhoeven...

Op 42-jarige leeftijd vertrekt Johannes Hoevaars uit Volkel in 1884 naar de Verenigde Staten van Amerika. Zijn moeder schrijft hem een brief waarin zij vertelt dat een goede vriend van hem is overleden. Maar een antwoord krijgt ze nooit. Johannes laat nooit meer iets van zich horen. Wat is er gebeurd?

Zou je het in een film zien, dan zou je waarschijnlijk je schouders ophalen om zoveel onwaarschijnlijkheid. Stel je voor: Nederlander vertrekt naar Amerika en ontvangt na een half jaar een brief van zijn moeder. Die leest hij terwijl hij op de reling zit van een winkel, Jackson&Sons. In de brief staat het overlijden gemeld van een boezemvriend van de man. Hij raakt daardoor zo geëmotioneerd dat hij de brief overhandigt aan een vriend die naast hem zit. De Nederlander raakt hierdoor uit balans en valt achterover van de reling, een kelder in. Op slag dood.

Onderzoeker Willem Rovers verdiept zich al jaren in mensen die vanuit Uden en omgeving naar Amerika emigreerden. In die context had hij ook de naam van Johannes Hoevenaars gehoord. Toen hij een artikel van een krantje uit Wisconsin las (van 7 oktober 1884), vielen opeens verschillende puzzelstukjes op hun plaats.Want daarin stond het verhaal van deze Johannes Verhoeven 'from Volkil' nauwkeurig beschreven. "Upon examination it was discovered his skull was fractured", aldus het artikel.

Stel je voor wat de familie in Volkel moet hebben gedacht. Het nieuws van de dood van Johannes heeft Nederland vermoedelijk nooit bereikt. Maar dan nu naar het vervolg van het onderzoek. Zijn er in het archief nog sporen van Johannes terug te vinden? Weet iemand - door overlevering - meer over het vertrek van de beste man naar de Verenigde Staten? Wie weet meer waardoor Willem Rovers verder kan met deze (c)old case? Laat het ons weten!

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Het huisje van Drieka van den Elzen
- Cold case van archiefkraak

Terug in de tijd met René in... Volkel!

100-jarig Bestaan parochie H. Antonius Abt in Volkel, 1955

Het BHIC strijkt donderdag 12 april in Volkel neer. In zaal Stevens vertelt René Bastiaanse, samen met regiohistoricus Henk Buijks, op een vermakelijke manier over de historie van de gemeente Uden en allerlei aanverwante zaken. Deze avond duurt van 20 tot 22.30 uur.

Henk vertelt meer over de verhalen achter straatnamen van de gemeente Uden. Met de 'Petje op, petje af'-quiz krijgen bezoekers historisch beeld en geluid uit onze Udense archieven te zien en stelt René hierover uiteenlopende vragen. Bezoekers hebben tijdens deze avond zelf ook een belangrijke rol. Ze kunnen oude foto's meenemen die op een groot scherm worden vertoond. Aan de hand hiervan worden herinneringen opgehaald en informatie uitgewisseld.

Wist je trouwens dat je op onze site een heleboel leuke filmpjes uit Volkel kunt zien? Mooie alledaagse beelden waarop je kunt zien hoe vroeger de emmer gewoon onder de snelbinders werd meegenomen of hoe verrukt mensen waren met een persoonlijke brief. Duik mee in de jaren vijftig en klik hier.

Veel plezier. Enne... vergeet je donderdag je foto's niet mee te nemen?

Historie Duits Lijntje op dvd

...Duits Lijntje vertrekt vanuit Mill...

Wie begin vorige eeuw met de trein van Londen naar Berlijn ging, kwam daar halte Veghel tegen. Vanaf 1873 reden er treinen over het ‘Duits lijntje’, aangelegd door de Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij (NBDS) als internationale verbindingsschakel. Over de geschiedenis van het Duits Lijntje - met name rond de vliegbasis - is een dvd gemaakt.

De dvd laat de geschiedenis zien van het voormalige Zeelandse deel van het Duits Lijntje dat inmiddels op Udens grondgebied ligt. Omwonenden vertellen over het wel en wee van de spoorlijn. De documentaire is door Landerd TV gemaakt. Eerder verscheen een Schijndelse dvd over dit onderwerp. De dvd is te koop bij Steltenberg. Aan het personenvervoer op de spoorlijn Boxtel-Gennep kwam overigens een definitief einde in augustus 1950.

...Diesellocomotief op het spoor van Boxtel naar Uden...

Het bijzondere cadeau van de Sint...

Een officieel moment voor de bestuursleden van de harmonie

Op 6 december 1959 poseerden de vier bestuursleden van Harmonie Sint Caecilia in Volkel ter gelegenheid van het 50-jarig jubileumfeest. Het begon allemaal op Sinterklaasdag in 1909 toen pastoor Antonius van de Ven aan het koor een Sinterklaascadeau schonk. 

Dit cadeau ter waarde van 409 gulden bestond uit maar liefst elf instrumenten en een kleine trom. Want, zo vond meneer pastoor “er moet een kerkelijke fanfare worden opgericht met als doel processies en andere kerkelijke plechtigheden op te luisteren”. Daarnaast zou het natuurlijk ook de gezelligheid in het dorp verhogen. Pastoor van de Ven bleek een vooruitziende blik te hebben, want deze harmonie (én drumband) bestaat nu alweer bijna 103 jaar! Tot voor kort bracht de traditionele drumband hoofdzakelijk concertmarsen, straatmarsen en melodiestukken ten gehore. Sinds 2009 speelt er ook een slagwerkgroep mee. En nu maar hopen dat de Sint dit jaar ook weer verrassingen voor de harmonie in petto heeft. 

Je vindt meer aardige foto’s met een verhaal over de historie van Uden op het digitale geschiedenisboekje dat het BHIC speciaal voor de inwoners van Uden heeft gemaakt.

Goud voor harmonie Sint Cecilia in Volkel

...feest in Volkel...

Op 6 december 1959 poseren de vier bestuursleden van Harmonie Sint Cecilia in Volkel ter gelegenheid van hun 50-jarig jubileumfeest.

Het begon allemaal op Sinterklaasdag in 1909 toen pastoor Antonius van de Ven aan het kerkkoor een sinterklaascadeau schonk. Dit cadeau ter waarde van 409 gulden bestond uit maar liefst elf instrumenten en een kleine trom. Want, zo vond meneer pastoor “er moet een kerkelijke fanfare worden opgericht met als doel processies en andere kerkelijke plechtigheden op te luisteren”. Daarnaast zou de gezelligheid in het dorp een nieuwe impuls krijgen.

Pastoor van de Ven bleek een vooruitziende blik te hebben, want inmiddels bestaat deze harmonie (én drumband) alweer ruim honderd jaar! Misschien herkennen Udenaren die dit lezen wel wie er op dit kiekje staan. Wellicht kennen zij ook iemand die bij deze harmonie speelt of heeft gespeeld… Het BHIC is nieuwsgierig naar je verhaal!

Op het online geschiedenisboekje van Uden, Odiliapeel en Volkel vind je trouwens veel meer anekdotes, foto's en verhalen.