Het kwaad der burgerlijke echtscheiding

...verklaring niet opnieuw te trouwen...

Niet alle archieven die in onze depots zijn ondergebracht, zijn meteen openbaar. Voor 5 procent geldt - omwille van de privacy van nog levende personen, onevenredige benadeling of andere belangen - een beperking op de openbaarheid. Maar die beperking geldt altijd maar voor een bepaalde periode; zodra die is afgelopen, zijn die stukken in te zien. Ieder jaar komen er op die manier nieuwe archieven "bij". Lees maar mee.

Zo is het nu mogelijk een kijkje te nemen in het parochie-archief van Maria Onbevlekt Ontvangen Oss 1604-1983, bijvoorbeeld in de pastorale richtlijnen over burgerlijke echtscheiding en scheiding van tafel en bed. Daarin treffen we onder meer een verklaring van een gescheiden vrouw waarin zij verklaart dat zij - zolang haar ex-echtgenoot nog leeft - haar echtscheiding nooit zal gebruiken om een ander huwelijk aan te gaan (zie illustratie hierboven).

...de richtlijnen zijn vastomschreven...

Dat klinkt ons nu waarschijnlijk vreemd in de oren. Het Centraal Bureau voor Statistiek liet nog maar kort geleden weten dat het percentage echtscheidingen nog nooit zo hoog was (namelijk 36,2 procent). Van een scheiding meer of minder wordt tegenwoordig niet meer opgekeken. Maar ruim een halve eeuw geleden was dat heel anders. Lees maar eens mee in het boekje met pastorale richtlijnen over scheiden uit 1950.

"De burgerlijke echtscheiding is in strijd met het innerlijke wezen van het huwelijk. Ze dient op de eerste plaats te worden gezien als een maatschappelijk kwaad. De echtscheiding vervormt een instelling die op goddelijk gezag in het leven werd geroepen, tot mensenwerk, dat niet meer aan het door de Schepper gestelde doel beantwoordt. Daarom betekent de burgerlijke echtscheiding uit haar aard een aanslag op de mensheid en voert zij op de duur een volk ten ondergang."

Wil je zelf het hele boekje uit 1950 lezen? Klik dan hier en neem een duik in het Rijke Roomse Leven van begin jaren vijftig. Overigens beschreef Paul Brood de geschiedenis van scheiden in het boek Scheiden doet lijden. Tv-programma Andere Tijden stond afgelopen zondag stil bij scheiden in vroeger tijden, vóór de echtscheidingswet van 1971.

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Een geheimzinnige dreigbrief voor de bakker
- Ondernemend pastoor

'n Pijprokende man brengt gezelligheid an...!

Vrijdag adverentiedag! Dit keer een promotiepraatje voor de pijp als hét ideale middel voor een man om indruk te maken op de vrouwen...

Boxmeers Weekblad 23-12-1950

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- Oude reclames in de aanbieding!
- Roken naar hartelust

Aan de slag op de Dag van de Arbeid

...aan het werk bij de firma Ceelen, Uden 1950...

Een veelbewogen dag, die eerste dag van de meimaand. Ooit werd het lentefeest gevierd (met de meiboom) maar inmiddels is deze datum onlosmakelijk verbonden aan de Dag van de Arbeid. Dus... aan de slag!

We vieren op 1 mei - in het kader van de strijd voor een beter bestaan - de invoering van de achturige werkdag. Nou ja, "we"... In veel landen is 1 mei een officiële feestdag, vanuit de socialistische en communistische arbeidersbeweging. In Nederland staat de viering van deze dag vooral centraal bij de Partij van de Arbeid. Voor de rest wordt er vooral gewerkt :-)

Het idee om maximaal acht uur per dag te werken is al behoorlijk oud. Van Alfred de Grote, koning van het Engelse Wessex van 848 tot 899, is bekend dat hij pleitte voor een evenredige verdeling van de tijd. Engelse ambachtslieden stelden al in de 15de en 16de eeuw dat acht uur per dag de limiet moest zijn. Filips de Tweede stelde in Frankrijk de mijnwerkers een achturige werkdag in, daarna gevolgd door achturige werkdagen in de fabrieken in Engeland. Let wel: tot die tijd kon een werkdag variëren van tien tot zestien (!) uur per dag. In Nederland werd in 1911 gedemonstreerd voor de invoering van de acht uur en dat werd acht jaar ook wettelijk bepaald.

Maar het meest bekend is 1 mei van de bloedige afloop van de staking van 3 mei 1886 in fabrieken in Chicago die streden voor de achturige werkdag. Een onbekendere zwarte rand aan 1 mei is dat de regering van Hitler in 1933 deze datum tot betaalde feestdag van de nationale arbeid verklaart. Hiermee wist hij diverse vakbondsleiders naar Berlijn te lokken en daarna gevangen te nemen.

...aan het werk in een fabriek in Uden, 1950...

Vind je dit interessant? Lees dan ook:
- We schieten de feestdag in en het bed uit
- De boerenapostel

Mijnheer de Burgemeester

Vierlingsbeek: Burgemeester van Heusden spreekt, in het gemeentehuis van Vierlingsbeek, de genodigden en militairen toe. Foto omstreeks 1950

'Mijnheer de Burgemeester' heet de expositie die 17 en 18 november te zien is in het Koningskerkje in Vierlingsbeek. De tentoonstelling laat portretten zien van burgemeesters uit het verleden van de dorpen die nu de gemeente Boxmeer vormen. De Oude Schoenendoos tekent voor de mooie foto's. 

Een toepasselijke titel voor een expositie want de foto's geven in een blik in de tijd dat een burgemeester vanzelfsprekend een 'mijnheer' was. Dit weekend opende burgemeester K. van Soest de tentoonstelling. In de week van 11 tot en met 18 november staan er meer activiteiten op het programma, zoals een lezing door HJ van Cuijk op 13 november (20 uur), kindertheater Pimpernel op 14 november (om 15 uur) en concert de BuuV op 17 november (om 20 uur).

De foto-expositie is op 17 en 18 november van 13 tot 17 uur geopend. Meer info via de site van het Koningskerkje.

Burgemeester A.Jenniskens van Vierlingsbeek opent de nieuwe weg nadat hij het lint heeft doorgeknipt. Achter hem Commissaris van de koningin van Rijkevorsel en de Rector van de Twist van Asseldonk. 

Lithoijens Familiealbum 2

Regiohistoricus op pad...

 

Op donderdag 15 november 2012 wordt in Lithoijen een expositie geopend met foto’s van bruidsparen uit het Maasdorp. We meldden dit al eerder in ‘Brabant Bekijken’. Minder bekend is misschien nog dat er die dag ook een boek verschijnt: deel 2 van het Lithoijen’s Familiealbum!

Eén jaar geleden presenteerden Carla en Frans Heeren met gepaste trots het eerste deel van het Lithoijen’s Familiealbum. Deze publicatie vloeide voort uit de fototentoonstelling die Frans Heeren in april 2010 samenstelde uit fotoalbums van tientallen dorpsgenoten. Maar na de verschijning van deel 1 hield de toestroom van foto’s niet op. Er bleek ruim voldoende materiaal te zijn voor een tweede album, en misschien zelfs voor een derde….

Maar nu ligt dus deel 2 op tafel. Bij het doorbladeren valt op dat op veel foto’s wordt geposeerd. Logisch ook, want vooral vóór 1950 was lang niet iedereen een camera rijk. Als het even kon, trok je dus je zondagse kleren aan, voordat je op de foto ging. Later lieten mensen zich gemakkelijker betrappen door het oog achter de lens. Bijna alle foto’s zijn in of bij het dorp gemaakt. Slechts ’n enkele keer is er sprake van een uitstapje (Scheveningen) of van een vakantiekamp. Er moest vooral gewerkt en gekerkt worden , maar er was zeker ook tijd voor gezelligheid thuis en voor sport en toneel.

Toch komt soms de ‘grote geschiedenis’ langs in Lithoijen, dat natuurlijk niet helemaal op zichzelf staat: overstromingen van de Maas of ‘de Beers’, joodse kinderen in het dorp (onderduikers?), emigratie naar de V.S. Ook wordt achter dagelijkse taferelen de nuchtere werkelijkheid zichtbaar. Op klassenfoto’s van vroeger is uit de kleding van de kinderen op te maken dat de sociaal-economische verschillen ook binnen dit dorp groot waren. En overal duiken pastoors, paters en zusters op: de Rooms-Katholieke Kerk was alom aanwezig. Eveneens opvallend is de vooroorlogse middenstand in Lithoijen. Voor de dagelijkse boodschappen hoefde je niet het dorp uit!

Nieuwsgierig geworden? Dan zeker een bezoek brengen aan de bruidsparenexpositie in Lithoijen. Het album is daar te koop voor 42 euro. Na afloop van de tentoonstelling is het boek alleen verkrijgbaar via Frans Heeren (tel. 0412-482216; e-mail: ontwerpbureau.heeren@planet.nl).

Koffer vol herinneringen aan Nederlands-Indië

...een blik in de koffer...

Huize de Braacken in Vught is een belangrijke plek voor Shelly Lapré. Meer dan zestig jaar geleden ontmoetten haar ouders elkaar in dat gebouw. Via een foto op Flickr kwam Shelly uit bij het BHIC en vertelt het verhaal over de reiskoffers van haar ouders.

"Mijn ouders zijn in 1950 vanuit Nederlands-Indië naar Nederland gekomen. In huize De Braacken hebben ze elkaar ontmoet. De koffers die ze bij zich hadden tijdens hun reis, heb ik van zolder afgehaald. Ik heb ze bewerkt met antieke batikstoffen en vol geplakt met oude familiefoto's. Hierdoor zijn de koffers nu een soort klankkast van herinneringen aan het leven van mijn familie in Nederlands-Indië."

Met de koffers gaat Shelly ook naar scholen toe. "Ik merk dat het verhaal van Nederlands-Indië vaak onbekend is. Nadat ik mijn verhaal heb verteld, gaan de kinderen aan de slag met een kistje met hun eigen familieverhaal. Dat levert vaak een multicultureel verhaal op. Maar het is ook leerzaam voor Nederlandse kinderen; iedereen heeft een eigen geschiedenis. Op die manier hoop ik dat kinderen meer respect en begrip krijgen voor elkaars afkomst."

Mensen van Indische en Molukse afkomst, ook oud-KNIL veteranen, worden door Shelly opgeroepen hun oude koffer, kist of bewaardoos om te bouwen tot een kunstwerk vol oude foto's, brieven of andere papieren (of kopieën daarvan). Samen met de kunstenares of samen met eigen kinderen of kleinkinderen. "De afwerking wordt gedaan met batiktechnieken en sepia-inkt zodat de Tempo Doeloe-sfeer van voormalig Indië wordt opgeroepen. Het oud-Indisch eigendom wordt een beeldend verhaal van verdrietige, gelukkige of anekdotische verhalen", aldus Shelly.

Benieuwd naar het werk van Shelly? Bezoek dan haar website http://www.shellylapre.nl/ of stuur een mailtje naar info@shellylapre.nl

...de buitenkant van de koffer...

Buigen, snoeien en vlechten

Wie denkt dat een heg vlechten iets is dat je zomaar even doet, komt bedrogen uit. 
Sinds mensenheugenis vormen deze maasheggen de scheiding tussen kleine percelen weiland. De Maas, de weiden en de heggen bieden samen een uniek landschap met een rijke flora en fauna. Maasheggenvlechten is een oud ambacht dat de laatste jaren weer op de kaart is gezet. Niet in de laatste plaats dankzij het jaarlijkse Nationaal Kampioenschap Maasheggenvlechten dat aanstaande zondag (11 maart) van 11.00 tot 16.00 uur plaatsvindt in Oeffelt.

Wat houdt maasheggenvlechten precies in vragen wij ons af. Antoon Grutters van de organisatie NK-Maasheggenvlechten legt het ons uit: “Een vrij uitgegroeide meidoornhaag wordt omgevormd tot heg door staken ‘om te buigen’ en deze staken te snoeien en vervolgens te vlechten tot een stevig geheel. Eerst worden lage staken gelegd, en uit enkele resterende staanders worden hoge leggers gemaakt. Na het vlechten blijft de heg dus leven, loopt weer uit en vormt daarmee een zeer dichte heg.” Maar wat zijn nu de kneepjes van het vak? “Het gaat erom de juiste techniek te bepalen om tot een goede constructie te komen. Dat is lastig en vergt overleg en ervaring.”

Maasheggenvlechters aan het werk...

Het kampioenschap, dat wordt georganiseerd door de Stichting Landschapsbeheer Boxmeer en het IVN, is een regionaal fenomeen dat druk wordt bezocht. De vlechters werken volgens de maasheggenvlechtstijl, die opnieuw ontwikkeld is aan de hand van interviews met oude streekbewoners, die hier in de eerste helft van de vorige eeuw zelf heggen hebben gevlochten. Naast de circa 120 Maasheggenvlechters zijn er ook deelnemers uit andere landen, waaronder Engeland en Frankrijk, die een demonstratie zullen geven.

Wat maakt deze dag zo bijzonder? “Je kunt de hele dag kijken naar en praten met de deelnemende (Europese) vlechters. Maar er zijn ook veel attracties voor jong en oud, zoals ritjes maken met de ossenkar of het trekpaard, schapen drijven, informatiestands, muziek en sieraden vlechten. Het mooiste blijft misschien toch om zelf een keertje te mogen vlechten…”

Meer weten over het NK Maasheggenvlechten 2012? Klik hier. Voor de liefhebbers een kleine impressie van deze dag:

Sinterklaasje komt al jaaaren binnen

Op deze speciale dag - maandag 5 december - bladeren we door het persoonlijke fotoboek van de goedheiligman. Oftewel Sinterklaas door de jaren heen.



1930: met hoog water in Sint-Michielsgestel 



1950: ontvangst in Vught



1958: met de helicopter in Boekel

in de jaren vijftig: op bezoek in Vught

1997: bij personeel op de werf in Uden



Brandalarm, of niet?

Er zal veel volk op de been zijn geweest, toen deze stoet van brandweerauto’s door Boekel trok. De mensen kwamen vanzelf op het onheilspellende geluid van de sirenes af. En wie van jullie is niet ooit achter de brandweer aangefietst om een glimp van de brand op te vangen?

Alleen was er ditmaal geen brand. Maar goed ook, want vrijwel alle Boekelse brandweermannen en hun rollend materieel waren op de plek van de foto. De foto is gemaakt ergens in de jaren ’50 van de vorige eeuw, misschien wel op de Statenweg, de verbinding tussen Boekel en Venhorst.

De deugd in het midden

Ergens in Lith (of een ander dorp daar in de buurt) poseerde deze groep dames met hun pastoor. Uiteraard zat de geestelijke, als voornaamste in rang, in het midden. Toch zijn de dames, aan hun kleding te zien, niet de minsten – zij kunnen tot de dorpselite hebben behoord.

Natuurlijk is het aardig te weten wie deze personen zijn. Maar nog leuker zijn de verhalen die over hen verteld kunnen worden, zeker over de parochieherder. En bij wat voor gelegenheid zou deze foto gemaakt zijn? Zoveel vragen over slechts één foto. Kun jij ons meer vertellen?


Foto: groep dames met de pastoor van Lith, 1950.

Vader en kinderen tegelijk in huwelijksboot


Voor de eerste keer diende de Citadel in Den Bosch - één van de onderkomens van het BHIC - vorige week als trouwdecor. En tuurlijk zei het echtpaar ja! In het archief vinden we in 1950 in Sint-Anthonis een heel bijzonder huwelijk: dan trouwt vader Vloet, tegelijk met zijn drie kinderen. Huh?

“Er zal bruiloft gevierd worden met zoveel klank en kleur dat latere geslachten er nog over zullen praten”, schrijft de krant Oost-Brabant. Het is dan ook een opmerkelijk verhaal. De 58-jarige weduwnaar Sjef Vloet trouwt met de 54-jarige weduwe Van Uden, geboren Petronella Klomp. Zijn 32-jarige dochter Nella huwt de 31-jarige landbouwerszoon Piet Vloet (geen familie).

Met z'n allen op de foto

De 29-jarige Gerrit, die zijn vader helpt in een expeditiebedrijf en vrachtdienst, treedt in het huwelijk met de 24-jarige Riek Bergmans uit Oploo. “Dan blijf ik alleen over”, moet de 27-jarige zoon Theo hebben gezegd. “Dan trouwde gij ok mar”, antwoordde zijn vader. Theo had toch al verkering met de 24-jarige Berrie Olislagers uit Hank. En zo werd er “een schoon’ opruiming” gehouden, vat Sjef samen.

De krant richt zich vooral op deze “ouwe” Sjef – een joviale grappenmaker - die zijn hele leven “knoerhard heeft gewerkt en als eenvoudig voerman mee ’n kwaai en mager perd begonnen is”. Inmiddels baat hij herberg annex feestzaal Wilhelmina uit. Vooral met de kermis in de eerste week van juli het drukst bezochte ontspanningsoord van het dorp. Na het huwelijk neemt dochter Nella de zaak over en trouwt Sjef in bij zijn bruid die een ‘keurige kapperssalon’ heeft.



De officiële trouwfoto van de hele familie Vloet

De gebeurtenis zet het dorp behoorlijk op z’n kop. Vanzelfsprekend is er een serenade van harmonie St. Cecilia, voltrekt de burgemeester het viervoudig burgerlijk huwelijk en is de kerk overvol. Maar de honderden bruiloftgasten zijn voor de rijkspolitie ook aanleiding extra versterking aan te vragen. De krant meldt niet of deze extra agenten ook daadwerkelijk in actie zijn gekomen.



Schaven en kloppen

Op bezoek in de ambachtsschool van Veghel, en wel bij de afdeling timmeren. Om ons heen zijn jongens in overall ijverig aan het schaven en kloppen. Op het bord staan de opdrachten, in drie dimensies getekend. De leraar staat voor in het lokaal. Hij lijkt een beetje van onderuit de camera te observeren. Ook enkele jongens kijken een beetje stiekem die kant uit. Ook al luidde de opdracht: doorwerken en doen alsof er niets aan de hand is. Dat kon ook, want de fotograaf heeft niet met een flitslamp gewerkt, zodat er niemand hoefde te schrikken.

De foto is genomen in de jaren ’50, dat is duidelijk te zien aan de kapsels van de jongens. Maar zouden de timmerlessen tegenwoordig nog steeds zo worden gegeven, of zou er veel veranderd zijn? Te denken valt aan beschermbrillen, digitale schoolborden enz. Trouwens, ook de vrouwelijke leerlingen schitteren hier door afwezigheid. Hoe zou dat nu eigenlijk zijn?

Kun jij ons hier misschien meer over vertellen? Ben je bijvoorbeeld zelf leerling(e) geweest op een LTS of ambachtsschool of heb je al een lange carrière achter de rug in de bouwsector? 

Foto: Met veel enthousiasme en inzet werken deze Veghelse jongens aan hun opdracht.

Allemaal aan de wandel

Je kunt ze dezer dagen bijna overal tegenkomen: drommen mensen die deelnemen aan de avondvierdaagse. In ons archief vind je gek genoeg niet zo heel veel terug over dit evenement. Help jij mee deze historische informatie aan te vullen? 

De eerste keer dat mensen zo gezamenlijk de straat op gingen, gebeurde aan het begin van de vorige eeuw op initiatief van de Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding (NBLO). Deze bond organiseerde deze zogeheten wandelmarsen. In de oorlogsjaren werden ze verboden omdat ze werden beschouwd als samenscholing tegen de bezetters.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de avondvierdaagse door gemeentes en lokale wandelverenigingen nieuw leven in geblazen. Inmiddels kent bijna iedere plaats in Nederland dit evenement. Vaak is er veel jeugd bij te zien omdat scholen deelname hieraan stimuleren.

Liep je zelf ook mee? Wat zijn je herinneringen hieraan? Weet jij toevallig of deze foto in Geffen ook over een avondvierdaagse gaat? Vertel ons meer hierover; we zijn benieuwd!

Foto boven: Beschrijving van kinderen van Heilig Hartparochie tijdens de Avondvierdaagse op de Loonse Baan in Vught, rond 1950-1952.

Heilig Bruurke net niet heilig genoeg

Er zijn heel wat mensen die er anders over denken maar het Heilig Bruurke van Megen was net niet heilig genoeg. Tenminste, niet heilig genoeg voor het Vaticaan om hem zalig te verklaren. Maar dat broeder Everardus Witte heel bijzonder was, blijkt wel uit de uitspraak: "Als het gebed iets zichtbaars zou worden, zou het er kunnen uitzien als broeder Everardus."

We zien hierboven zijn overlijdensakte staan: gestorven op 22 december 1950 in het klooster in Megen. Everardus heeft ook een eigen grafkapel in Megen, gebouwd door giften van weldoeners en bewonderaars. Op het graf ligt de stenen beeltenis van Everadus. Mensen vragen hem om een dienst door dit op een briefje te schrijven en dat bij hem in zijn handen te drukken.

Dat kunnen zijn ouders Johannes Casparus Witte en Cornelia Wahlen onmogelijk hebben voorzien, in 1868 als hun zoon Jan Witte (de latere broeder Everdus Witte) in Hoorn wordt geboren. De jongeman wil kunstschilder worden, komt in de leer bij de portret- en kerkschilder Alexander Kläzener maar wordt in 1891 toch broeder bij de Franciscanen in Alverna.

Later wordt broeder Everardus portier in het klooster van Megen waar hij meer dan dertig jaar werkt. Hij krijgt steeds meer verzoeken voor bepaalde mensen te bidden en zijn reputatie breidt zich uit. Na zijn dood groeit de verering steeds verder. Mensen zeggen dat hun gebeden zijn verhoord, dankzij de voorspraak van het Heilig Bruurke. In 1951 claimen 183 mensen dat, in 1954 al 1463. Broeder Everardus mag dan wel officieel niet zalig worden verklaard, maar de titel Heilig Bruurke leeft bij menigeen verder.